ALǴAShQY SENSASIIа! JÁNE... BÝZAKKANYŃ BUZAQYLYǴY

Ońtústik Afrıkada fýtbol dodasy ábden qyzdy. “Toıdyń bol­ǵanynan boladysy qyzyq” degen qanatty sóz bar ǵoı. Osy qı­synǵa salsań, aıaqdop­tyń otymen kirip, kúlimen shyqqandar mýndıaldyń bas báıge­sin álem chempıonaty bastalmaı jatyp Is­panııanyń qanjyǵa­syna baılap jibergen edi. 2008 jyldyń Eý­ropa chempıony ekenin eskergen shyǵar. Son­daǵy oınaǵan myqty oıynshylardyń bári quramadaǵy ornyn saq­tap kelip otyr my­na dodaǵa. Álemdegi eń úzdik sanalatyn eki golk­ıperi jáne bar. Qorǵanys shebi tasqa­mal. Shabýylda Havı, Inesta, Sılva, Alon­somen tize qosyp Vılıa men Torrestiń jaı oǵyndaı jarqyldap atoı salýy qaı myq­ty­nyń da júregin shaı­lyq­tyrar edi. Sol Ispanııa Shveı­­­sarııadan 0:1 esebimen jeńilis tapty. Sońǵysynda Is­panııa quramasyn­daǵydaı “sen tur men ataıyn” saıypqyrandar joq bolǵanymen, erik-jigerleri myqty bolyp shyqty. Bas bapker Ottmar Hılsfeld komandany nemisterdiń temir tártibine kóshiripti. Eńsegeı boıly shveısarııalyqtar ıspandyqtardyń shý degennen shabýylǵa shyǵaryn bilip, qaqpa aldynda tapjylmaı turyp aldy. Del Boske shveısarııalyqtardyń qorǵanysyn qıqymdap sógýdiń bar amalyn jasady. Sóıtip, ol múmkindiginshe bar myq­tylaryn aıqas ótine saldy. Jaraqatynan áli tolyq aıyqpaǵn Ines­ta­ǵa da salmaq salǵan. Jaǵdaı qıynda­ǵanda surmergen Torresti de shabýylǵa shyǵardy. Alǵashqy taımda Inestadan ádemi pas alǵan ortalyq qorǵaýshy Pıkeniń gol soǵatyndaı-aq múmkindigi týyp edi. Alaıda, qaqpashy Dıego Benalo aldyn orap ketti. Bir qaraǵanymyzda ıspan qaqpashysy Kasılıas aldyna dop barmaı zerigip turǵandaı kóringen. Mine, sol tustan shı shyqty. Benalo dopty Derdııokqa uzatqan. Ol ony Nkýfoǵa, al bul saıypqyran kóldeneńdep uzaǵan túrik jigiti Derdııoktyń aıaǵyna baılap berdi. Qaqpa aldyndaǵy qarbalas. Túrik jampozynan dop alǵan Jelson Fernandes qulaǵan ıspan qor­ǵaý­shysyn basa-masa qaqpaǵa atoı saldy. Gol! Esterinen aıyrylyp qala jazdaǵan ıspan­dyqtar shabýyl uıymdastyryp, oıyndy teń jaǵdaıda aıaqtaýǵa tyrysqandarymen nátıjege jete almady. Habı Alonsonyń shirene tepken doby qaqpa jaqtaýyna tıip keıin serpildi de bar úmit sonymen ketkendeı boldy. Bir qyzyǵy, ıspandyqtarmen buǵan deıin 18 ret jasyl alańda kezdesken shveısarııa­lyqtar olardy bir ret jeńip kórmepti. Úsh márte teń túskenin qosqanda, dop aıyrma­shylyǵy 15:45. Álem chempıonatynda eki ret joldary túıisip, ekeýinde de ıspandyqtar jeńgen. Dop aıyrmashylyǵy 5:1. Sondyqtan, ıspandyqtardyń bul kezdesýge qalpaqpen uryp alardaı senimde shyqqandyǵy zańdy edi. Biraq, ómir keıde maqtaýly quramany da jeńýge bolatyndyǵyn baıqatyp ketti. Gondýras-Chılı kezdesýinde chılılikter 0:1 esebimen jeńiske jetti. Al, alań ıeleri Ońtústik Afrıka Respýblı­kasy quramasynyń Ýrýgvaıdan 0:3 esebimen jeńilýi ádil tóreshilerge degen kóńildegi kóp kúdiktiń shoǵyn kósep ketti. Obaly káne, Ýrýgvaı eshkimnen dop saýǵalamaıtyn komanda. Myqty. Alǵa Forlan men Sýareske sısııalyq Kvanıdi qosaqtaǵan bas bapker Tabares qorǵanystan góri shabýyldy qolaı kóretinin ańǵartqan edi. Dıego Forlan birinshi taımnyń ortasynda ádemi gol soqty. Ońtústik Afrıka quramasynyń kapıtanyna soǵylyp kirgen goldyń ókinishi ketpeı jatyp, tóreshi Massımo Bazýkka óziniń kómekshilerimen OAR quramasyn birjola tuıyqqa tiredi. Penaltı belgilegeni azdaı, beldi qaqpashysy Khýneni alańnan qýdy. Bul jóninde úlken aıqaı bola­dy áli. О́ıtkeni, dop Sýarestiń aıa­ǵy­na jetkenge de­ıin ol ofsaıdta turǵan Kavanıdiń aldynan qaıtqan. Mundaı jaǵdaıda penaltı belgileý qısynsyz. Ekin­shi­den, qaqpashy qaq­ty degen Sýa­res­tiń qulaýy kúmán týdyrady. Qaıtalap kórsetý kezinde qarsyla­synyń qaqpashy­ny ádeıi qulatpa­­ǵan­dyǵy baıqala­dy. Onda nege Bý­zakka buzaqylyq jasaýǵa tyrysty? Máseleniń úshinshi jaǵy da bar. Endi OAR quramasyna óz tobynan shyǵý úshin fransýzdardy qalaıda utýy kerek. Al, fransýzdardyń ońaı shaǵylatyn jańǵaq emes ekendigin eskersek, ońtústik afrıkalyqtardyń jaǵdaıy múshkil. О́z elinde ótip jatqan álem chempıonatynda óz tobynan shyǵa almaı qalǵan qurama retinde tarıh jylnamasyna tirkeledi. Brazılııa quramasy Soltústik Koreıa ko­mandasyn áýpirimdep 2:1 esebimen jeńdi. Andrıaný, Patý jáne qasqa tisi jarqyrap oıynshylardy bir maqsatqa jumyldyryp júretin qara marjan Ronaldıno sııaqty jam­poz­dardy “sender álem chempıonatyn teledı­dar­dan kórińder” dep quramaǵa almaı ketken bapker Dýngý asa bilgirlik kórsetpedi. О́ıtkeni, maqtaý­ly brazılııalyqtardan góri Soltústik Koreı oıynshylarynyń keıbir sátterde myqtylyq tanytqanyn búkil álem kórip otyrdy. Kúshteri teń Portýgalııa men Kot-D' Ivýar arasyndaǵy oıyn 0:0 esebimen aıaqtaldy. Por­týgalııalyq álemge áıgili surmergen Krıshtıaný Ronaldý bul kezdesýde dop soǵý úshin bar múmkindikti jasady-aq. Máselen, Ronaldýdyń otyz metrden zeńbirektiń oǵyndaı atqan doby qaqpanyń baǵanyn julyp kete jazdady. Jany qyl ushynda otyrǵan Dıde Drogba kóktegi qudaıǵa aqsarybas atady bilem. Ornynan úsh turyp, úsh otyrdy. “Jalǵyz aǵash orman emes”. Qorǵaýshylar Ronaldýdy matap tastady. Eki jaqta da gol soǵatyndaı sátter bolǵanymen sáti túspeı, beıbit tarqasty. Jan alysyp, jan berisetin oıyndar osylaısha jalǵasyp jatyr. Baqtııar TAIJAN.