Quqyq • 05 Maýsym, 2024

«Avtokólik áperem» degen alaıaq

94 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Bas prokýratýra men Interpol qyzmetkerleri Syrtqy ister mınıstrliginiń kómegimen Birikken Arab Ámirlikterinen aldaý jáne senimdi teris paıdalaný jolymen iri mólsherde alaıaqtyq qylmysyn jasaǵan kúdiktini ekstradısııalady.

«Avtokólik áperem» degen alaıaq

Ol 2010 jyldyń qazan aıynda já­birlenýshiden AQSh-tan «Rolls-Roıs» markaly avtokólikti ákelip beremin dep 50 mln teńgeden astam aqshasyn alyp, keıin qashyp ketken. Oǵan qatysty qylmystyq is qozǵalyp, halyqaralyq izdeý jarııalanady. Kúdikti elimizdiń quqyq qorǵaý organdarynan 10 jyl­dan astam ýaqyt boıy jasyrynyp keldi. Mundaı qylmys jasaǵany úshin múlki tárkilenip, 3 jyldan 7 jylǵa deıin­gi merzimge bas bostandyǵynan aıyrý jazasy kózdelgen.

Kúdiktini ekstradısııalaý Qazaq­stan Respýblıkasy men Birikken Arab Ámirlikteri arasyndaǵy 2009 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas pro­kýratýrasy daıyndaǵan qylmysker­lerdi ustap berý týraly kelisim negi­zinde júzege asty.

El turǵyndarynyń quqyqtyq saýaty artty degenimizben, áli de alaıaqtardyń arbaýyna túsip qalyp jatqandar az emes. Aqmola oblysy pro­kýratýrasynyń málimetinshe, osy aptanyń ózinde 18 oblys turǵyny ın­ternet-alaıaqtardyń quryǵyna túsip, 20 mln teńgeden astam qarajatynan aıyrylǵan.

Internet saıttary jáne áleýmet­tik jelilerdegi joq taýarlardy satý, ártúrli qyzmetterdi usyný týraly habarlandyrýlar, bankter men quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkeri bolyp habarlasyp, aqshalaı qarajat­ty nemese salymdy «qaýipsiz shotqa» aýdarýdy usynatyn qońyraýlary alaıaqtyqtyń eń kóp taralǵan tásilderi bolyp tur.

Máselen, bir turǵynǵa uıaly baılanys operatorymyn degen belgisiz adam SIM-kartanyń merzimin uzartý kerek dep qońyraý shalǵan. Alaıaq oǵan silteme jiberip, sol arqyly onyń atynan nesıe rásimdegen.

Taǵy bir jaǵdaıda zeınetkerge bel­gisiz adam qońyraý shalyp, ózin balasy retinde tanystyrǵan jáne bank kartasynyń eki betin sýretke túsirip jiberýdi, telefon nómirine kelip túsken qupııa sózdi aıtýdy suraǵan. Osy­laısha, aram oıyn iske asyrǵan ákki zeınetkerdiń atynan aqshalaı nesıe rásimdelgen.

Prokýrorlar azamattardy qyra­ǵy bolýǵa, satýshynyń senimdiligine kóz jetkizbesten taýar úshin aldyn ala tólem jibermeýge, qońyraý sha­lýshylarǵa senbeýge, ózderiniń jeke má­limetterin beıtanys adamdarǵa bermeýge shaqyrady. 

Sońǵy jańalyqtar