Qoǵam • 07 Maýsym, 2024

Elge oralǵan qandastar

220 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Bıylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha 5 926 etnostyq qazaq tarıhı Otanymen tabysyp, qandas mártebesin alypty. Al jalpy 1991 jyldan beri respýblıkaǵa 1 mln 134,3 myń etnostyq qazaq oralǵan. Bul jóninde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti habarlady.

Elge oralǵan qandastar

Jyl basynan Qazaq­stanǵa kel­gen qandas­tardyń jartysy­nan kóbi (50,3%) Qytaıdan, 33,4%-y – О́zbekstannan, 6,4%-y – Túrik­menstannan, 5,2%-y – Mońǵolııa­dan, 3,4%-y – Reseıden jáne 1,3%-y bas­qa elderden qonys aýdarypty.

Osy jylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵ­daı boıynsha eńbekke qabiletti jas­­taǵy etnostyq qonys aýdarý­shy­lar sany 58,9%-dy, eńbekke qa­bi­letti jastan kishileri 31,6%-dy jáne zeınetkerler 9,5%-dy qu­raıdy.

Eńbekke qabiletti jastaǵy qan­dastardyń ishinen bilim deńgeıi­ne kelsek, 17%-y joǵary bilimdi, 22,6%-y orta kásibı bilimdi, 55,1%-y jal­py orta bilimdi, jáne 5,3%-y­nyń bilimi joq.

Qonys aýdarǵan etnostyq qa­zaq­tar bir jerge shoǵyrlanbaı, res­­pýb­lıkanyń ár aımaǵyna qonys­tanǵan. Sonymen birge, vedom­stvo­nyń habarlaýynsha, qandastardy qonystandyrý maqsatynda eńbek kúshi tapshy óńirler anyqtalǵan. Máselen, qandastar Aqmola, Abaı, Qostanaı, Pavlodar, Shyǵys jáne Soltústik Qazaqstan oblystaryna bara alady.

Qonystandyrý óńirlerinde bıyl­ǵa arnalǵan qandastardy qa­byl­daý kvotasy 2 433 adamdy qu­raı­dy. 2024 jylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha qonystandyrý óńirlerine 1 453 qandas qonys aýdarǵan eken.

«Joǵaryda atalǵan óńirlerde qonystanǵan qandastarǵa kóshýge sýb­sıdııa túrinde memlekettik qol­daý sharalary usynylady. Iаǵnı bir mezgilde otaǵasyna jáne otba­synyń árbir múshesine 70 AEK (258,4 myń teńge) mólsherinde, tur­ǵyn úı jaldaýǵa jáne kommýnaldyq qyz­metterge aqy tóleýge – bir jyl ishinde 15-ten 30 AEK (55,3-den 110,7 myń teńgege deıin) mólsherinde sýbsıdııa beriledi. Jyl basynan beri ­1 246 qandasqa túrli qoldaý shara­lary kórsetildi. Atap aıtqanda, ­401 adam turaqty jumysqa ornalas­tyryldy», delingen mınıstrlik­tiń aqparatynda.

Sonymen qatar erikti qonys aýdarýdyń tıimdiligin arttyrý maq­satynda azamattardy soltústik óńirlerge qonys aýdarýǵa qatysa­tyn jumys berýshilerdi qoldaý boıynsha ınstıtýsıonaldyq sha­ralar qabyldanǵan. Turǵyn úı satyp alý, salý úshin nemese ıpo­tekalyq turǵyn úı qaryzdary bo­ıynsha bastapqy jarnanyń bir bó­ligin jabý úshin ekonomıkalyq utqyrlyq sertıfıkaty turǵyn úı qunynyń 50%-y nemese bir otbasyna 4,28 mln teńgege deıin mólsherinde bir jolǵy óteýsiz jáne qaıtarymsyz negizde engizildi.

Esterińizge sala ketsek, byltyrdan bastap qanatqaqty rejimde Qazaqstan elshilikteri arqyly «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha qandas mártebesin berý tetigi iske asyrylyp keledi. Qanatqaqty joba aıasynda elimizge barý, jumys orny, turǵyn úı berý múmkindikteri ­týraly máseleni sheshýge jáne respýblıka aýmaǵyna kirmeı-aq qandas mártebesin alýǵa bolady. Búgingi tańda etnostyq qazaq­tar­dan jańa formatta 8 326 ótinish qabyldanǵan eken.