Negizgi arqaý – áleýmettik ádilettilik

Is-sharaǵa basqa mınıstr­lik­ter men vedomstvolardyń da ókil­deri qatysty. Otyrysty ash­qan Máji­listiń Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komı­­­teti tóraǵasy Sne­janna Ima­sheva atalǵan zań Mem­leket bas­shy­synyń tapsyr­masyn oryn­daý maqsatynda qabyl­danǵanyn eske sala kele, onyń negizgi maq­saty áleýmettik ádilet­tilik pen el­diń turaqty ekono­mıka­lyq jáne áleýmettik damýyn qamtamasyz etý ekenin aıtty.

Parlament ókilderi aktıv­ter­di qaıtarý komıtetiniń tóraǵasy Nurdáýlet Súıindikov pen Qarjy mınıstrligi Mem­le­kettik múlik jáne jekeshe­lendirý komı­tetiniń tóraǵasy Baqytbek Táshenov­tiń baıandamalaryn tyńdady. N.Súıindikov zańnyń jańa tetikteriniń qalaı qoldanylyp jatqany, azamattyq tárkileý quraldaryn paıdalana otyryp aktıvter­di qaıtarý tájirıbesi týraly baıandady. Depýtattarǵa búgingi tańdaǵy jumys nátıje­leri, negizgi halyqaralyq uıym­darmen jáne ıýrısdıksııalarymen qol jetkizilgen kelisimder jóninde aıtyldy.

Depýtat Marat Báshimov Memleket basshysynyń tapsyrmasyn jáne qoǵamnyń tala­byn eskere otyryp, taqyryp­tyń ózek­­ti­ligine nazar aýdar­dy. Má­ji­lis depýtattary quqyq qor­ǵaý jáne ýákiletti memle­ket­tik or­gan­dardyń qysqa merzim­de eleý­li nátıjelerge qol jetkiz­g­e­­nin atap ótti. Sondaı-aq pro­ký­­­­ror­­­lardyń osy baǵyttaǵy ju­my­­syn kúsheıtý maqsatynda ak­tı­v­­terdi qaıtarý zańnamasyn odan ári jetildirý máselelerin talqylady.

Depýtattar qaıtarý tetik­terin jetildirý jáne memleket­tik organdar qyzmetiniń tıim­di­li­gin arttyrý úshin qajetti zań­na­ma­lyq túzetýlerdi qaraý­ǵa daıyn ekendikterin bildirdi.

Osy oraıda sheteldegi zańsyz ıemdenilgen aktıvtermen qosa, el ishindegi zańsyzdyqtardyń da beti ashylyp, birqatar óńirde jer telimderi memleketke qaı­tary­lyp jatyr. Máselen, Batys Qazaqstan oblysynyń Qara­tóbe aýdanynda aýyl sharýa­shy­lyǵy maqsatyndaǵy jer­ler­di paıdalanýdyń zańdyly­ǵyn taldaý barysynda aýdanda jer telimin qoldanbaı kelgen sharýa­shylyqtar anyqta­lyp, qabyl­danǵan sharalar nátı­jesinde 3500 gektardan astam jer telimi mem­leketke qaıtaryldy. Onyń jalpy kadastrlyq quny 45 mln teńgeden astam somany qu­raı­­dy. Aýdan prokýrorlary aýyl­­­sharýashylyq taýar ón­di­rý­­shi­lerine jer telimderin qol­­da­nys­taǵy zańnamaǵa sáıkes maq­sat­pen paıdalaný qajettigin eskertti.

Sonymen birge Qyzylorda qalasy prokýratýrasynyń qadaǵalaý aktisi negizinde uzaq jyldar boıy ıgerilmegen, 55 mln teńgeni quraıtyn 851 gektar jer ýchaskesi (onyń ishinde kásipkerlik – 50 mln teńgege 9 gektar, jaıylymdyq 5 mln teńgege 842 gektar) memleket menshigine qaıtaryldy.

Jer paıdalanýshylarǵa be­ril­­­­­gen nusqama talaptaryn oryn­­­da­­maǵan 16 adamǵa Ákim­shi­­lik quqyq buzýshylyq týraly ko­dekstiń 462-babynyń 3-bóli­gimen ákimshilik shara qoldanyldy.

Budan bólek uzaq jyldar boıy paıdalanylmaǵan, kadastr­­­lyq quny 163,4 mln teń­geniń 7069 gektardy quraıtyn 158 jer ýchaskesi (onyń ishinde kásipkerlik – 13,4 mln teńgege 6712 gektar, jaıylymdyq – 150 mln teńgege 357 gektar) anyqtaldy. Búgingi kúni atalǵan jer ýchaskelerine qatysty ýákiletti organmen nusqamalar berilip, májbúrlep memleketke qaıtarý úshin tıisti sharalar qabyldanyp jatyr.

Jetisý oblysynda Eskeldi aýda­ny­­nyń ákimi jer zańnamasyn buz­­ǵany úshin, atap aıtqanda Ákim­­shi­lik quqyq buzýshylyq týra­ly ko­dekstiń 137-babymen ákim­shi­lik jaýapkershilikke tar­tyl­dy. Pro­kýrorlar anyq­taǵan­daı, 120 ga jer jekelegen sharýa qoja­ly­q­taryna konkýrssyz berilgen. Bul Jer kodeksiniń 14-1, 35 jáne 43-1-bap­taryn buzý bolyp sanalady. Qa­da­ǵalaý aktisi boıynsha bul jer­­ler de memleketke qaıtaryl­dy.

Jalpy, jyl basynan beri Jetisý prokýrorlary jalpy kadastrlyq quny jarty mıl­lıard teńgeden asatyn 103 myń gektardan astam aýyl sharýa­shylyǵy jerlerin memleketke qaıtardy. Bular uzaq ýaqyt boıy ıgerilmeı, maqsatymen paıdalanylmaǵany óz aldyna, jer zańnamasyn buza otyryp berilgen.