Jaǵymsyz ádetke qarsy kúres

DSM Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy bas­qar­ma tóraǵasynyń orynbasary Saltanat Nazarova qoǵamdyq densaýlyq saqtaý is-sharalaryn qoldaý men nyǵaıtý úshin júrgizilip jatqan jumystardyń mańyzy týraly aıtyp berdi.

Salamatty ómir saltyn usta­natyn halyqtyń úlesin arttyrý úshin densaýlyq saqtaý salasyn damytýdyń 2026 jylǵa deıingi tujyrymdamasy sheńberinde jaman ádet faktorlary, onyń ishinde temeki shegý profılaktıkasyn arttyrý jónindegi sharalar josparlanǵan.

«Halyq densaýlyǵy jáne den­saýlyq saqtaý júıesi týraly» kodekske engizilgen veıpter­ge tyıym salý týraly talap ha­lyq­tyń densaýlyǵyn saqtaýǵa jáne qoǵamdyq ál-aýqatty jaq­sartýǵa, atap aıtqanda, jas­tardy qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Máselen, qoǵamda 100% tútinsiz ortany qalyptastyrý, jarnamany baqylaý, qoǵamdyq oryndarda temeki shegýge tyıym salý túrinde temeki ónimderin tutynýdy azaıtý jónindegi sharalar keshenin iske asyrý kózdelgen.

Degenmen mamannyń aıtýynsha, temeki shegýge qarsy kúrestiń eń tanymal ádisi – salyq sharalary. Elimizde temeki ónimderine aksız 1995 jyly engizildi. Keıingi 10 jylda aksızder mólsherlemesi ósip, salyq saıasaty qatańdatyldy. Atap aıtqanda, súzgisi bar temekige aksız mólsherlemeleri shamamen 13 ese ósti, al súzgisi joq temekiniń mólsherlemesi 1000 danasyna shaqqanda 21 ese kóbeıdi.

Saltanat Nazarova Qoǵam­dyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy áleýmettik jeli­lerdegi, BAQ-taǵy aqparat­tyq jumystardy, oqý oryn­da­ryndaǵy bilim berý is-shara­la­ryn, veıp, temeki jáne basqa da temeki ónimderin tuty­ný­dyń zııany týraly tanymdaryn arttyrý maqsatynda ótki­zilgen dóńgelek ústelderdi qamtıtyn aqparattyq-túsindirý jumystaryn belsendi júrgizip jatqanyn atap ótti. Jaman ádetterge úıir jastar men jas­óspirimderge, ásirese osal top­tarǵa kóp kóńil bólinedi. Eli­mizde temeki shegýge tosqaýyl qoıý maqsatynda 88 kabınet jumys isteıdi. Olar adamdarǵa táýeldilikti jeńýge kómektesýge daıyn.