Qazaqstan – Koreıa: Yntymaqtastyqtyń mańyzdy belesi

Alys-beris 6 mlrd dollarǵa jetti

Saltanatty qarsy alý rásiminen soń prezıdentter shaǵyn quramda kelissóz júrgizýge Shyǵys zalyna bardy. Qasym-Jomart Toqaev óziniń shaqyrýyn qabyl alyp, elimizge is-saparmen kelgeni úshin koreıalyq áriptesine alǵys aıtty. Sondaı-aq muny eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa degen shynaıy nıettiń aıqyn kórinisi dep baǵalaıtynyn jetkizdi.

– Búgingi sapardyń qos tarap úshin de mán-mańyzy zor. Koreıa Respýblıkasy – biz úshin senimdi seriktes ári strategııalyq áriptes. Eki eldiń dostyq dástúrge negizdelgen qarym-qatynasy tereńnen tamyr tartady. Biz barlyq deńgeıde tyǵyz baılanys ornattyq. Kún tártibindegi máseleler iskerlik rýhta jáne syndarly negizde sheshimin taýyp keledi. Qazirgi tańda eki el arasyndaǵy ta­ýar aınalymynyń kólemi 6 mıllıard dollarǵa jetti. Bul – ortaq kúsh-jigerdiń jemisi. Aýqymdy ekonomıkalyq jobalardy iske asyrdyq. Investısııalyq yqpaldastyq jyldan-jylǵa nyǵaıyp keledi. Qazir Qazaqstanda Ońtústik Koreıanyń kapıtaly bar 700-den astam birlesken kásiporyn jumys isteıdi. Mádenı-gýmanıtarlyq baılanystarymyz qarqyndy damyp jatyr. Qazaqstandaǵy koreı dıasporasy bul úderiste mańyzdy ról atqarady. Ony eki halyqtyń arasyn jalǵap otyrǵan altyn kópir deýge bolady. Biz osy jetistikterdi eselep, qazaq-koreı yntymaqtastyǵyn jańa deńgeıge kóterýge múddelimiz. Bul sapar eki eldiń yntymaqtastyǵyna tyń serpin beretinine senimdimin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

О́z kezeginde Iýn Sok Iol eki el ara­syn­daǵy strategııalyq seriktestiktiń 15 jyldyǵy qarsańynda Qazaqstanǵa saparmen kelgenine qýanyshty ekenin jetkizdi.

– Búginde elderimiz arasyndaǵy qarym-qatynas joǵary deńgeıde damyp keledi. Kóptegen koreıalyq kompanııa Qazaqstan ekonomıkasyna ınvestısııa quıyp, jumys oryndarynyń ashylýyna jáne ónerkásiptiń órkendeýine yqpal etip otyr. Budan bólek, koreıa­lyq ınvestorlar Úlken Almaty aınalma avtomobıl joly, bý-gaz elektr stansasynyń qurylysy sııaqty iri joba­larǵa qatysyp, Qazaqstannyń ult­tyq ınfraqurylymyn damytýǵa óz úles­terin qosyp keledi. Biz asa mańyzdy shıki­zattardy ıgerý, atom energetıkasy, jańartylatyn energııa kózderi sekildi keleshegi zor baǵyttar boıynsha ynty­maq­tastyqty nyǵaıtýǵa nıettimiz. Jalpy, eki memlekettiń yqpaldastyq kókjıegin keńeıtetin ýaqyt keldi. Osy sapar aldynda Úkimet Koreıanyń Ortalyq Azııa elderimen yntymaqtastyǵy týraly K-Silk Road bastamasyn jarııalady. Bul – Koreıanyń Orta Azııaǵa qatys­ty al­ǵashqy dıplomatııalyq strategııasy, – dedi Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdenti.

Kelissóz barysynda Qasym-Jomart Toqaev pen Iýn Sok Iol eki el ara­syn­daǵy qarym-qatynasty keńeıtilgen strategııalyq seriktestik deńgeıine kóterýge nıetti ekenin taǵy da rastady. Sondaı-aq osy baılanystardy saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyqtyń naqty baǵyttary boıynsha odan ári nyǵaıta túsýge ózara nıet bildirdi.

Budan bólek, prezıdentter óńirlik jáne jahandyq kún tártibindegi máse­leler jóninde jan-jaqty pikir almasty. Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan men Koreıanyń halyqaralyq deńgeıdegi kóptegen máselege qatysty ustanymy uqsas ekenin atap ótip, álemdegi geosaıası qaıshylyqtardyń sheshilýine eki el orta derjavalar retinde óz úlesterin qosa alatynyn málimdedi.

11 birlesken qujatqa qol qoıyldy

Budan keıin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev pen Koreıa Res­pýblıkasynyń Prezıdenti Iýn Sok Iol keńeıtilgen quramda kelissóz júrgizdi. Eki el delegasııalarynyń qatysýymen ótken kelissóz barysynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Prezıdent Iýn Sok Ioldiń elimizge jasaǵan alǵashqy memlekettik saparyn tarıhı oqıǵa dep baǵalady. Sondaı-aq búgingi kelissózder qazaq-koreı yqpaldastyǵynyń aıasyn keńeıtip, ekijaqty baılanysty jańa beleske kóteretinin aıtty.

Qazaqstan Prezıdentiniń pikirinshe, Ońtústik Koreıa jahandyq aýqymdaǵy naǵyz ekonomıkalyq jáne tehnologııalyq lokomotıvke aınaldy. Al álemge áıgili koreı korporasııalary halyqaralyq arenada eldiń «negizgi jahandyq memleket» retindegi pozısııasyn ilgeriletýge eleýli úles qosyp keledi.

Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev ekijaqty qatynastardy damytý máselelerine toqtaldy. Onyń aıtýynsha, Seýl – Qazaqstannyń Azııa-Tynyq muhıty aımaǵyndaǵy mańyzdy strategııalyq seriktesteriniń biri. Koreıa syrtqy saýda aınalymy boıynsha tórtinshi orynda jáne elimizdegi eń iri sheteldik ınvestorlardyń ondyǵyna kiredi.

Memleket basshysy Qazaqstan men Koreıanyń otyz jyldan astam ýaqyt ishinde joǵary deńgeıdegi saıası dıa­logke qol jetkizgenin, tabysty eko­no­mıkalyq yntymaqtastyqty jáne berik gýmanıtarlyq baılanystardy jolǵa qoıǵanyn atap ótti. Eki el par­la­mentaralyq, úkimetaralyq, vedom­stvoaralyq deńgeıde jáne basqa da túrli salalarda yqpaldastyq ornatqan. Iskerlik keńes pen Saýda-ekonomıkalyq jáne ǵylymı-tehnıkalyq yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komıssııa tabys­ty jumys istep jatyr.

Qasym-Jomart Toqaev eki el kásipkerleri arasyndaǵy tyǵyz qarym-qatynasty jolǵa qoıý isinde turaqty baılanystar asa mańyzdy ról atqaratynyna toqtaldy. Sondaı-aq Qazaqstanda Oń­tústik Koreıanyń kapıtaly bar 700-den astam kompanııa jemisti jumys istep jatqanyn erekshe atap ótti.

Budan bólek, taraptar mádenı-gýma­nıtarlyq baılanystardy damytý máselesine nazar aýdardy.

– Qazaqstanda turatyn 120 myń etnostyq koreı ultynyń ókilderi eki el arasyndaǵy qatynastardy nyǵaıtýda mańyzdy ról atqarady jáne oǵan ólsheýsiz úles qosady. О́z kezeginde Koreıa­da bilim alyp jatqan myńnan astam qazaq­standyq jastar memleketter arasyndaǵy «dostyqtyń altyn kópiri» sanalady, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezıdent Iýn Sok Iol qazaq jerinde qurmet kórsetkeni úshin Memleket basshysyna alǵys aıtyp, bıyl Koreıa Respýblıkasy men Qazaqstan arasynda strategııalyq seriktestik ornaǵanyna 15 jyl tolǵanyn atap ótti.

– Koreıa Respýblıkasy óziniń basty strategııalyq seriktesi – Qazaqstanmen birge jarqyn jáne kemel keleshekke qatar qadam basýǵa nıetti, – dedi Koreıa Prezıdenti.

Kelissóz barysynda energetıka, ınfraqurylym, ónerkásip, mashına jasaý, saýda, kólik-logıstıka, sıfrlandyrý, aeroǵarysh ónerkásibi, qarjy sek­tory, bilim berý, densaýlyq saqtaý, far­masevtıka, týrızm, mádenıet, ekologııa jáne basqa da salalardaǵy ekijaqty yqpal­dastyqtyń keleshegi talqylandy.

Kezdesý sońynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev mazmundy jáne syndarly kelissóz júrgizgeni úshin koreı tarapyna rızashylyq bildirdi.

Kelissózder qorytyndysy boıynsha Qazaqstan men Koreıa basshylary Birlesken málimdeme jasady. Eki eldiń resmı delegasııa músheleri mynadaı qujattarǵa qol qoıdy:

1. Energetıka salasyn damytý ba­ǵytyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim;
2. Munaı-gaz jáne munaı hımııasy salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim;
3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ener­getıka mınıstrligi men Koreıa Respýb­lıkasynyń Saýda, ónerkásip jáne energetıka mınıstrligi arasyndaǵy elektr energetıkasy salasyndaǵy jan-jaqty yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým;
4. Qazaqstan Respýblıkasynyń О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi men Koreıa Respýblıkasynyń Saýda, ónerkásip jáne energetıka mınıstrligi arasyndaǵy mańyzdy mıneraldar men metaldar salasyndaǵy jan-jaqty yntymaqtastyq týraly memorandým;
5. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ult­tyq ekonomıka mınıstrligi men Ko­reıa Respýblıkasynyń Ekonomıka jáne qarjy mınıstrligi arasyndaǵy bilim almasý jáne damý salasyndaǵy ynty­maqtastyq máseleleri jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým;
6. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi men Koreıa Respýblıkasynyń Ǵylym jáne aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar mınıstrligi arasyndaǵy ǵylym jáne tehnologııalar salasyndaǵy yntymaqtastyq boıynsha ózara túsinistik týraly memorandým;
7. Qazaqstan Respýblıkasynyń Eko­logııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstr­ligi men Koreıa Respýblıkasynyń orman sharýashylyǵy qyzmeti arasyndaǵy orman sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým;
8. Qazaqstan Respýblıkasynyń Mem­lekettik qyzmet isteri agenttigi men Koreıa Respýblıkasynyń Personaldy bas­qarý mınıstrligi arasyndaǵy mem­lekettik qyzmettegi personaldy basqarý týraly ózara túsinistik týraly memorandým;
9. Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstr­ligi men Koreıa Respýblıkasynyń Jumyspen qamtý jáne eńbek mınıstrligi arasyndaǵy jumyspen qamtý jáne eńbek salasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
10. Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi men Koreıa Respýblıkasynyń Qarjylyq qyzmetter jónindegi komıssııasy jáne Koreıa Respýblıkasynyń Qarjylyq qadaǵalaý qyzmeti arasyndaǵy bankterdi qadaǵalaý salasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
11. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi men Koreıa Respýblıkasynyń Qorshaǵan orta mınıstrligi arasyndaǵy Parıj kelisiminiń 6-baby boıynsha yntymaqtastyq týraly ózara túsinistik týraly memorandým.

Koreıa – eń iri bes ınvestordyń biri

Ekijaqty kelissózderden keıin Memleket basshysy men Koreıa Respýb­lıkasynyń Prezıdenti buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi úshin birlesken málimdeme jasady.

Qasym-Jomart Toqaev, eń aldymen, shaqyrýyn qabyl alyp, saparmen kelgeni úshin Prezıdent Iýn Sok Iolge shynaıy rızashylyǵyn bildirdi jáne bul kúndi qazaq-koreı dostyǵy jylnamasyndaǵy aıtýly oqıǵa deýge tolyq negiz bar ekenin aıtty.

– Biz Koreıa basshysynyń osy memlekettik saparyna aıryqsha mán beremiz. Bul ekijaqty qarym-qatynastyń deńgeıi joǵary ekenin kórsetedi. Men elderimiz arasyndaǵy yntymaqtastyqty joǵary baǵalaımyn. Búgin biz keńeıtilgen strategııalyq áriptestigimizdi odan ári damytýǵa ýaǵdalastyq. О́zara yqpal­dastyqtyń jańa baǵyttaryn aıqyndadyq. Eń bastysy, bir-birimizge árqashan tileýles ekenimizdi tanyttyq, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Qazaqstan Prezıdenti eki el saýda-ekonomıka jáne ınvestısııa salalaryna basa mán beretinin, Koreıa Qazaqstannyń eń iri bes ınvestorynyń biri sanalatynyn jetkizdi.

– Byltyrǵa deıin osy elden tartylǵan ınvestısııa kólemi 9,6 mıllıard dollarǵa jetti. Bul kórsetkishti ulǵaıtýǵa eki tarap ta múddeli. Qazaqstanda koreı kapıtaly bar 700-den astam kompanııa qyzmet etedi. Mysaly, Samsung, Hyundai, Kia, Lotte, Doosan, Posco sııaqty alpaýyt korporasııalardy atap ótýge bolady. Olar elimizde tabysty jumys júrgizip jatyr. Biz Prezıdent Iýn Sok Iol myrzamen jan-jaqty yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa kelistik. Ásirese ınfraqurylym, óndiris, qarjy, energetıka, ekologııa, avtomobıl men aeroǵarysh ónerkásibi, IT, sıfrlandyrý jáne basqa da salalarǵa basymdyq berip otyrmyz. Qazir Doosan Enerbility kompanııasy Túrkistanda bý-gaz qondyrǵysy arqyly jumys isteıtin elektr stansasyn salyp jatyr. Sonymen qatar Samsung Electronics kompanııasy elimizde turmystyq tehnıka shyǵaratyn óndiris ashýǵa nıet bildirdi. Biz mundaı bas­tamany barynsha qoldaımyz. Sondaı-aq GL Ralpha kompanııasy Astanada bıofarmasevtıka zaýytyn salýdy josparlap otyr, – dedi Memleket basshysy.

Kelissóz barysynda sırek kezdese­tin metaldardy birlesip zertteý jáne ón­dirý máselesi de qarastyryldy.

Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan naryǵyna kirgisi keletin koreı kompanııa­laryna qolaıly jaǵdaı jasaýǵa daıyn ekenine nazar aýdardy. Onyń pikirinshe, muny júzege asyrýdyń naqty joldary bar. Úkimetaralyq komıssııa, Iskerlik keńes pen bıznes qaýymdastyq arasyndaǵy jumys toby qurylǵan. Bul qurylymdar ekijaqty ekonomıkalyq baılanysty nyǵaıtýǵa zor septigin tıgizedi.

Qasym-Jomart Toqaev Banktik qada­ǵalaý salasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıylǵanyna toqtaldy.

– Jańa qujat arqyly ınvestısııalar qaýipsizdigin baqylaýdyń tártibi rettelmek. Elimizde koreılik BNK Finance Kazakhstan mıkroqarjy uıymy bar. Men ony ekinshi deńgeıdegi bankke aınaldyrý týraly sheshimdi qoldaımyn, – dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan Prezıdentiniń aıtýynsha, taraptar ǵylym jáne bilim sala­laryndaǵy yntymaqtastyqty udaıy nyǵaıtyp keledi.

– Qazirgi tańda Koreıanyń joǵary oqý oryndarynda myńnan asa qazaq jastary bilim alyp jatyr. О́zderińizge málim, Qazaqstan tehnıkalyq mamandar daıarlaý máselesine erekshe kóńil bóledi. Buǵan koreıalyq áriptesterimiz qoldaý kórsetip otyr. Elderimiz ǵylym jáne tehnologııa salasyndaǵy yntymaqtastyqty damyta túsýge kelisti. Osyǵan oraı Túrkistanda Koreıanyń Ýsong ýnıversıtetiniń fılıa­lyn ashý máselesi pysyqtalady, – dedi Prezıdent.

Astana – Seýl baǵytynda tikeleı reıs ashylady

Sonymen qatar kelissózder barysynda mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy odan ári keńeıtýge aıryqsha nazar aýdaryldy.

– Qazaqstanda turyp jatqan koreı dıasporasynyń óz tilin saqtap, damytýyna qoldaý kórsetiledi. Osy maqsatpen eki el aýmaǵynda turaqty túrde mádenı sharalar ótkizýge ýaǵdalastyq. Qazirgi tańda Qazaqstan azamattary Koreıaǵa 30 kúnge deıin vızasyz bara alady. Taıaý arada Astana – Seýl baǵytynda tikeleı reıs ashylady. Áýe reısteriniń ulǵaıýy eki el arasyndaǵy baılanysty nyǵaıta túsetini sózsiz, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Memleket basshysy eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa baǵyttalǵan mańyzdy ári mazmundy kelissózder júrgizilgenin jetkizdi.

– Astana men Seýldiń ózekti másele­lerge qatysty ustanymdary uqsas. Kópjaqty yqpaldastyqty nyǵaıtýǵa eki el de múddeli. Biz Ortalyq Azııa bestigi men Koreıa dıalogin odan ári damytýǵa kelistik. Qazaqstan Koreıa Respýblıkasynyń K-Silk Road tujyrymdamasyn qoldaıdy. Bul másele boıynsha búgingi kelissózder barysynda keń aýqymdy áńgime boldy. Men koreı tarapynyń osy formattaǵy alǵashqy sammıtti kelesi jyly Seýlde ótkizý týraly usynysyn qoldaımyn. Bul bastama ekijaqty jáne kópjaqty yntymaqtastyqqa tyń serpin bereri anyq, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Buǵan qosa, Memleket basshysy Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdentimen halyqaralyq jáne óńirlik máseleler jóninde pikir almasqanyn, sondaı-aq jahandyq úderisterge qatysty oı bóliskenin aıtty.

– Biz álemdegi túrli qaqtyǵystarǵa baılanysty alańdaýshylyq bildirdik. Kez kelgen janjaldy dıalog arqyly, dıplomatııalyq jolmen sheshý qajet ekenin atap óttik. Onyń myzǵymas negizi – Birikken Ulttar Uıymynyń Jarǵysy jáne halyqaralyq quqyq normalary bolýǵa tıis. Osy rette jahandyq qaýipsizdik pen beıbitshilikti qamtamasyz etý tásilderin jetildirý týraly oı bólistik, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

О́z kezeginde Iýn Sok Iol Qazaqstan men Koreıa arasyndaǵy ekonomıkalyq jáne strategııalyq yntymaqtastyqqa nazar aýdardy.

– Qazaqstan Prezıdentimen kelissóz­der barysynda dıplomatııalyq qarym-qatynas ornaǵan ýaqyttan beri qar­qyndy damyp kele jatqan eki el ara­syn­daǵy yqpaldastyq máselelerin keńi­nen talqyladyq. Sonymen qatar Qazaq­stan men Koreıanyń strategııalyq seri­ktestiginiń tıimdiligin arttyra túsýge ýaǵda­lastyq. Búgingi sapar aıasynda elektr energetıkasy, mańyzdy mıneraldardy jetkizý salalary boıynsha birqatar keli­simge qol jetkizdik, – dedi Koreıa Respýb­lıkasynyń Prezıdenti.

KIA zaýyty iske qosylady

Qasym-Jomart Toqaev pen Iýn Sok Iol Qazaqstan-Koreıa bıznes forýmyna qatys­ty. Memleket basshysy óz sózinde jıyn­ǵa qatysqan bıznes ókilderi­ne iltı­pat bildire otyryp, eki el arasyn­daǵy saýda-ekonomıkalyq yntymaqtas­tyq­tyń keleshegi zor basym baǵyttaryna toqtaldy.

– Koreıa Respýblıkasy – Qazaqstan­nyń bes iri ınvestısııalyq jáne saýda seriktesiniń biri. Koreıadan ekono­mıka­myzǵa tikeleı tartylatyn ınvestı­sııa kólemi on mıllıard dollarǵa jýyq­tady. Al ózara saýda aınalymy alty mıl­lıard dollardy qurady. Búgin­de Qazaq­stan naryǵynda Ońtústik Koreıa­nyń 700-den astam kompanııasy jumys isteı­di. Olardyń qatarynda Hyundai, KIA, Samsung, LG, Doosan sekildi jahandyq korporasııalar men basqa da kásiporyndar bar. Qazaqstan Koreıa Respýblıkasynyń Ortalyq Azııa aımaǵyndaǵy negizgi saýda-eko­nomıka­lyq seriktesi retinde óz pozısııa­syn nyǵaı­tý­ǵa nıetti. Bul týraly búgingi kelissózder barysynda sóz boldy. Naqty jospar­lar ázirlendi. Kelisimderge qol qoıyl­dy. Qujattar elderimiz arasyndaǵy kópjaq­ty yntymaqtastyqty damytýǵa tyń serpin beretini sózsiz. Ásirese álem ekonomıkasy túbegeıli ózgeriske ushyrap, Azııa qurlyǵy ornyqty damý jáne ǵyly­­mı-tehnologııalyq progrestiń kóshbas­­shysyna aınalǵan qazirgi zamanda mu­nyń ózektiligi aıryqsha baıqalady. Sarap­shylardyń boljamyna sáıkes bıyl álem­dik ishki jalpy ónimniń 60 paıyz ósimin Azııa qamtamasyz etedi. Bul rette Ońtú­stik Koreıa «Azııa renessansynda» eń mańyzdy ról atqaratyny sózsiz, – dedi Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaev elimizde jańa ekonomıkalyq baǵdardyń dáıekti júze­ge asyrylyp jatqany, ınvestorlar­ǵa qolaıly jaǵdaı jasaý sharalaryna basa mán beriletini týraly aıtty. Onyń pikirinshe, jer qoınaýyn paıdalaný jáne ónerkásip sııaqty strategııalyq máni zor salalar Qazaqstan men Koreıa ekonomıkalary kooperasııasynyń mańyzdy baǵyttary sanalady.

– Munaı-gaz salasyna Ońtústik Koreıa tehnologııalaryn tolyqqandy transfert jasaý, sondaı-aq zamanaýı qural-jabdyqtar men qosalqy bólshekter óndirisin jolǵa qoıý biz úshin mańyzdy. Teńiz, Qashaǵan jáne Qarashyǵanaq sekildi iri munaı-gaz ken oryndarynda ón­diris­ti keńeıtýge baǵyttalǵan jobalar­dyń júzege asyrylyp jatqanyn eskersek, munyń ózektiligi arta túsedi, – dedi Prezıdent.

Buǵan qosa, Qasym-Jomart Toqaev asa mańyzdy shıkizat ıgerý salasynda eli­miz­diń áleýeti zor ekenine nazar aýdaryp, lıtıı ken ornyn ıgerýge jáne odan óń­delý deńgeıi joǵary ónim shyǵarýǵa nıetti ońtústikkoreıalyq seriktestermen (KIGAM, SK Ecoplant) yntymaqtastyqty jalǵastyrýǵa daıyn ekenin jetkizdi.

Memleket basshysynyń pikirinshe, avtomobıl qurastyrý salasyndaǵy ózara tıimdi ónerkásiptik kooperasııany óristetýge mol múmkindik bar.

– Qazaqstanda qazir Hyundai markaly avtomobılder qurastyrylady. Kelesi jyly tolyq sıkldi KIA zaýyty iske qosylmaq. Atalǵan jobaǵa 200 mıllıon dollar kóleminde ınvestısııa tartyldy. Bul rette kompanııanyń alǵash ret Ońtústik Koreıadan tysqary jerdegi zaýyt qurylysyna qarjy salyp otyrǵanyn jáne ol úshin bizdiń elimizdi tańdaǵanyn atap ótken jón. Ońtústik Koreıanyń birqatar kompanııa­sy avtomobıl ónerkásibin damytýdyń kelesi kezeńine kirisýdi, ıaǵnı Qazaqstanda avtobólshekter óndirisiniń klasterin qurýdy josparlap otyrǵany qýantady, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Tabysty baılanysqa tyń serpin

Prezıdent «jasyl» energetıka salasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtý­diń mańyzdylyǵy artyp kele jatqanyn aıtty.

 – Ońtústik Koreıa kompanııalarymen osy baǵytta tájirıbe almasýdan bas­tap, naqty jobalardy júzege asyrýǵa jáne tehnologııalar transfertine deıingi yqpal­dastyqty júıeli túrde jandan­dyra­myz dep úmittenemiz. Budan bólek, biz dástúrli qýat kózderin de damytýǵa múddelimiz. Sondyqtan «Doosan Enerbility» kompanııasynyń Túrkistan men Atyraý oblystarynda gaz elektr stansııa­laryn salý josparyn quptaımyz, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, elimiz agroındýstrııa keshenin joǵary tehnologııalyq salaǵa aınaldyrýǵa nıetti.

– Búgingi kelissózder barysynda Koreıa Prezıdenti Qazaqstanǵa «aqyldy aýyl sharýashylyǵy fermalary» prınsıpi boıynsha jumys isteıtin tehnologııa­­lar jetkizý jóninde usynys aıtty. Meniń oıym­sha, bul – óte jaqsy usynys. Biz atal­ǵan jobany júzege asyramyz. Ońtústik Koreıanyń jasandy ıntellektige, robotty tehnıkaǵa jáne bıotehnologııaǵa negizdelgen ınnovasııalyq agrotehnologııasyn engizýge múddelimiz. Bizdiń sharýalar tıimdiligi joǵary «aqyldy» jylyjaılar salý tájirıbesine erekshe qyzyǵýshylyq tanytyp otyr, – dedi Prezıdent.

Sonymen qatar Prezıdent Sıngapýr kompanııalarymen birlese júzege asyrylatyn «Alatau City» jobasyna koreıalyq ınvestorlar men developerlerdi de belsendi atsalysýǵa shaqyrdy.

Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, medısına, farmasevtıka jáne bıotehnologııa salalaryndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý úshin zor múmkindikterge jol ashylyp otyr.

– «Pfizer», «Roche», «GE Healthcare» jáne «Philips» sekildi álemge áıgili kompanııalar elimizde dári-dármek pen medısınalyq qural-jabdyqtardyń jergilikti óndirisin ashpaq. Ońtústik Koreıanyń «GL Rapha» kompanııa­sy Almatydaǵy bıofarmasevtıka zaýy­tynyń qurylysyna kóp uzamaı kirisedi dep úmittenemin. Bul naryq standarttaryn edáýir joǵarylatady. Sondaı-aq elimizde Ońtústik Koreıanyń dıagnostıka ortalyqtary men kópbeıindi zerthanalaryn ashýdyń keleshegi zor, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń koreıalyq seriktesterimen jasandy ıntellekt tehnologııasyn damytý, data-ortalyqtar salý jáne kıberqaýipsizdikti qam­ta­masyz etý baǵyttary boıynsha bir­lese jumys isteýge daıyn ekenin atap ótti.

– Astana halyqaralyq qarjy or­ta­lyǵy bizdiń básekege qabiletti ın­ves­­tı­sııalyq ortamyzdyń berik negi­zi sanalady. Bizdiń aımaqtaǵy bul bire­geı alańda álemdegi jetekshi qarjy orta­lyqtarynyń artyqshylyqtary barynsha eskerilgen. Búginde AHQO-da álemniń ondaǵan elinen eki myńnan astam kompanııa tabysty jumys istep jatyr. Onyń ishinde Ońtústik Koreıadan 20-ǵa jýyq kompanııa bar. Biz qarjy tehnologııasy, IT, aktıvterdi basqarý jáne lızıng salalarynda mundaı kompanııalardyń sany kóbirek bolǵanyn qalaımyz. Bul rette Ońtústik Koreıanyń BNK Finance Kazakhstan mıkroqarjy uıymy tolyqqandy ekinshi deńgeıli bankke aınalýyn quptaımyz, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev sózin qorytyn­dylaı kele, búgingi forým eki eldiń kúsh-jigerin biriktirýge jáne tabysty kooperasııasyna tyń serpin beretinine senim bildirdi.

– Búgin men K-Silk Road tujyrym­damasyn tolyq qoldaıtynymyzdy aıttym. Shyn máninde, bul – óte mańyzdy tu­jyrymdama. Qazaqstan atalǵan baǵ­dar­lamany iske asyrý úshin qoldan kel­genniń bárin jasaıdy. Prezıdent myrzanyń aıtýynsha, kelesi jyly osy tujyrymdamanyń aıasynda Koreıada sammıt ótkizý josparlanyp otyr. Qazaqstan bul jıynǵa jan-jaqty atsalysady dep oılaımyn. Qazaqstan Úkimeti elimizde jumys isteýge nıetti ońtústikkoreıalyq kompanııalar men ınvestorlarǵa qajetti qoldaý kórsetedi, – dedi Prezıdent.

Sonymen qatar forýmda Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdenti Iýn Sok Iol, Koreıanyń halyqaralyq saýda qaýymdastyǵynyń tóraǵasy (Iskerlik keńestiń teń tóraǵasy) Djın Sık Iýn, «Samuryq-Qazyna» AQ basqarma tóraǵasy Nurlan Jaqypov, Hyundai Motor Russia & CIS óńirlik shtab-páteri basshysy­nyń orynbasary Im Dje Ý, «Astana Motors» kompanııasynyń bas dırektory Beknur Nesipbaev, «Doosan Enerbility» kompanııasynyń vıse-prezıdenti Iаng Iýn Ho, «Qazaqstan temir joly» UK» AQ basqarma tóraǵasynyń strategııa jáne sıfrlandyrý jónindegi orynbasary Ánýar Ahmetjanov, «SK Ecoplant» kom­panııasynyń Almaty qalasyndaǵy fılıa­lynyń dırektory Lı Djýn Hek, Qyzyl­orda oblysy ákiminiń orynbasary Ardaq Zebeshev jáne taǵy basqalar sóz sóıledi.

Kórme men gala-konsertti tamashalady

Qasym-Jomart Toqaev pen Iýn Sok Iol eki el ónerpazdarynyń gala-konsertin tamashalady. Onyń aldynda memleketter basshylary Qalıbek Qýanyshbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq mýzykalyq drama teatrynyń foıesine qoıylǵan «Uly dala altyny» kórmesin aralap kórdi.

Kórmege altynnan jasalǵan arheolo­gııalyq tarıhı jádigerler, sonyń ishinde basty eksponat retinde Esik qorǵany­nan tabylǵan «Altyn adamnyń» rekonstrýk­sııa­lan­ǵan kıimi men qarý-jaraǵy qoıylǵan.

Sodan keıin eki el prezıdentteri Qazaq­stan men Koreıanyń tanymal mádenıet qaıratkerleriniń, óner ujymdarynyń konsertin tamashalady.

Baǵdarlama aıasynda shetel kompozı­tor­larynyń týyndylary, álemge áıgili operalardan úzindiler oryndaldy. Sonymen qatar birneshe horeografııalyq kompozısııa usynyldy.

Konsertte jeke oryndaýshylarmen qatar, «Astana opera» memlekettik opera jáne balet teatry men Memlekettik respýblıkalyq koreı mýzykalyq komedııa teatrynyń ártisteri, «Birlik», Korean Culture Leaders ansamblderi óner kórsetti.

Keshti Koreıa resmı delegasııasynyń ókilderi jáne elimizdegi etnomádenı bir­lestikterdiń músheleri de tamashalady.