О́ndiris • 25 Maýsym, 2024

Tanymal kásiporynnyń búgingi tynysy

320 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Tarıhy 80-jyldardan bastalatyn Qazaly temir-beton zaýytynda temirjolǵa, kópir qu­ry­lysyna qajetti temir-beton balkalary, qubyr­lar, joǵary kerneýli jeli­ge arnalǵan baǵanalar, son­daı-aq kópqabatty úı qu­ry­lysyna qajet­ti temir-beton buıymdary­nyń 60-tan astam túri óndiriledi. Zaýyt jylyna 10 myń tekshe metr temir-beton buıymdaryn jáne konstrýksııalardy óndirýge beıimdelgen.

Tanymal kásiporynnyń búgingi tynysy

Tarıhı dep otyrǵan sebebimiz, zaýyt 1982–1984 jyldary salynyp, iske qosylǵan. Sol jyldary Qandyaǵash temir-beton buıymdaryn shyǵarý zaýytynyń Qazalydaǵy seh bólimshesi retinde jumys istepti. Al 1986 jyly Qazaly temir-beton buıymdary men konstrýksııalaryn shyǵarý zaýyty bolyp ózgerip, basshylyq Qazaly stansasyna kóshirilgen.

Toqyraý jyldary san ret daǵdarysqa ushyraǵan kásip­orynnyń ataýy ol ýaqytta da birneshe ret ózgerdi. Birde Túrkistan temir­joly, endi birde «Qazaqstan Temir Joly» RMK quramyndaǵy «Jeldorstroıǵa» qarasty mekeme boldy. Ataýy ózgergenmen ónim túrin ózgert­pegen zaýyt 2013 jyldan bastap «LCI-MK» JShS Qazaly fılıaly bolyp jumys istep keledi.

en

«Qazirgi kezde zaýytqa tapsyrys berýshiler kóbeıip keledi. Bir kezderi kásiporyn óńirdegi «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdarlamasynyń iske asýyna aıtarlyqtaı úles qosty. Aýyzsý tartý jumystaryna sáıkes kóp­tegen tapsyrysty oryndap keledi. Sondaı-aq kezinde «Batys Eýropa – Batys Qytaı» jol qurylysyna qajetti temir-beton buıymdaryn óndirýge 2010 jyldan bastap beıimde­lip, qosymsha qurylystar salyp, keıingi tehnologııamen 18, 21, 24 metrlik kópir qurylysyna qajetti temir-beton balkalaryn, qubyrlardy daıar­lady. Odan soń respýblıka­lyq jo­ba­nyń biri bolǵan «Sekseýil – Jezqazǵan», «Shalqar – Beıneý» temirjol qurylysynda da atal­ǵan zaýyttyń óz qoltańbasy bar. Qazir avtomobıl jolyn­daǵy­ kópir qurylysyna qajetti qada men qubyrlardy, joǵary ker­neýli jelige arnalǵan VL10kV dińgek­terin, sondaı-aq úı qury­lysyna qajetti temir-beton bu­ıym­daryn sońǵy tehnologııa­men óndiredi» deıdi aýdandyq kásip­kerlik jáne ónerkásip bóliminiń basshysy Aqtileý Bóriqulaqov.

«LCI-MK» seriktestiginde 80-nen asa jumys isteıdi. Zaýytta arnaıy óndiristik kıim beriledi. Sondaı-aq zııandy sehta jumys isteıtinderge sút ónimderin berý uıymdastyrylǵan. Ekinshiden, jumysshy qaýymnyń 14 jasqa deıingi balalaryna jylyna bir ret Almaty qalasyndaǵy «Maralsaı» de­ma­lys úıine joldama beriledi. Aıta keteıik, jumysshylardyń orta­sha eńbek jalaqysy 220-250 myń teńgeni quraıdy. Maman bilik­ti­ligin arttyrý mekemede durys jol­ǵa qoıylǵan.

«Seriktestiktegi basshylar tarapynan Qazaly bólimshesiniń jumys kólemin arttyrýyna kóp kóńil bólinip jatyr. Qarajat kózin qarastyryp, qosymsha qurylys salýǵa kiristi. Mysaly, uzyndyǵy 32 metr, árqaısysy 20 tonnadan kó­te­­­retin 2 kótergish kran quryldy. Jańa 20 tekshe metrlik kompres­­­­sor sta­n­sasy iske qosyldy. Osydan bi­raz jyl bu­ryn bý qazandyǵy sehyna otyn re­tinde tabıǵı gazdy paıdalaný, ıaǵnı gazdandyrý jumystary to­lyq aıaqtalǵan edi. Búginde zaýyt ákimshiligi ekologııaǵa, adam den­saý­lyǵyna teris áser tıgizetin qatty otyn – kómirdiń ornyna «kó­gildir otyndy» paıdalanyp keledi», deıdi kásipkerlik jáne óner­kásip bóliminiń jetekshi mamany Arystanbek Qanat.

Kásiporynda avtomobıl kó­pir qu­rylysyna qajetti «VTK-33Ý» mar­kalyaralyq qurylys bal­­ka­laryn quıý tehnologııasy ıge­­ri­lip, qazir Oral qalasyndaǵy kó­pir qurylysyna jóneltilip ja­­tyr. Qosymsha tehnıka men qon­­dyr­ǵylar alyp, tapsyrys pen suranys­qa sáıkes jumys kúshin jyl sanap ulǵaıtyp keledi.

Sońǵy jańalyqtar