Bul pikirtalas pen teketirestiń júrip jatqanyna kóp jyl boldy. Eń alǵashqy saıttar paıda bolǵanda-aq keıbir jańa medıa ókilderi qolyna kúrek-ketpenin alyp, gazet pen jýrnaldy jerlep tastaǵysy kelgen edi. Biraq zaman qalaı tez ózgergenine qarańyz: baspasózge shekeden qaraǵan saıttaryńnyń ózi búginde sol gazet pen jýrnaldyń kúıin keshedi dep kim oılaǵan?! Áleýmettik jeli men messendjerler ómirge kelgeli saıtty da izdep júrip oqıtyn adamdar qatary azaıyp barady. Qazirgi tańda kez kelgen saıtqa arnaıy kiretinder jalpy oqyrmandardyń 10 paıyzyna da jetpeıdi. Basym bóligi google sekildi izdeý júıeleri arqyly ótedi.
Iá, vırtýaldy álemniń shyn qojaıynyna aınalǵan jańa medıanyń damýy dástúrli baspasózge óziniń salqynyn tıgizgeni jasyryn emes. Sońǵy jyldary gazet pen jýrnalǵa jazylyp nemese satyp alyp oqıtyn adamdar kúrt azaıdy. Biraq bul baspasózdiń kúni bitkenin bildire me? Álde zaman aǵymyna saı ýaqytsha quldyraý kezeńin bastan ótkerip jatyr ma? Erteńgi kúni áleýmettik jeliniń mı aınaldyrar myń san aqparatynan sharshaǵan jurt qaıtadan dástúrli medıaǵa oralyp, gazet pen jýrnaldyń ekinshi tynysyn asha ma?
Bul suraqqa jaýap bermeı turyp bir ǵasyr buryn sol zamannyń jańa medıasy – teledıdar men teatr teketiresi qalaı bastalǵanyn eske alsaq. Oǵan deıin jurttyń bári teatrǵa baryp, túrli qoıylymdardy tamashalaıtyn. Eýropadaǵy antıka zamanynan saqtalyp qalǵan ashyq aspan astyndaǵy teatrlar, ıaǵnı amfıteatrlarǵa qarasańyz, kádimgi stadıon dersiz. Mysaly, Rımdegi 50-60 myń adam syıatyn Kolızeıdiń ózi bizdiń «Astana-Arena» stadıonynan 2 ese úlken. Iаǵnı halyq tarapynan suranys bolǵandyqtan, ol zamannyń teatrlary da óte úlken edi.
Degenmen HH ǵasyrdyń basynda teledıdar ómirge kelgen soń teatrǵa baratyn adamdar sany kúrt azaıdy. Olar «Bılet satyp alyp, spektakl kórgenshe nege úıimde otyryp-aq teledıdardan tegin kınomdy kóre bermeımin» deıtin boldy. Teatrdyń janazasyn shyǵarýǵa asyqqan túrli sáýegeıler paıda bolyp, «Teatr óldi» dep jahanǵa jar salǵany belgili. Biraq olardyń boljamy joqqa shyǵyp, teatr ólmegeni bylaı tursyn, tipti zaman talabyna saı jańǵyryp, damyǵanyna kýá bolyp otyrmyz. О́ıtkeni teatr – ónerdiń shyńy emes pe? Al ónersúıer qaýym bar kezde, óner eshqashan ólmek emes. Tipti «О́mir alma-kezek» degendeı, buryn televızııa ókilderi teatrdy keýdeden ıtergen bolsa, qazir endi ıýtýberler «Teledıdardyń zamany ótti» dep olardyń ózderin shetke ysyryp jatyr.
Sol sekildi qazirgi tańda baspasózdi de izdep júrip oqıtyn adam qarasy azaıǵanymen, bul onyń zamany ótkenin áste bildirmese kerek. О́ıtkeni jazý da – teatr sekildi óner. Ony baǵalaıtyn kóziqaraqty oqyrman bar kezde gazet halyqtyń kózi, qulaǵy hám tili bop qala bermek. Odan bólek, gazet-jýrnaldyń jańa medıadan keıbir artyqshylyqtary da bar. Internette jedeldik kerek bolsa, gazette tereńdik qajet. Saıt pen áleýmettik jelidegi jylt etpe jańalyqty emes, tereńnen taldanyp jazylǵan súbeli maqalany izdegen jurt ony gazet betinen tabady. Aldaǵy ýaqytta gazet-jýrnal taldama, saraptamaǵa túpkilikti moıyn buryp, óziniń ómirsheńdigin joǵaltpaıdy dep senemiz.
Sóz sońynda aıtarymyz, búginde «Gazet óldi» dep júrgen keıbir adamdar gazet te, kitap ta oqymaıtyndar dep aıtýǵa sebep bar. Mysaly, ınternet jelisi bizden áldeqaıda alǵa ozyp ketken Japonııa men Ońtústik Koreıada áli kúnge mıllıondaǵan taralymmen gazetter shyǵady. Jas balalaryna deıin kóshede, qoǵamdyq kólikte kitap oqyp otyrady. Bul oqymysty jurttarda baspasóz eshqashan joǵalmaıtynyn kórsetse kerek. Al biz bolsaq, jańa medıany syltaý qylyp baspasózden bas tartý arqyly ózimizdiń kitap oqymaıtyn qaýymǵa aınalǵanymyzdy jasyrǵymyz keletin sekildi...
