Ǵylym • 25 Shilde, 2024

«Aqyldy» jabyn

153 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Elimizdiń ǵalymdary hırýrgııada qoldanylatyn bakterııaǵa qarsy «aqyldy» (smart) jabyn jasady.

«Aqyldy» jabyn

Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetindegi hımııa jáne hımııalyq tehnologııa fakýltetiniń ǵalymdary ota kezinde paıdalanylatyn hırýrgııalyq jipti jetildirip, betine antıbakterıaldy jabyn jasap shyǵardy. Bul týraly Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi habarlady.

– Hırýrgııalyq jipterdiń adam aǵzasy sekildi qorǵa­nysh mehanızmi joq. Iаǵnı zııan­dy mıkroorganızmderge oń­taıly ortaǵa jatady. Son­dyqtan olar tez jabysyp, ónip, óse beredi. Bizdiń ǵylymı toptyń maqsaty – hırýrgııa­lyq jipterdiń betine antıbakterıaldy jabyn jasap, ony qol­danysqa engizý. Jipterdiń betine mýltıqabatty nano­ól­shemdegi jabyndar ornaty­lady. Al sońǵy qabatqa antı­bak­terıaldy agent engiziledi. Antıbakterıaldy agenttiń qa­ra­­paıym antıbıotıkter­den aıyr­mashylyǵy – bak­te­rııa­larǵa jedel qarsy áreket etýinde, – deıdi zerthananyń ǵy­lymı qyzmetkeri Aıajan Seıdýllaeva.

«ChemMedLab» ǵalymda­ry­nyń aıtýynsha, búginde medı­sına qyzmetkerleri ota jasaǵanda jarany hırýrgııalyq jiptermen tigedi. Keı jaǵdaıda jipterdiń betine bakterııalar ornyǵyp, ınfeksııa týdyrady. Bul qaıtadan ota jasaýǵa alyp keledi. Qaıta-qaıta ota jasaý adam ómirine qaýip tóndirýi de múmkin. Qazir ýnıversı­tet ǵalymdary ǵylymı joba bo­ıynsha patent aldy. Sony­men qatar álemdik jýrnaldar­ǵa maqalalaryn jarııalady. Atalǵan ınnovasııalyq joba­ǵa ota kezinde qoldanylatyn hı­rýr­gııalyq jipterdi shyǵa­ratyn «RuMa Farm» kompa­nııasy qyzyǵýshylyq tany­typ, ǵalymdarmen birigip jumys isteýge daıyn ekenin aıtqan.

– Antıbakterıaldy jipter­diń analogteri álemdik naryqta bar. Degenmen elimizde bul joba alǵash ret júzege asyp otyr. Ota kezinde hırýrgter jipterdi spırtke nemese hlorgeksıdın eritindisine salyp, jarany tigedi. Biraq bul tásildiń kemshiligi bar. Iаǵnı uzaq ýaqyt shydamaı, adam ómi­rine zııan keltirýi múmkin. Al biz daıyndaǵan jipterdiń jabyndary bolady. Olar kerek kezinde bakterııamen kúresip otyrady. Sondaı-aq antıbakterıaldy agent bir aı boıy bakterııaǵa qarsy kúresedi, – dep túsindirdi A.Seıdýllaeva.

Ǵylymda jańalyq ashyp, el ıgiligine jumys isteıtin ǵalym­dar munymen toqtap qalmaq emes. Bolashaqta atalǵan joba boıynsha tereń zertteý júr­gizip, naryqqa shyǵamyz dep otyr.