«Okrýgimizde kásipkerlik sýbektilerine qoldaý kórsetý maqsatynda shaǵyn jáne orta bızneske qolaıly jaǵdaı jasalǵan. Qazir okrýgte 101 shaǵyn jáne orta bıznes sýbektisi tirkelgen. Onyń 97-si turaqty jumys istep, 212 adam jumyspen qamtyldy. «Kásipkerlikti damytýdyń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy» aıasynda jumysqa ornalasqan azamattar sany 48 adamdy, ıaǵnı 22 paıyzdy qurady. Aýyl azamattaryn jumyspen qamtý jalǵasyn taba beredi», deıdi Qaraturyq aýyldyq okrýginiń ákimi Aıbek Ilebaev.
Ýaqyt kóshinen qalmaı, jańashyldyqqa umtylýdy umytpaǵan okrýg turǵyndary kásip tetigin taba bilý arqyly tirshilikterin túrlendire túsken. Sonyń nátıjesinde okrýg aýmaǵynda 56 azyq-túlik, turmystyq, 3 qurylys dúkeni, 4 sulýlyq salony, 3 kólik jóndeý ortalyǵy jáne 1 splıterlik kirpish shyǵaratyn kásiporyn ashylyp, kúndelikti turmys-tirshilikke qajetti zatty alystan izdemeı, aýyldan taýyp, turmystaryn jandandyryp jatyr. Atalǵan nysandarda 138 adam jumys isteıdi. Bıylǵy jartyjyldyqta kásipker sanynyń artýyna okrýgtegi «Beket» saýda ortalyǵynyń ashylýy aıryqsha áser etken. Sebebi atalǵan saýda ortalyǵynda 41 jeke kásipkerge oryn usynylǵan.
Jeke kásip ashamyn degen yntaly azamatqa «Aýyl amanatynyń» tıgizer kómegi kóp. Byltyrdan beri 54 azamat jeke qujatyn tapsyryp, qazir 33 jeke kásip ıesi 224 mln 400 myń teńge kóleminde 2,5 paıyzdyq nesıege qoljetkizip, mal ósirip, baqsha egýdi bastap ketken. Bıyl 21 kásipkerdiń qujaty rásimdelip jatyr eken.
Aýyl turǵyndaryn maýsymdyq jáne turaqty jumyspen qamtyp otyrǵan 518 sharýa qojalyǵy jumys isteıdi. Atalǵan sharýa qojalyqtary shamamen myńǵa jýyq turǵyndy jumyspen qamtyp otyr. Sharýa qojalyqtary negizinen ósimdik sharýashylyǵy jáne mal ósirýmen aınalysady.
«Okrýgimiz taý bókterine jaqyn ornalasqandyqtan, tabıǵı-klımattyq jaǵdaıy baq ósirýge qolaıly. Keıingi on jyl ishinde jalpy somasy 8,7 mlrd teńge ınvestısııa tartý arqyly ıntensıvti jemis baqtarynyń kólemi osy kúni 692 gektarǵa jetti. Bul baqtardyń barlyǵy tamshylatyp sýarý ádisin qoldanady. Tamshylatyp sýarý ádisin bulardan bólek 100 gektar jeri bar «Egemen-2024» óndiristik kooperatıvi, 40 gektardy alyp jatqan «Battal» sharýa qojalyǵy, sondaı aq 250 gektar jerge sprıngler qurylǵysyn ornatýdy bıyl qolǵa alǵan «Abdı Agro» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi paıdalanyp jatyr», deıdi aýyl ákimi Aıbek Ilebaev.
Ol okrýg boıynsha aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń ınvestısııa kólemi bıylǵy jartyjyldyqta 1 mlrd 514 mln teńgeni quraǵanyn alǵa tartty. Investısııanyń qomaqty kólemin, ıaǵnı 1 mlrd 314 mln teńgeni «Abdı Agro» JShS tartyp otyr. Atalǵan sharýashylyq 1 000 basqa arnalǵan mal bordaqylaý kesheni qurylysyn salýdy bastap ketken. Sondaı-aq «Sady Ýmaı» JShS qaz ósirý fermasyn aıaqtap, endigi kezekte alma baǵyn otyrǵyzýǵa kúsh salyp jatyr.
Al «Rıchcharden» JShS alma baq ósirýde ózgege úlgi bolyp, almanyń joǵary sapaly 7 túrin jaıqaltyp ósirip otyr. Alma baqtyń tóbesi túgeldeı arnaıy tormen jabylǵan.
«Ol jemis aǵashtaryn burshaq urýdan, qustan qorǵaıdy. Sharýashylyqqa tamshylatyp sýarý tehnologııasy engizilgen. Almanyń golden delıshes, aıdarlet, red delıshes, grennı smıt, fýdjı, gala, melba syndy tanymal sorttaryn kútip-baptap ósiremiz. Jemis jınaý naýqanynda jumysshylar sany 30-ǵa jýyqtaıdy. Negizi 14 adam eńbek etedi. Tehnıkamyz da jetkilikti. Joǵary sapaly ónimderimizge kórshiles Reseı memleketinen suranys túsedi. Al basym bóligi elimizdiń barlyq aımaǵynyń saýda núktelerine taratylady. Baq aýmaǵynda syıymdylyǵy 400 tonnalyq alma saqtaıtyn qoımamyz bar», deıdi alma baqtyń meńgerýshisi Sadyrjan Iаkýpov.
2013 jyldan bastap bos jatqan jaıylymdyq jerge Italııa, Germanııa tehnologııasyna negizdep alma kóshetterin otyrǵyzǵan sharýashylyq alǵashqy 5 jylda shetel mamandarymen birlese jumys istegen. Sonyń nátıjesinde joǵary sapaly mol ónim alýǵa qol jetkizgen.
Sharýashylyq qaramaǵyndaǵy 50 gektardyń 21 gektaryna alma, qalǵan jerge abrıkos pen qara órik ósirip otyr. Alma baqta 2 myń tekshe metrlik sý jınaıtyn basseın de bar. Táýligine bir márte sýaryp, ýaqtyly dárýmen qosyp otyrady. Byltyr ár gektardan 30-35 tonnadan ónim alǵan. Al bıylǵy kóktemgi úsik saldarynan ónim kólemi kemıtin kórinedi.
Qaraturyq aýlynda «Aýyl amanaty» baǵdarlamasynyń shapaǵatyn kórip otyrǵan kásipkerdiń biri – Murat Rahmetáli. Baǵdarlama aıasynda 2,5 paıyzben 6 mln teńge rásimdep, oǵan etti baǵyttaǵy buqashyqtar satyp alyp, bordaqylaýǵa kirisken. Qorasyndaǵy qazaqtyń aqbas, «Alataý» tuqymdy iri qaralar ortasha taza salmaǵy 300-350 kelige deıin et beredi. Osy kúni bordaqyda turǵan 20 bas iri qarany jetkilikti jemshóppen qamtamasyz etý maqsatynda 1 500 túp jońyshqa men 15 tonna júgeri jemin satyp alǵanyn aıtqan jeke kásipker Murat Rahmetáli buǵan deıin jumyssyz otyrǵanyn da jasyrmady. Tórt bala tárbıelep otyrǵan otbasy «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy arqyly qorasyn malǵa toltyryp, kásiptiń kiltin ashyp, nesibelerin molaıtty.
Jalpy, Qaraturyq aýyldyq okrýgi turǵyndarynyń eńbekke epti ekenin baıqaý qıyn emes. Bıyl sharýa qojalyqtary 2 600 gektar jerge dándik júgeri men 410 gektarǵa kókónis otyrǵyzyp, kútip-baptap jatyr. Sondaı-aq okrýgte 10 454 bas múıizdi iri qara, 5 100 bas jylqy jáne 34 500 bas qoı-eshki ósiriledi.
Almaty oblysy,
Eńbekshiqazaq aýdany
