Infografıkany jasaǵan – Záýresh SMAǴUL,«EQ»
Merekelik jıynǵa ardager kenshiler, qala turǵyndary, ERG dırektorlary keńesiniń tóraǵasy Shýhrat Ibragımov, ERG-dyń Qazaqstandaǵy bas dırektory Serik Shahajanov, oblys ákimi Qumar Aqsaqalov, qala ákimi Vıktor Ionenko qatysty.
«Ken baıytý – elimizdiń qarjylyq turaqtylyǵyn qamtamasyz etetin tabysty salanyń biri. SSKО́B jetpisjyldyq kezeń ishinde túrli kedergiler men qıyndyqtardy eńsere otyryp, damýdyń dańǵyl jolyna tústi. Búginde bizdiń kásiporyn Qazaqstan ónerkásibiniń mańyzdy bir tarmaǵyn quraıdy dep maqtanyshpen aıta alamyz. Degenmen alda jospar kóp. Qazirgi tańda ózimizdiń jańa damý strategııamyzdy ázirlep jatyrmyz. Eń basty maqsat – jańarý, tolyqtaı zamanaýı tehnologııalarǵa kóshý, osylaısha eńbek qaýipsizdigi men ónim tıimdiligin arttyrý. Máselen, aldaǵy onjyldyq ishinde biz ken baıytýdyń tyń tehnologııasyna kóship, jańa kásiporyn salýdy josparlap otyrmyz», dedi Sh.Ibragımov.
Merekelik is-sharada SSKО́B-tiń 70 jyl ishinde atqarǵan jumysy qorytyndylanyp, aldaǵy maqsat-mindeti týraly aıtyldy. Bir adamnyń bútin ǵumyryna tatyrlyq tutas kezeń ishinde alpaýyt kásiporyn 745 mln tonnaǵa jýyq konsentrat, 395 mln tonna shekemtas óndiripti. Táýelsizdik jyldary óndiris úderisinde ozyq tehnologııanyń úlesi artyp, ónimniń jańa túri – quramyndaǵy temir mólsheri joǵary BF-shekemtastar ázirlendi. Ol temir keni konsentratynan alynady. Kásiporyn búginge deıin shamamen 150 myń tonna BF-shekemtas óndirgen. Quramynda 65,5-66%-ǵa deıin temir bar sapaly ónimniń bári Qazaqstan aýmaǵynda satylǵan.
«Bul – endi alǵashqy tájirıbe. Keleshekte ystyqtaı brıkettelgen temir zaýytyn ashý josparda bar. Jańa zaýyt iske qosylsa, joǵary sapaly shekemtastar men konsentrat alý ulǵaıady. Bul – SSKО́B-tiń úlken jobasy. Búginde jobalyq qujattamalar ázirlenip jatyr. Temir keni dıvızıony uzaqmerzimdi damý strategııasyn kezeń-kezeńimen tıimdi iske asyryp jatyr. Máselen, Qashar keni alańynda ónerkásiptik avtopark tolyq jańartylyp boldy. 220 tonnalyq 42 «Hitachi» aýyr júk kóligi jáne shómishimen birden 30 tekshe metrge deıin ken kótere alatyn alty ekskavator satyp alyndy. Bıyl 15,5 mıllıon tonna ken óndirýdi josparlap qoıdyq. Kelesi jyly budan bir mıllıonǵa artyq ónim alýdy kózdep otyrmyz», deıdi ERG-dyń Qazaqstandaǵy bas dırektory S.Shahajanov.
Saltanatty is-shara barysynda talaı jyldan beri ken óndirý salasynda tabandy eńbek etip kele jatqan on shaqty kenshige «JAC JS6» avtokólikteriniń kilti tabystaldy. Qostanaıda qurastyrylǵan sý jańa temir tulparǵa ıe bolǵan kenshiniń biri – 44 jyl osy salada rotorly ekskavator mashınısi bolyp jumys istep kele jatqan ozat kenshi Aleksandr Pomelov.
«Mundaı qymbat syılyq alarymdy búgin ǵana estidim. Qýanyshymda shek joq. Sanaly ǵumyrymnyń bárin osy salaǵa arnap, osy kásiporynmen birge kóp nárseni bastan ótkerdim. Osy sátti paıdalanyp, Prezıdentimiz Qasym-Jomart Kemelulyna búkil kenshilerdiń atynan alǵys aıtqym keledi. Keıingi jyldary biz sııaqty aýyr óndiriste, qaýipti ári zııandy eńbekte júrgenderge memleket qamqorlyǵyn kúsheıtti. Mysaly, bıyl Prezıdenttiń pármenimen birtalaı zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizilip, bizdiń zeınet demalysyna erte shyǵýymyzǵa jol ashyldy. Osynyń nátıjesinde birtalaı jyldan beri birge jumys istep kele jatqan aǵa býyn áriptesterimizdiń birazy zeınetke shyǵyp ketti. Birazy qaýipsiz, jeńil jumysqa aýysyp, osy kásiporynda eńbek jolyn jalǵastyryp jatyr», deıdi tájirıbeli kenshi.
Saltanatty jıynda qurmet kórsetilgen kenshiniń biri – 14 jyldyq eńbek ótili bar «Sokolovskaıa» shahtasynyń uńǵyshysy Erbol Naızaev.
«Basty quralymyz – perferator-balǵa. Jer astyn úńgý qaýipti ári óte aýyr jumys. Qas qaǵym sátte qaýip tónýi múmkin. Sondyqtan bizdiń jumysqa tek myqty jigitter ǵana shydaı alady. Buryn sportpen aınalystym. 260 metr tereńdikte jumys isteımiz. 7-8 saǵat boıy shahtada bolamyz. Brıgadada 6 adam bar. Jer astyna duǵamyzdy aıtyp túsemiz. Túsetin kezde arnaıy dárigerlik tekseristen ótemiz. Jumys aıaqtalyp, syrtqa shyǵatyn kezde «Allaǵa shúkir!» dep shyǵamyz. Bir aýysymda bir metr alǵa jyljımyz. Jer astynda jumys aýyr bolǵanmen, ýaqyt tez ótedi. Keıde aýa qysymy joǵarylap, demalý qıynǵa túsedi. Sonyń bárine shydaý kerek. Aıaq astynan qaýip tónýi múmkin. Tóbemizdegi úlken tas qulap ketip, ajaldan aman qalǵan kezim de boldy. Dál aldyma kelip tústi. Tas qulap kele jatqanda jarty qadam alǵa bassam, astynda qalady ekenmin. Syrtqa shyqqan soń, bas ınjenerimiz búgin seniń ekinshi ret ómirge kelgen kúniń dep ázildegeni esimde. Kelinshegim, úsh balam bar. Úlkeni alty jasta. Jumystan sál keshikseń olar da alańdap, qorqyp otyrady. Degenmen, shúkir, kásibim ózime unaıdy. Jalaqymyz da jaqsy. Memleket, ózimizdiń kásiporyn únemi qoldaý kórsetip otyrady. Bıyldan bastap 55 jasqa tolǵan azamattar zeınet demalysyna shyǵyp jatyr. Zeınetaqylary da kóńilge qonady. Jalpy, keıingi kezderi kenshilerdiń áleýmettik jaǵdaıy jaqsaryp, erekshe mártebege ıe bolyp jatqany qýantady», deıdi Erbol.
Zııandy óndiriste jumys isteıtinder úshin zeınet jasyn 55 jasqa deıin tómendetý týraly zań osy jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine engeni belgili. Sonyń nátıjesinde búginde 9 myńnan asa adam arnaıy áleýmettik tólem alyp otyr. Erbol Naızaev rýdnyılyq kenshiler de osy zańnyń ıgiligin kórip jatqanyn meńzep otyr.
Búginde SSKО́B Rýdnyı qalasy men jalpy óńirdiń áleýmettik ómirine de belsene atsalysyp, birtalaı ıgi jobalardy iske asyryp jatqanyn aıta ketken jón. Mysaly, bıyl rýdnyılyq balalar úshin robottehnıka kabıneti jasaqtaldy. Kásiporyn ótken jyly qala mektepteriniń bárine ınteraktıvti panel tartý etti. Sondaı-aq Rýdnyıda 1 200 oryndyq mektep salynyp jatyr.
Kásiporyn birtalaı jyldan beri «Tugan qala» jobasyn júzege asyryp keledi. Joba aıasynda jergilikti turǵyndardyń qalany kórkeıtýge baǵyttalǵan kóptegen bastamasy qoldaý tapty. Mysaly, keıingi tórt jyldyń ishinde Rýdnyı, Qashar jáne Oktıabr kentterinde turǵyndardyń ózderi usynǵan 39 nysan salyndy. 2024 jyldyń sońyna deıin taǵy 14 joba iske asyrylady.
Qostanaı oblysy,
Rýdnyı qalasy
