Foto: parlam.kz
Depýtattyń aıtýynsha, búginde sıntetıkalyq esirtki kez kelgen adamǵa qol jetimdi bolyp otyr. Zańsyz zatty alý úshin bar bolǵany ınternet pen gadjet bolýy qajet.
Qazirgi tańda Qazaqstanda nashaqorlardyń esebinde 18 myńnan astam adam tirkelgen. Biraq resmı túrde tirkelmegen azamattardyń sany budan da kóp.
«Elimizde 2023 jyly 1 mln grammnan astam esirtki tárkilense, bul kórsetkish 2024 jyldyń 8 aıynda 900 myń grammǵa jetken. Esirtkini satýǵa baılanysty 3 145 adam qylmys jasap onyń 2 560 sottalyp ketken. Bul qarqynmen 10 jylda 1 aýyldyń turǵyndaryna teń adam sottalyp ketpek. Qazirdiń ózinde 37 myńnan astam sottalǵandardyń 8%-y esirtki qylmysyna qatysty jazasyn ótep otyr. Esirtki qylmysynyń jetegine ergen azamattardyń jas mólsheriniń 16-17 jasqa tómendeýi men áıel qylmyskerlerdiń sanynyń ósýi tipti alańdatady», dedi Rýslan Berdenov.
Májilismen atap ótkendeı, elimizde nashaqorlyq jáne esirtki bıznesine qarsy kúres júrgizilip jatsa da, oń nátıje joq.
«Osy tusta halyqty birneshe saýal tolǵandyrady. Eń aldymen, elimizdiń aımaqtarynda jasyryn esirtki labaratorııalary qarqyndy jumys isteıtini jáne olardy túrli organdar men shendiler qorǵaıtyny týraly pikir qalyptasqan. Osy baǵytta tekserý jumystaryn uıymdastyrý qajet. Esirtkiniń elge ákeliný kózderiniń biri - shekara bolǵandyqtan, Shekara qyzmeti qajetti materıaldyq-tehnıkalyq quraldarmen qanshalyqty sapaly jabdyqtalǵan? Esirtki satý isinde qoldanylatyn sheteldik messendjerlerde esirtki satýdy uıymdastyrýshylar týraly qansha usynys joldanyp, qanshasy qoldandy? Onyń qanshasy qaraýsyz qaldy? Olarmen yntymaqtastyq qaı deńgeıde? Esirtkiniń jańa túrlerin anyqtaıtyn zamanaýı sot saraptamasy organdarynyń materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalýy jáne saraptama merzimin qysqartý jumysy qanshalyqty tolyq atqarylyp jatyr? Biz esirtkimen kúresti qarjy saýaty tómen, bilimi joq, áleýmettik jaǵdaıy nashar «zakladchıktermen» ǵana shektelip otyrmyz ba? Qoǵam jas balalarǵa esirtki satýǵa ıtermelep otyrǵan qylmystyq toptardyń ustalǵany týraly nege estimeıdi?», dep surady depýtat.
Rýslan Berdenov nashaqorlyqqa jáne esirtki bıznesine qarsy kúreske baǵyttalǵan bes jyldyq keshendi josparda Ishki ister, Ádilet, Densaýlyq saqtaý, Ǵylym jáne joǵary bilim, Oqý-aǵartý, Sıfrlyq damý mınıstrlikteri, Shekara qyzmeti men Ulttyq qaýipsizdik komıtetine naqty sharalardy bekitip, aldyn alý, sebepterin anyqtaý jáne saldarymen kúresýge qatysty tolyqtyrýlardy birlesip engizýdi usyndy.
