Demokratııany nyǵaıtý jolyndaǵy mańyzdy qadam

Keshe «Dýman» qonaq úıinde ornalasqan baspasóz ortalyǵynda Prezıdent saılaýynyń ótýin baıqaýǵa Amerıka Qurama Shtattarynan kelgen sarapshy Rıchard Vaıns, halyqaralyq «Salyqtar jáne ınvestısııalar» ortalyǵynyń prezıdenti Denıel Vıtt jáne sarapshy Vlad Sokor jýrnalıs­ter aldyna kelip, óz baıqaýlarynyń qorytyndysyn jarııalady. Aldymen sóz alǵan D.Vıtt  óziniń Qazaq­standaǵy saılaýlarǵa osymen besinshi ret baıqaýshy bolyp kelip otyrǵanyn jetkizdi. Odan ári áriptesteriniń kelisimimen ózderi jasap, bári de qol qoıǵan qorytyndyny málim etti. Onda ózderiniń Astana qalasy men Aqmola oblystarynyń aýmaǵynda ornalasqan 31 saılaý ýchaskesinde bolyp, baıqaý júrgizgeni aıtylǵan. Sondaı-aq, eki ýchaskedegi saılaý bıýlletenderin sanaýdy da baqylapty. Biz bolǵan 33 saılaý ýchaskesiniń bárinde de daýys berý prosesinde joǵary deńgeıdegi uıymdastyrýshylyq, birizdilik jáne móldirlik boldy. Eki ýchaskede ǵana saılaý komıssııasynyń jumysyna kemistik aıtyldy, biraq ol eskertpeler sol jerde, birden túzetildi. Qazaqstan azamattary daýys berýge erte kelýdi dástúrge aınaldyrǵan eken, sonyń saldarynan kóptegen saılaý ýchaskelerinde úlken kezekter paıda boldy. Alaıda, saılaý komıssııalary mundaı aýyrtpalyqty abyroımen eńsere bildi. Qazaqstan turǵyndarynyń daýys berýge jappaı kelýiniń mánisi – Prezıdentke degen senimmen baılanys­ty ekeni kórinip turdy. Onyń eldegi turaqtylyqty qamtamasyz etip otyrǵan saıasatyn Qazaqstan halqy jappaı qoldaıtyny bilindi. Prezıdent Nazarbaevtyń ózi qaıta saılaný naýqanyn júrgizgen joq. Sondyqtan onyń qarsylastary bolǵan basqa eki kandıdatqa qysym jasaldy dep aıtý qıyn. Olar ózderiniń saıası naýqandaryn esh kedergisiz, BAQ qyzmetin keńinen qoldana otyryp júrgize aldy. О́zi tarapynan Nazarbaev saılaýaldy úgit-nasıhattyń ornyna eldi basqarý jónindegi mindetterin oryndaı otyryp, naqty jumystar atqardy. Mundaıda is basyndaǵy kóshbasshylar qyzmet babyn ózderiniń paıdasy úshin sheber paıdalanady. Al Nazarbaevqa onyń keregi bolǵan joq, óıtkeni, onyń isin saılaýshylardyń qoldaý reıtıngi tym joǵary. Osy saılaý barysynda qazaqstandyq táýelsiz uıymdar Ortalyq saılaý ko­mıssııasynyń kelisimimen saılaý ýchaskelerin baqylaýǵa ózderiniń baıqaý­shylaryn tarta aldy. Aqparattar almasý jáne saılaýshylarmen baılanys jasaý úshin ınternet-portaldar quryldy. ÚEU tarapynan baıqaýshylardyń bolýy daýys berý men bıýlletenderdi sanaýdyń móldirligin qamtamasyz etti. Qazaqstandyq saılaýshylardyń daýys berýge belsendilikpen qatysýynyń sebebi ulttyq konsensýsqa qol jetkizilgenniń bel­gisi dep aıtýǵa bolady.  Prezıdent Nazar­baev basqarǵan jyldarda alys-jaqynda halyqaralyq neshe túrli problemalar bolyp jatsa da qazaqstandyqtar bolashaq ómirge senimmen qaraıtyn jaǵdaıǵa jetti. Qazaqstandaǵy etnostyq orystardyń negizgi bóligi ózderin osy ulttyq konsensýstyń bir bólshegimiz dep sanaıdy. Sonymen birge, memleket pen saıası ınstıtýttar  qatar damyp keledi. Al eldi jańa belesterge jetkizýdi kózdeıtin jańǵyrtý reformalary memleket basshylyǵynyń basqarýymen júredi. Jalpy aıtqanda, biz bul saılaýdy Qazaqstannyń demokratııalyq resimderdi nyǵaıtý jolyndaǵy taǵy bir qadamy dep sanaımyz. Ol Qazaqstannyń demokratııanyń ókiletti ınstıtýttaryn qurý men jetildirý jolyndaǵy mańyzdy qadamy boldy. Saıyp kelgende, tek Qazaqstan halqy men onyń demokratııalyq kóshbasshylyǵy ǵana eldegi ınstıtýttyq transformasııanyń qarqynyn anyqtaıdy. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan».