«Rza» kásip­ornyna el rıza

Qyzylorda oblysynda Indýs­trııa­landyrý kartasy boı­ynsha jumys istep jatqan kásip­oryn­nyń biri – «Rza» aksıonerlik qo­ǵamy. Qazaly aýdanynda orna­las­qan bul ujym shetelden áke­lingen asyl­tuqymdy sıyrdy ja­zy ystyq, qysy qatal, jel­diń ótin­degi bizdiń aımaqqa da úıre­týge bo­la­tynyn, sol arqyly paıda tabý­ǵa jol ashylatynyn dáleldep berdi. Negizi «Rza» 2000 jyly qury­lys mekemesi retinde ashylǵan. Keıinnen zaman aǵymyna sáıkes kásiporynda ártaraptandyrý ju­mystary júrgen. Búginde ol tamaq ónerkásibi, aýyl sharýashylyǵy, qurylys, logıstıka jáne kólik qyzmetteri salasyn qatar damytýda jumys atqaryp keledi. Aksıonerlik qoǵamda 1200-den astam adam jumys isteıdi. Olardyń qatarynda ınjener, ekonomıst, agronom, zootehnık, qurylysshy, aýyl sharýashylyǵy jáne ónerkásip mamandary bar. Al jumysshylarynyń ortasha eńbekaqysy 56 myń teńgeni quraıdy. Aılyqtyń jyl saıyn ósip kele jatqanyn, onyń ústine kásiporynnyń qalada emes, aýdanda ornalasqanyn eseptesek, onda bul az aqsha emes. Endi «Rza» AQ-tyń túrli sala boıynsha atqaryp otyrǵan ju­mystaryna toqtala keteıik. Eń aldymen, «Rza-Agro» týra­ly aıtaıyq. Bul mekeme dán­d­i daqyldar men mal azyǵyna qa­­jet­ti daqyldardy egý jáne ótki­zý­men aınalysady. Barlyǵy 35 myń gektarǵa jýyq jer ýchas­ke­sin ıemdenetin seriktestik jy­lyna 1 mıllıard teńge kóle­min­de ónim óndiredi. Onyń ishinde 5 myń tonna aqtalǵan joǵa­ry sapaly kúrishti Reseı, Ýk­raına, Belorýssııa, Tájikstan, Túrik­menstan naryǵyna eksporttaıdy. Seriktestik aýyl­sharýashylyq daqyldaryn ón­di­rýde qýattylyǵy joǵary, bir ýaqytta barlyq tehnıkalyq qyz­metterdi joǵary ári sapaly deńgeıde jasaıtyn sheteldik qural-jabdyqpen qam­tylǵan. Mysal retinde, Ger­manııada shyǵa­rylatyn áıgili «Djon Dır» fır­masynyń aýylsharýashylyq teh­nıkalaryn aıt­saq ta jetki­likti shyǵar. Budan keıingi seriktestik «Rza-Asyl túlik» dep atalady. Bul elimizdegi ındýstrııalyq damý baǵdarlamasyn iske asyryp, kómegin kórip jatqan ujym. Atalmysh baǵdarlama sheginde kásiporyn 2010 jyly iri ınvestısııalyq jobany júzege asyrdy. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý jónindegi memlekettik baǵdarlamany júzege asyrý maqsatynda qolǵa alynǵan «Rza» AQ-tyń «660 basqa arnalǵan iri qara ósirý kesheni jáne sút óńdeý zaýyty» jobasy bar. Jobanyń quny 2 mıllıard 228,4 mıllıon teńgeni quraıdy. Asyl tuqymdy mal sany 1714-ke jetken. О́tken jyldyń 9 aıynda 4121,4 tonna sút ónimderin óndirdi. Germanııa, Italııadan ákelingen ozyq tehnologııalyq qural-jabdyqtar qoıylǵan sút zaýytynda daıyndalǵan pasterlengen, ýltrapasterlengen sút, aıran, qaımaq, irimshik, sary maıdyń sapasy joǵary. Sondyqtan suranysqa ıe. Bul ónimder kórshiles aýdandarǵa, Qyzylorda, Baıqońyr qalasyna, Atyraý, Aqtóbe oblystaryna satylýda. Keleshekte balmuzdaq, ıogýrt sekildi ózge de ónimder daıyndaý josparda bar. Iri qara ósirý kesheni men sút óńdeý zaýytynda 120 adam turaqty jumyspen qamtylǵan. Tıptik jobadaǵy 1200 bas saýyn sıyrǵa, tólin qosqanda 3000 basqa arnalǵan taýarly sút fermasynyń keshendi qurylysy salyndy. Keshenge Vengrııadan jetkizilgen 660 bas «golshtın-frız» atty asyl tuqymdy qasharlary óz tóli esebinen kóbeıýde. Bir jerde turyp baǵylatyn asyl tuqymdy iri qaralarǵa qajetti jem-shópti qoǵamǵa qarasty «Rza-Agro» JShS daıyndaıdy. Elbasynyń qatysýymen ótken tikeleı telekópirde «Rza» AQ vıse-prezıdenti Nurlan Imandosov esep berdi. «Buryn-sońdy Qyzylorda oblysynda mundaı kólemde jumys atqarylmaǵan. Osynyń bári memlekettiń naqty qoldaýynyń arqasynda iske asyp otyr»,– dedi Memleket basshysy. Al «Rza-Sút», aty aıtyp turǵandaı, sút ónimderin óńdeý jáne satýmen shuǵyldanady. Táýligine 30 tonna sút óńdeıtin zaýyt Eýropanyń ozyq tehnologııalyq qural-jabdyqtarymen jabdyqtaǵan. Onda pasterlengen jáne ýltrapasterlengen sút, aıran, qaımaq, irimshik, sary maı, qurt ónimderi shyǵarylady. О́z ónimderin Qyzylorda oblysynyń aýmaǵymen birge Mańǵystaý, Atyraý, Aqtóbe, Batys Qazaqstan oblystarynda da satady. Zaýyt ónimderi 2011 jyly «Qazaqstannyń úzdik taýary» respýblıkalyq kórme-konkýrsynyń «Úzdik azyq-túlik taýarlary» nomınasııasy boıynsha III dárejeli dıplommen marapattaldy. Aıtpaqshy, Elbasynyń qatysýmen ótken telekópir bastalardan buryn Astana tórinde júzden júırik shyqqan mekemeler marapattaldy. Osy saltanatty shara barysynda «Rza» AQ-tyń prezıdenti Samurat Imandosovqa Úkimet basshysy Kárim Másimov «Altyn sapa» syılyǵyn tapsyrdy. Osynyń ózinen-aq, Qazaly aýdanyndaǵy kásiporynnyń el ekonomıkasyn damytýǵa, áleýmettiń áleýetin arttyrýǵa úlken eńbek sińirip jatqanyn baıqaýǵa bolady. Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan». Qyzylorda oblysy, Qazaly aýdany.