Daýys berý rásiminen keıin Senat tóraǵasy buqaralyq aqparat quraldary ókilderine suhbat berip, respýblıkalyq referendýmǵa shyǵarylǵan másele elimiz úshin strategııalyq mańyzǵa ıe ekenin atap ótti.
«Búgin – elimiz úshin tarıhı kún. Bul referendým – elimizdiń demokratııalyq damý jolyndaǵy mańyzdy qadam. Osy daýys berý arqyly biz Prezıdentimizdiń «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynyń is júzinde kórinis taýyp jatqanyn kórip otyrmyz. Qasym-Jomart Toqaev eldiń keleshegine, bolashaq taǵdyryna qatysty máseleler tek belgili bir memlekettik organdardyń ishinde emes, halyqtyń qatysýymen ári olardyń pikiri eskerilýi arqyly júzege asýǵa tıis ekenin aıtyp keledi. Sonyń naqty mysalynyń biri – osy respýblıkalyq referendým», dedi ol.
Onyń aıtýynsha, bul referendým – AES salý ne salmaý máselesin sheshetin daýys berý ǵana emes, sondaı-aq elimizde jańa saıası mádenıetti qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan qadam.
«Otandastarymyz ózderiniń konstıtýsııalyq quqyqtaryn paıdalanyp, osy sátti qalt jibermeı, tańdaýlaryn jasaýy kerek. Bul – bizdiń keleshek aldyndaǵy azamattyq paryzymyz. Elimizdiń jáne keler urpaqtyń bolashaǵy jolynda árbir turǵynnyń daýysy mańyzdy. Osylaısha biz elimizdi demokratııalyq, ádiletti memleket retinde qalyptastyrýǵa óz úlesimizdi qosamyz», dedi M.Áshimbaev.
О́tken aptada Senat pen Májilis depýtattary óńirlerge saparǵa shyǵyp, jergilikti halyqpen júzdesip, atom elektr stansasy men referendým jóninde pikirlesip qaıtqan edi. Jýrnalıster tarapynan Senat tóraǵasyna óńirlerdegi jurtshylyqtyń osy saıası is-sharaǵa qatysty oıy men ynta-yqylasy týraly suraq qoıyldy. Máýlen Saǵathanulynyń aıtýynsha, mundaı referendým – bizdiń elimizde keıbir Eýropa memleketterine qaraǵanda jańa ǵana qolǵa alynyp jatqan tetik. Degenmen soǵan qaramastan, el halqy bunyń mańyzyn túsinip, qyzý talqyǵa salyp, referendým ótkizgendi qup kórdi.
«Buny el turǵyndary óz oılary men usynystaryn joǵary jaqqa jetkizýdiń bir quraly retinde kórip otyr. Sondyqtan men óńirlerge barǵanymda referendým ótkizýdi halyqtyń jappaı qoldap jatqanyn baıqadym. Olar búgingi is-sharany el ómirindegi asa mańyzǵa ıe másele ekenin túsinip otyr», dedi ol.
M.Áshimbaevtyń aıtýynsha, elimizdiń energetıkalyq qaýipsizdigin saqtaýda biz jan-jaqtylyq pen ártaraptandyrý qaǵıdatyn ustanamyz.
«AES – sonyń bir joly ǵana. Bul bizdiń buǵan deıin paıdalanyp kelgen energııa kózderinen bas tartamyz degendi bildirmeıdi. Sondaı-aq bir energııa kózine táýeldi bolyp qalmaýymyz kerek. Bul bizden jan-jaqty áreket etýdi talap etedi. AES salamyz ba, joq pa, ony búgin halyqtyń ózi daýys berý arqyly sheshedi. Sondyqtan biz oılastyrylǵan, pysyqtalǵan, ornyqty, eń bastysy, memlekettiń múddesinen shyǵatyn saıasatty júzege asyrýymyz kerek», dedi Senat tóraǵasy.
Ulttyq akademııalyq kitaphanadaǵy №111 daýys berý ýchaskesinde tańǵy saǵat 07.00-den bastap adam qarasy úzilgen joq. El erteńi úshin mańyzdy másele ekenin túsingen turǵyndar otbasymen birge kelip tańdaýyn jasap jatty. Komıssııa tóraǵasy Janna Táýekelovanyń aıtýynsha, osy ýchaske boıynsha 2 myń adam tirkelgen. Olardyń arasynda múgedektigi bar 20 adamnyń da daýys berýine barlyq jaǵdaı jasalǵan.
«Taýyqsyz da tań atatyny sekildi mensiz de AES salynady» dep jyly tóseginde jatyp almaı, kóppen birge azamattyq boryshyn óteýge kelgen Qasym Dýlathan esimdi qala turǵynyn áńgimege tarttyq. Onyń aıtýynsha, el erteńi úshin mańyzy zor sheshimdi qabyldaýǵa septigi tıetin referendýmdy ózi ǵana emes, qasyna ere kelgen 10 jasar uly Jannur da taǵatsyzdana kútken.
«Biz otbasymyzben búgingi rásimniń orny erekshe ekenin túsindik. Sondyqtan tań ata arnaıy kelip otyrmyz. О́z basym elimizge AES kerek dep sanaımyn. О́z daýsymdy da solaı dep berdim», deıdi ol.
Ýchaske oryn tepken keń bólmeniń bir tarapynan BAQ ókilderimen qatar baıqaýshylar da rásimdi qalt jibermeı baqylap otyr. Olardyń arasynda sheteldikter de bar. Atap aıtqanda, Túrki memleketteri uıymynan elimizge arnaıy osy referendýmǵa 11 baıqaýshy kelgen bolsa, sonyń tórteýi №111 ýchaskege bas suqqan edi. Biz atalǵan uıym Bas atshysynyń orynbasary, baıqaýshylar delegasııasynyń jetekshisi Safı Jafarovty áńgimege tarttyq. Onyń aıtýynsha, komıssııa quramynda Túrki memleketteri uıymyna kiretin elderdiń jáne uıym hatshylyǵynyń ókilderi bar.
«Biz búgin tańǵy saǵat 7-de bir daýys berý ýchaskesiniń ashylýyna arnaıy qatystyq. Sodan beri qaladaǵy 10 referendým ýchaskesin aralap, daýys berý barysyn baqylap kelemiz. Búgin keshke deıin qaladaǵy basqa da ýchaskelerge barmaqpyz. Sonymen qatar ýchaskelerdiń birinde daýystardy sanaýǵa da qatysamyz», dedi ol.
Ol buǵan deıin Túrki memleketteri uıymynyń ókilderi elimizdegi prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýlarda baıqaýshy retinde qatysqanyn aıtady. О́zi de elimizge osy maqsatta birneshe ret kelgen.
«Meniń baıqaýymsha, Qazaqstanda demokratııalyq qundylyqtar jyldan-jylǵa jandanyp keledi. AES salýǵa baılanysty referendýmnyń ótýi – sonyń taǵy bir jarqyn mysaly. О́ıtkeni bul – strategııalyq másele. Sondyqtan ony halyq sheshýge tıis. Buǵan deıin baıqaýshy retinde qatysqanda da, búgingi is-sharada da men zań buzýshylyqty baıqaǵan joqpyn. Bul halyqtyń saıası mádenıeti qalyptasqanyn bildiredi», deıdi S.Jafarov.