foto GOV.kz
Májilis depýtaty naryqtyń qyspaǵymen aýyldan qut qashqanyn, aýyldaǵy aǵaıynnyń ortasha jalaqysy qala turǵyndarynyń jalaqysyna qaraǵanda 30%-dan tómendigin, beleń alǵan qymbatshylyq pen jumyssyzdyqtyń da saldaryn kóbirek tartyp otyrǵan osy aýyl jurtshylyǵy ekenin alǵa tartyp, «Aýyl amanaty» jobasy aýyl turǵyndary úshin úlken qoldaý ekenin alǵa tartty.
«Búkil óńirdi qamtyp, aýyl turǵynyna óz sharýasyn dóńgeletý úshin 2,5 paıyzben óte tómen, alý tártibi jeńildetilgen shaǵyn nesıe beretin jobaǵa jalpy 1 trln teńge qarastyrylǵan.Joba boıynsha byltyr 100 mlrd teńge bólinip, ıgerildi. Bıyl da 100 mlrd teńge bóliný josparlanǵan bolatyn.Alaıda jyl sońyna taıasa da ol qarajat bólinbeı, Úkimet óńirlerge tek 7 mlrd teńge ǵana jibergen. Muny qalaı túsinýge bolady? Úkimet quraýshy AMANAT partııasynyń tikeleı baqylaýynda turǵan jobanyń sylbyr oryndalýynyń sebebi nede?», dedi depýtat.
Onyń aıtýynsha jobanyń nátıjeli atqarylýynda birqatar túıtkilder bar:
Birinshiden, Úkimettiń óz vedomostvolary arasyndaǵy ózara kelisilmegen áreketter júıeli túrde kedergi bolýda. О́ńir ákimderi joba aıasynda somanyń qaıtarylý kepili bolǵanyn eskerip, kóbinde táýekelge barýdan bas tartyp otyr. Aýyl halqyn kedeıshilikten qutqaratyn birden-bir jobada árbir oblys, aýdan ákimderi tartynyp qalmaýy tıis.
Ekinshiden, jobaǵa qatysýshylardyń kóbisi aýyl sharýashylyǵy óndirisine oqytylmaıdy. Al onsyz básekege qabiletti ónim shyǵarý múmkin emes. Osyny eskerip, «AMANAT» partııasynyń bastamasymen Jambyl oblysy Merki aýdanynda oqytý ortalyǵy ashyldy. Endi sony basqa da aımaqtarǵa taratý qajet. Muny Prezıdentimiz bıylǵy Joldaýynda naqty tapsyrdy.
Úshinshiden, joba aıasynda aýyl taýar óndirýshilerin qoldaýǵa arnalǵan keshendi ekojúıeniń qurylmaýy daıyn ónimdi ótkizýde qıyndyq týdyrýda.
Mysaly, bıyl ońtústiktegi sharýalar qulpynaıdan jaqsy ónim ósirgenimen, sata almady. О́ıtkeni naryqty ımporttalǵan baǵasy arzan qulpynaı basty. Sharýalar ónimdi qaıta óńdeýge, uzaq saqtaýǵa qajetti ınfraqurylym bolmaǵandyqtan, óz qunynan arzanǵa satýǵa májbúr boldy. Sonyń saldarynan shyǵynǵa batyp, qaryz bolyp qaldy. Nesıe qarajatynyń qashan qaıtarylatynyn aıtý qıyn.
Tórtinshiden, jobaǵa nesıelik bereshegi bar azamattar qatysa almaýda. Memlekettik qoldaýdy birinshi kezekte qajet etetinder de osylar bolatyn. Biraq banktik qaryzdyń bolýyna baılanysty olar memlekettik baǵdarlamalardyń múmkindikterin paıdalana almaı, jeńildetilgen nesıe alyp, óz isin asha almaıdy.
Atalǵan jáıtter jobanyń tıimdiligin tómendetip otyrǵanyna toqtalǵan májilis depýtaty osy rette, Prezıdenttiń aýyl halqynyń turmysyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan «Aýyl amanaty» jobasyna qosymsha kelesi sharalardy tez arada pysyqtaý qajettigin atap ótti.
«Shaǵyn aýyl sharýashylyǵy óndirýshileri óndirgen ónim úshin sertıfıkattaýdy jeńildetý máselesin pysyqtaý qajet. Aýyl turǵyndaryna óz ónimderin óńdeýge jáne satýǵa múmkindik beretin ınfraqurylym qurýdyń mańyzy zor. Qarjy mınıstrligi joba boıynsha bıylǵa josparlanǵan 100 mlrd teńgeni tolyq kólemde bólýdi tezdetýi tıis.El Prezıdentiniń tapsyrmasyna sáıkes joba aıasynda taǵy bir jańa tásildi, ıaǵnı «taýar nesıesin» berý máselesin qarastyrý qajet». dedi Elnur Beısenbaev.
