Ájeler salǵan ánder-aı

Qalaǵa qarasty Qarǵaly aýyl­dyq ardagerler keńesi janynan qurylǵan «Geolog» Mádenıet úıi­niń «Asyl ájeler» halyqtyq án ansambli – oblysqa keńinen tanymal óner ujymy. Ansambl 2008 jyly qurylyp, araǵa bir jyl salyp halyqtyq ataqqa ıe boldy. О́ner ujymynyń ómirge kelýine sol kezdegi Qarǵaly aýy­lynyń ákimi Muhambetqalı Qaz­keev, aýyldyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Lesken Iz­banov jáne eńbek ardageri Qal­fııa Ámirova uıytqy boldy. Bi­raz uıymdastyrý jumystary júrgizilgen soń án salýǵa ıkem­di 13 ájeniń basy qosylyp, ansambldiń negizi qalandy. Oǵan sol kezde osy aýyldaǵy №3 mýzyka mektebi dırektorynyń tárbıe isi jónindegi orynbasary Qaragóz Saǵynova qoǵamdyq negizde kórkemdik jetekshilik etti. Ansambl alǵashqy konsertterin aýyldastarynyń nazaryna usyn­dy. Qaýymnyń kóńilinen shyqty. Sóıtip, ansambl oblystyq, qalalyq mádenı sharalarǵa qa­tysa bastady. «Asyl ájeler» ha­lyqtyq án ansambli oblystyq, respýblıkalyq, halyq­aralyq óner baıqaýlary men fes­tıvaldaryna qatysyp, júldeden qur qalǵan kezi joq. – Qazir ansambl quramynda 60-77 jas aralyǵyndaǵy 20 áje bar. О́zderimiz aýdandarǵa shyǵyp, konsertter berip júrmiz. О́nerdiń kúshi sonda bolar, ájeler mundaı saparlarda qansha sharshap-shal­dyqsa da eshqashan bas tartqan emes. Bıyldyń ózinde oblysta birneshe konsert berdik. Eki ret Reseıdiń kórshiles aýdandaryna baryp, óner kórsetip qaıttyq. Onda da jyly qabyldady. Qazaqy ulttyq kıimderimiz jeterlik. Osy «Geolog» mádenıet úıinen bólme bóldi, kórkemdik jetekshimizge shtat qarastyryldy. Jańa ánderdi aıtýǵa osynda daıyndalamyz. Qazir repertýarymyzda 100-ge jýyq ánder bar. Qazaqtyń halyq ánderin, orys, ýkraın, tatar jáne basqa ulttardyń án­derin de shyrqaımyz. Abaıdyń «Kózimniń qarasy» ánin úsh tilde oryndaý úshin aǵylshynsha da til syndyrýǵa týra keldi, – deıdi ansambldiń kór­kemdik jetek­shisi Qaragóz Saǵynova bizben áńgimesinde. Sóıtkenshe bolmaı, kezekti daıyndyqqa kelgen asyl ájelerdiń aldy da kórine bastady. Biz olardy da sózge tartyq. – Kezinde Shalqar aýdanynyń Bozoı eldi mekeninde gaz meke­mesinde laborant bolyp eńbek ettim. On bala ósirip, tárbıelep, 15 nemere, 4 shóbere súıip otyrmyn. Shalym ómirden ozdy. Men ansambl qurylǵannan beri qaty­syp kelemin. Aptasyna eki ret daıyndyqqa kelemiz. Qol qýsyryp bos otyrǵannan góri osylaı aralasyp, boıymyzdaǵy óner arqyly keıingi balalarǵa úlgi bolar is tyndyrýdan artyq baqyt bar ma? Ansamblge udaıy de­meýshilik jasap, meıram saıyn aqshalaı syılyǵyn usynyp, dastarqan jaıatyn «Arystanǵalı» sharýa qojalyǵynyń basshysy Qaıyrǵalı Arystanǵalıev bala­myzǵa alǵysymyz sheksiz, – deıdi 71 jastaǵy Gúlara Shalabaeva. Al Almagúl Tasqojınanyń ansambl quramyna qabyldanǵanyna eki aı ǵana bolypty. Ansam­bl­diń daıyndyǵyna kór­shi­les Muǵaljar orman sharýa­shylyǵynan kelip qatysady eken. – Meni Sholpan degen apaı: «Osyndaı ansambl bar, baryp qatyssaıshy, óneriń bar ǵoı», dep qoıarda-qoımaı kóndirdi. Shalqarda kóp jyl ustaz boldym. Kórkemónerpazdar úıirmelerine qatysatynmyn, 1988 jyly Al­matyda ótken baıqaýda óner kórsetkenim bar. Ansambl ujymy uıymshyl, ónerdi qadirleıtin analar men ájeler. Osyndaı ujymǵa tap bolǵanyma qýanyshtymyn. Zeınetkermin dep qarap otyr­ǵansha, ónerińmen ózgelerge qyzmet etkenge ne jetsin, – deıdi ol. Ansambl músheleri aılyq almaıdy, aralasyp júrgenderine, ónerleri halyq kádesine jara­ǵanyna, ózara kezdeskenderine dán rıza. Oblys kóleminde ánsúıer qaý­ymǵa kózaıym bolyp kele jat­qan «Asyl ájeler» halyqtyq án ansamblin endi elimiz ǵana emes, alys shetelder de ta­nı­tyn bolady desek, artyq aıtqandyq bola qoımas. Oǵan Astanada Qa­zaqstan men Ispanııa birlesip ótkizgen «Fıestalonııa Qazaqstan» halyqaralyq konkýrsynda «Asyl ájeler» an­sambliniń vokal nomınasııasy boıynsha birinshi oryn ıelenip, dıplommen jáne es­kert­kish syılyqpen marapattalýy der edik. Bul konkýrsqa Qa­zaqstan men Ispanııadan basqa, Reseıden, Italııadan, sondaı-aq, Fransııadan barlyǵy 800 óner ujymy qatysqan. Vokal nomınasııasy boıynsha jas erekshelikterine qaraı 87 óner ujymy synǵa túsken. – Bizdiń ansambl bul kon­kýrsqa jan-jaqty daıyndaldy. Arnaıy kıim tiktirdik. As­tanaǵa barý úshin qarjy ja­ǵynan qıyndyq ta kezdesti. Alaıda, taǵy da «Arystanǵalı» sharýa qojalyǵynyń basshysy Qaıyrǵalı Arystanǵalıev qoldaý kórsetti. «Jaqsynyń jaqsylyǵyn aıt, nury tasysyn» demeı me qazaq, sol ki­siniń mesenattyǵyn kópten beri kórip kele jatqanymyzdy aıryqsha aıt­qym keledi. Al konkýrsqa kelsek, biz vokal nomınasııasy boıynsha Tumanbaı Moldaǵalıevtiń sózine jazylǵan Nurǵısa Tilendıevtiń «Jaǵadaǵy arý qyz» ánin tórt daýysta oryndadyq, Jaıaý Musanyń «Aq sısa» ánin eki daýysta shyr­qadyq. Nátıjesinde eresekter arasyndaǵy vokal nomınasııa­sy boıynsha birinshi oryndy ıelendik. Qazylar kıgen ulttyq kıimimizdi, ájelerdiń án aıtý sheberligin, ózderin sahnada ustaý mádenıetin óte joǵary baǵalady, – deıdi Qaragóz Saǵynova. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan». Aqtóbe oblysy.