Áseldiń oqýshy kezindegi basty armany Nazarbaev ýnıversıtetine oqýǵa túsý bolǵan. Onyń aıtýynsha, osy maqsaty únemi alǵa jetelep, kúsh berip otyrǵan.
«Áýeli NU-men vırtýaldy týr arqyly tanysyp, shetelge barmaı-aq álemdik deńgeıdegi bilimdi alýǵa bolatynyn túsindim. Buryn bul múmkindikten habarsyz edim. 2016 jyly barlyq emtıhandy sátti tapsyryp, «Foundation» baǵdarlamasyna qabyldandym. Ýnıversıtettegi árbir kúnim jańa bilim men jańalyqqa toly boldy. Onda sabaq bergen professorlarym meniń damýyma úlken áser etti», deıdi ol.
Áseldiń sózinshe, ýnıversıtet bilim alýyna ǵana emes, jeke tulǵa retinde qalyptasýyna da yqpal etken. Sondaı-aq joǵary oqý ornyndaǵy belsendi ómir kóshbasshylyq qabiletteri men ózine degen senimdiligin arttyra túsken. Ol «Nomad» debat klýbyna qatysyp, synı turǵydan oılaýdy, oıyn anyq jetkizýdi, óz pikirin senimdi qorǵaýdy úırengen.
«Nazarbaev ýnıversıtetindegi stýdenttik ómirim mazmundy ári áserli boldy. Elimizdiń ár óńirinen kelgen talpynysy myqty jastarmen aralasyp, olardy ózime úlgi tuttym. Osy jerden eń jaqyn dostarymdy taptym. Ýnıversıtette qoldaý kóp boldy. Men tolyqtaı grant negizinde bilim alyp, shákirtaqy aldym, bul da demeý. Sonymen qatar kópbalaly otbasynan shyqqandyqtan, qosymsha jeńildik boldy. Mysaly, birinshi oqý jylynda tegin tamaqtaný usynyldy, sondaı-aq bes jyl boıy jaıly jataqhanada tegin turdym. Bundaı qoldaý oqýǵa kóńil bólýime múmkindik berdi. NU-dy bitirgennen keıin birden elshilikke jumysqa qabyldanyp, tájirıbe jınadym», deıdi Ásel.
Nazarbaev ýnıversıtetinde matematıka ǵylymynan bakalavr dárejesin alǵan ol qazir bilimin Amerıkada «Education Leadership, Organizations, and Entrepreneurship» baǵdarlamasy boıynsha jalǵastyryp jatyr. «Búgingi tańda Garvardta oqyp jatyrmyn. Osyǵan deıingi alǵan bilimim, NU-daǵy tájirıbem bolmasa, maǵan munda oqý qıyn bolatyn edi», deıdi ol.
Áseldiń aıtýynsha, Amerıkada granttyń eki túri bar: «Need based pen merit based. Need based» – oqýǵa qarajaty jartylaı jetpeı turǵan adamdarǵa beriletin múmkindik. О́ıtkeni onda oqýdyń 30–50 paıyzy óteledi. «Merit based» – adamnyń jeke jetistikteri men qabiletine baılanysty beriledi. Mundaı grantty alatyndar az, sebebi kóptegen úmitkerdiń arasynda tek úzdikter tańdalady. «Sondyqtan balańyz Amerıkada oqysyn deseńiz, ony 6–7 synyptap bastap daıarlaý qajet. Aǵylshyn tili deńgeıi de óte myqty bolýy kerek, basqa elderge qaraǵanda Amerıka joǵary upaı talap etedi», deıdi ol.
Ádette shetke ketkender elge oralǵysy kelmeı jatady. Biraq Ásel Garvardty aıaqtaǵannan keıin týǵan jerine kelip, óz mektebin ashýdy ári elimizdegi aýyldyq jerlerdegi bilim sapasyn jaqsartýdy josparlap otyr.
«Bolashaqta bilim salasyn basqarýmen aınalysqym keledi. Garvardta oqýdaǵy maqsatym – ózim qurǵan aǵylshyn tili mektebiniń deńgeıin kóterý, oǵan jańashyldyq engizý. Osynda oqyp júrip, elimizdegi bilim salasynda qandaı máseleler baryn jaqsy túsinip jatyrmyn. Ártúrli jaǵdaılardy zertteı otyryp, elimizdegi bilim júıesine jańasha kózqaraspen qaraýǵa múmkindik aldym. Kóptegen oı keldi, sol tájirıbemdi engizsem deımin. Men «Bolashaq» stıpendııasynyń ıegeri emespin. Maǵan Garvard grant berdi. Biraq týǵan elime degen súıispenshilikpen, meni tárbıelegen ýnıversıtet, mektepke degen alǵysymmen bilimimdi elimniń damýyna arnaýdy ózimniń boryshym dep bilemin», deıdi Garvard stýdenti.
Áseldiń armany – elimizdegi bilim salasyn jańǵyrtý. Ol aýyldaǵy daryndy balalardyń sapaly bilimge qol jetkizýi qıyn ekenine qynjylady. Onyń aıtýynsha, aýyl balalarynyń kóbi úlken maqsatqa jetýge, joǵary oqý oryndaryna túsýge qulshynǵanymen, qajetti jaǵdaı men qoldaýǵa ıe bola bermeıdi. Qaladaǵy zamandastarymen teń dárejede básekelese almaıdy. Sondyqtan Ásel Garvardta alǵan bilimin, álemdik tájirıbesin qoldana otyryp, aýyldaǵy talantty balalarǵa qoldaý kórsetýge, olardyń sapaly bilim alýy úshin jańa múmkindik jasaýǵa nıetti. Áseldiń paıymdaýynsha, bilim – ár bala úshin jarqyn bolashaqqa aparar jol. Ol áleýmettik jaǵdaıy men turǵylyqty mekenine qaramastan bárine qoljetimdi bolýǵa tıis.
«Mende sapaly bilim bárine qoljetimdi bolady degen senim bar. Sebebi árqaısysymyzdyń ómirimizdi ózgertýge, óz áleýetimizdi júzege asyrýǵa quqymyz bar. Arystan shyǵyp Garvardqa túsýim – sapaly bilimniń arqasy. Biraq meniń aýyldaǵy qurdastarymnyń bárinde ondaı múmkindik joq. О́kinishke qaraı, elimizdegi bilim salasynda teńsizdik bar. Ásirese turmysy tómen otbasylardan nemese aýyldan shyqqan balalardy qoldaý az. Áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylardyń balalardy qosymsha sabaqtarǵa, qymbat kýrstarǵa qatysa almaıdy. Kóptegen stýdent osyndaı otbasylardan shyqqandyqtan, oqyp júrip jumys isteýge májbúr, olar úı sharýasyna, ózinen kishilerge qaraıdy. Mundaı turmystyq máseleler olardyń damýyna keri áserin tıgizedi, tipti emtıhanǵa daıyndalýǵa ýaqyty qalmaıdy. Saldarynan UBT-dan tómen ball alyp, tilderdi úırenýge úlgermeı, jaqsy oqý oryndaryna túse almaı qalady. Al joǵary bilim degenimiz – áleýmettik jáne ekonomıkalyq jaǵdaıdy jaqsartýǵa berilgen múmkindik. Eger ár bala sapaly bilim alýǵa múmkindik alsa, onda ol óz ómirin ǵana emes, eldiń de bolashaǵyn jarqyn ete alady», deıdi Á.Amangeldi.
Ásel úshin bilim – tabysqa jetýdiń quraly ǵana emes, ómirdi, qoǵamdy, tipti búkil ulttyń bolashaǵyn ózgertýge múmkindik beretin kúsh. Elimizdiń shalǵaı aýylynan Garvardqa deıingi joldy júrip ótken ol bilimdegi teńsizdikke ózi de kýá bolǵan. Biraq osy jolda kezdesken qıyndyq ony shyńdap, ómirlik maqsatyna jeteleı tústi.
