Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Osy oraıda Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy janynan qurylǵan «Zeket jáne qaıyrymdylyq» qory tarapynan qolǵa alynyp jatqan aýqymdy jobalar jóninde áńgimeleýdiń reti kelip tur. Sonyń biri – «Zeket hub» qaıyrymdylyq ortalyǵy. Bul ortalyq muqtaj otbasylardyń aıaqqa turýyna jaǵdaı jasaý, sondaı-aq olardy kásipke baýlý baǵytynda jumys júrgizip keledi.
Astana, Almaty qalalary men Qyzylorda, Almaty jáne Aqmola oblystarynda qyzmet etetin ortalyqta turmys jaǵdaıy tómen otbasylardan shyqqan jandarǵa naryqtaǵy suranysqa ıe mamandyqtar boıynsha qysqamerzimdi oqytý kýrstary uıymdastyrylǵan. Atap aıtqanda, kásip mektebi (dánekerleýshi, jıhaz qurastyrýshy, SMM, mobılografııa, kilt jasaý, emdik deneshynyqtyrý jattyqtyrýshysy, t.b.), bıznes mektebi (jobalaý menedjeri, ónim menedjeri), etnokásip (astaý jasaý, ulttyq kıim tigý, kórpe tigý), aǵylshyn tili kýrstary bar. Sondaı-aq «Zeket hub» ortalyǵynda tigin sheberhanasy, jıhaz shyǵarý, metall dánekerleý, kilt jasaý oqý-jattyǵý sehtary jumys isteıdi.
Jańa mamandyqtardy ıgerip, ómirden óz ornyn tabýǵa nıetti muqtaj jandar bul qysqamerzimdi oqytý kýrstaryn támamdaǵan soń, olarǵa sertıfıkat tabystalyp, jumys oryndaryna baǵyt-baǵdar beriledi. Qor mamandarynyń aıtýynsha, naryqta suranysqa ıe mamandyqtardy meńgerý arqyly tirshiligin dóńgeletip, basqa muqtajdarǵa da kómek bere alatyndaı dárejege jetip, qoǵamǵa paıdaly ári saýapty isterimen eńbekqorlyqtyń úlgisin kórsetetin dáýletti musylmandar qataryn toltyrýdyń mańyzy zor. Osy oraıda teńizge tamǵan tamshydaı bolsa da, óz ornyn taba almaı júrgen nemese mamandyqty oqyp úırenýge múmkinshiligi shekteýli muqtaj jandardyń aıaqqa turyp ketýine atsalysyp, qoǵamnyń belgili bir salasynyń mamanyn qalyptastyrý – qordyń alǵa qoıǵan negizgi maqsattarynyń biri.
Eńbekke tolyq qabiletti jandarmen qatar, múmkindigi shekteýli azamattardyń da ózgelermen teń dárejede erkin ómir súrýi úshin qabiletine qaraı kásipke baýlý da nazardan tys qalǵan emes. Osy rette «Zeket hub» qaıyrymdylyq ortalyǵynda estý jáne sóıleý qabileti nashar jandarǵa arnalǵan «Erekshe kásip» jobasy boıynsha kilt jasaý kýrstary ótkiziledi. Aldaǵy ýaqytta mylqaý jandarǵa kilt jasaý boıynsha sabaqtar júıeli túrde júrgizilmek. Sonymen qatar osy jyly Almaty oblysynda zaǵıp jandarǵa arnalǵan oqý ortalyǵyn ashý josparlanyp otyr.
Qazirgi jahandaný zamanynda halyqaralyq deńgeıde aǵylshyn tilin meńgergen mamandarǵa suranys óte joǵary. Osyǵan oraı «Zeket jáne qaıyrymdylyq» qory tarapynan til úırenýge yntasy bar, biraq jaǵdaıy tómen balalarǵa arnap aǵylshyn tili kýrstary uıymdastyrylǵan. Qazirgi ýaqytta elimizdiń shalǵaı eldi mekenderinde turatyn turmysy tómen otbasylardan shyqqan 10-nan asa balaǵa aǵylshyn tili páninen onlaın sabaq júrgizilip jatyr.
Joǵaryda aıtqandaı, qor tarapynan qolǵa alynǵan taǵy bir jemisti jetistik – «О́mirge úmit syıla» jobasy aıasynda emdik deneshynyqtyrý nusqaýshylaryn daıarlaý kýrsyn qurý maqsatynda arnaıy bastama qolǵa alynǵan. Nátıjesinde, óńirlerdegi 10-ǵa jýyq nusqaýshy atalǵan kýrsta oqyp, biliktiligin arttyrdy.
«Zeket jáne qaıyrymdylyq» qory halyq ıgiligi úshin uzaq merzimge paıdasyn beretin jobalardy da qosymsha qolǵa aldy. Sonyń biri – qoǵamdaǵy áleýmettik az qamtylǵan muqtaj otbasylardy nemese álsiz toptardy qamqorlyqqa alý maqsatynda «Qaz-qatar» qurastyrylmaly taýyq fermalary jobasyn iske qosty. Jalpy, qus fermalaryn damytý – halyqty et jáne jumyrtqamen qamtamasyz etý arqyly áleýmettik jaǵdaıdy jaqsartýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq fermalar sanyn kóbeıtý arqyly jumyssyz júrgen azamattardy kásipke baýlyp, jumyspen qamtý aýqymynyń keńeıetinine úmit bar. Qazirgi ýaqytta Túrkistan oblysynda qurastyrylmaly taýyq fermalary jumys júrgizip keledi. Onda 4 myń shamasynda taýyq bar.
Búgingi zaman talaby – bilim alý men kəsip qylý. О́kinishke qaraı, qoǵamda aıaqqa turyp ketý úshin bastapqy kásiptik bilimdi alýǵa jaǵdaıy jetpeıtin muqtajdar da barshylyq. «Kóp túkirse – kól» demekshi, múmkindigi bar adamdar solarǵa qolushyn sozyp, demep jiberse – saýapty is. Qordyń alǵa qoıyp otyrǵan maqsaty da – osy. Joǵaryda atalǵan jobalar – áleýmettik az qamtylǵan toptardyń kún kórisin meılinshe jaqsartyp, jarqyn bolashaqqa senimin arttyratyn, tirshilik kózin taba almaı, eńsesi túsken jandardyń qoǵamnyń tolyqqandy múshesi retinde qalyptasýyna yqpal etetin múmkindik bolaryna senim mol.
Aıta ketsek, osyndaı ıgi maqsatty basshylyqqa alǵan «Zeket jáne qaıyrymdylyq» qory 2012 jyly qurylǵan. Onyń osy jyldary júzege asyrǵan eń iri jobasy dep «El úlesi – páterge» qaıyrymdylyq aksııasyn aıtýǵa bolady. Turaqty túrde ótip kele jatqan bul aksııa aıasynda osy kúnge deıin 788 muqtaj otbasyǵa páter kilti tabystaldy. Al «Taıqazan», «Qoldan-qolǵa», «Kıim-keshekpen kómek», t.b. jobalary aıasynda barlyq óńirde az qamtylǵan otbasylarǵa qarjylaı kómek, azyq-túlik jáne kıim-keshek úlestirilip keledi.
