Jaqynda bir tanystan estigen áńgime de oılantarlyq. Qaladaǵy jeke mektepterdiń biri bir pánnen 3 muǵalimniń ornyna konkýrs jarııalapty. «Senesiz be, soǵan alpystan asa adam qatysty. Kópshiligi – grantpen oqyp, oqýdy endi bitirgen jastar. Elimizde joǵary oqý oryndary daıarlap jatqan keıbir mamandyqtardy bitirgender sany qajettilikten asyp ketkenin osydan-aq bile berińiz. Esesine kóp mekeme qarapaıym jumysshy taba almaı otyr», deıdi ol.
Dál osyndaı máseleni «Qyzylorda – Jezqazǵan» kúre joly qurylysyna barǵanda jergilikti merdiger, «Qyran» JShS-nyń dırektory Jaısań Syzdyqov ta aıtyp edi. Kompanııa 1 mln teńge jalaqyǵa greıder aıdaýshyny shetelden aldyryp otyr. О́ıtkeni ózimizde ondaı mamandyq ıeleri tabyla bermeıdi.
Bizdiń búgingi keıipkerimizdiń de mamandyǵy qazir kóp kezdespeıdi. Durysy, qazirgi jastar kóp jolaı bermeıtin kásip. «Qyzylorda sý júıesi» mekemesiniń jóndeýshi-slesari Bolat Nazarov kezinde aýyl mektebin úzdik bitirgen oqýshy edi. Sol jyly jergilikti pedagogıkalyq ınstıtýtqa da tústi. Bolashaqta tarıhshy bolamyn degen jastyń armany da kóp edi. Biraq úıdiń bar sharýasyn atqaryp júrgen úlken uldyń oqýǵa ketkeni eń aldymen áke-sheshege salmaq boldy.
Úıge ara-tura bir soqqanda tirlikten qajyǵan úlkenderdi kórgen jigit oqýdy tastap, aýyldaǵy sharýa qojalyǵyna jumysqa kirdi. Tehnıka da aıdady, sharýashylyqtyń bar jumysynyń basynda júrdi. О́zinen keıingi baýyrlaryna bas-kóz bolyp, az ýaqytta beldi mamannyń birine aınaldy. Aýyldaǵy sharýashylyq jumysyn toqtatqanda, «Qyzylorda sý júıesi» mekemesine kelip, slesar atandy.
Bastapqyda qara jumystan qajyǵan sátterde «Átteń, baıaǵyda oqýymdy úzbeýim kerek edi» degen oıda bolǵany ras. Biraq jańa ortaǵa úırenip, kásipti meńgergennen keıin onyń bári jaıyna qaldy. Jańa jumys jastaıynan motor jınap, tehnıka tilin úırengen oǵan onshalyqty qıyn bolǵan joq. Dese de bilgenin úıretýden jalyqpaǵan Marat esimdi aǵa sheberdiń qamqorlyǵyn umytpaıdy. Qazir zeınetke shyqqan sol aǵalardyń jolyn bular basty. Jumysqa jańa kelgen jastarǵa jol kórsetý saladaǵy bilikti maman atanǵan osylarǵa aýysty.
«Ár jumystyń óz ereksheligi bar. Mysaly, káriz sorǵy stansalaryn jóndeýde qaýipsizdik sharalary qatań saqtalýy kerek. Biz jastarǵa osyny eskertemiz. Qazir burynǵyǵa qaraǵanda jumys áldeqaıda jeńildedi. Tirliktiń kóbi avtomattandyrylyp, qaladaǵy 60-qa jýyq sorǵy stansalarynyń deni jańartyldy. Jalpy, keıingi tolqynnyń arasynda kólik júrgizýshisi, mehanızator mamandyǵyn keńinen nasıhattap, soǵan beıimdeýimiz kerek. Slesarlyq ta sırek mamandyqqa aınalyp barady. Ásirese tokar tabý qazir ońaı bolmaı tur. Jyl saıyn kolledjderdi támamdap jatqan júzdegen maman jeńil jumys izdep ár salada júr», deıdi Bolat Nazarov.
Shynynda da qazir jumysshy bolatyn jasty kúndiz qolyńa sham alyp izdeseń de tabýyń qıynǵa aınalyp barady. Kópshiligi belin búkpeı, beınet shekpeı, baılyqqa kenele qalǵysy keledi. Áleýmettik jelidegi jarqyldaǵan ómirge eltip júrgenderi qanshama. Qol-aıaǵy balǵadaı jigitterdiń mekeme esigin kúzetken qaraýyldyqtan asa almaı júrgenine jany aýyrady. Resmı derekter boıynsha elimizdegi qurylys salasynda júrgenderdiń 67 paıyzy syrt memleketterden keledi eken. Aýyldaǵy mehanızatorlardyń eń jasy zeınet jasyna kelip qaldy. Eldegilerdiń kóbi qalaǵa kelip, kóligimen adam tasyǵandy qanaǵat qylyp júr. Kúni erteń jumys isteıtin, istiń kózin biletin jasty qaıdan tappaqpyz?
Osydan da Memleket basshysynyń kelesi jyldy «Jumysshy mamandyqtary jyly» dep jarııalaǵany kópti qýantyp otyr. Qurylys, aýyl sharýashylyǵy, ónerkásip salasynda eńbek etip júrgenderge kóńil bólinse, jumysshynyń da mártebesi artatyny anyq. Keıipkerimiz Prezıdenttiń jumysshy mamandyqtaryn dáripteý arqyly eńbekqor, naǵyz maman bolý ıdeıasyn nasıhattaý, kásiptik bilim salasyna reforma jasaýdyń mańyzdylyǵyna erekshe toqtalǵany qoǵamǵa úlken qozǵaý salady dep oılaıdy. Mańdaı terin tógip júrip tabysqa jetken adamdardy úlgi etip, olarǵa laıyq qurmet kórsetkende ǵana eńbekker mártebesi kóterile bermek.
«Balany shekten tys óbekteýdiń zardaby kóp. Kishkentaıynan qolynan keletin jumysty tapsyrsaq, erteń eseıgende eńbekten qashpaıtyn, jaýapkershiligi joǵary adam qalyptasatynyn umytpaýymyz kerek», deıdi ol. О́zi balalaryn osy baǵytta tárbıeledi. Uldyń úlkeni áskerden keıin sol salada eńbek etip júr. Keıingileriniń de tapsyrǵan isti tap-tuınaqtaı atqarýyn qadaǵalaıdy.
«Jumystyń kózin tapqan baılyqtyń ózin tabady» degen bar. Bul – kásibine adal ári jaýapkershilikpen qaraǵan adamdy qurmettiń tórine shyǵarǵysy kelgen qoǵamnyń ustanymy.
QYZYLORDA