Eńbek • 27 Qarasha, 2024

Mamandyqqa adaldyq

101 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Qol-aıaǵy balǵadaı jannyń eshqandaı kásipsiz qol qýsyryp qarap otyrǵany – qaı qoǵamǵa da jaraspaıdy. «Mamandyǵyma saı jumys tappadym» degendi syltaý etip, ár istiń basyn bir qaıyryp júrgen qazirgi jastardy kórgende eriksiz osyndaı oıǵa kelesiz. Bizdiń bala kezimizde ketpenin arqalap baqshadan qaıtqan dıqannan, egin men shóptiń qamymen kóktem men kúz tynym tappaıtyn mehanızatordan, jazdy jaılaýda ótkizip, kúzde etektegi elge túser malshydan qurmetti jan joq edi.

Mamandyqqa adaldyq

Jaqynda bir tanystan estigen áńgi­me de oılantarlyq. Qaladaǵy jeke mek­tep­terdiń biri bir pánnen 3 muǵa­lim­­niń ornyna konkýrs jarııalapty. «Sene­siz be, soǵan alpystan asa adam qatys­ty. Kópshiligi – grantpen oqyp, oqýdy endi bitirgen jastar. Elimizde joǵary oqý oryndary daıarlap jatqan keıbir mamandyqtardy bitirgender sany qajettilikten asyp ketkenin osydan-aq bile berińiz. Esesine kóp mekeme qarapaıym jumysshy taba almaı otyr», deıdi ol.

Dál osyndaı máseleni «Qyzylorda – Jezqazǵan» kúre joly qurylysyna barǵanda jergilikti merdiger, «Qyran» JShS-nyń dırektory Jaısań Syzdyqov ta aıtyp edi. Kompanııa 1 mln teńge jalaqyǵa greıder aı­daý­shyny shetelden aldyryp otyr. О́ıtkeni ózimizde ondaı mamandyq ıeleri tabyla bermeıdi.

Bizdiń búgingi keıipkerimizdiń de mamandyǵy qazir kóp kezdespeıdi. Durysy, qazirgi jastar kóp jolaı ber­meıtin kásip. «Qyzylorda sý júıe­si» mekemesiniń jóndeýshi-slesari Bolat Nazarov kezinde aýyl mektebin úz­dik bitirgen oqýshy edi. Sol jyly jer­gilikti pedagogıkalyq ınstıtýtqa da tústi. Bolashaqta tarıhshy bolamyn degen jastyń armany da kóp edi. Biraq úıdiń bar sharýasyn atqaryp júrgen úlken uldyń oqýǵa ketkeni eń aldymen áke-sheshege salmaq boldy.

Úıge ara-tura bir soqqanda tir­likten qajyǵan úlkenderdi kórgen jigit oqýdy tastap, aýyl­daǵy sharýa qojalyǵyna ju­mysqa kirdi. Tehnıka da aıdady, sharýashylyqtyń bar jumy­synyń basynda júrdi. О́zinen keıingi baýyrlaryna bas-kóz bolyp, az ýaqytta beldi mamannyń birine aınaldy. Aýyldaǵy sharýa­shylyq jumysyn toqtat­qan­da, «Qyzylorda sý júıesi» meke­me­sine kelip, slesar atandy.

Bastapqyda qara jumystan qajyǵan sátterde «Átteń, baıaǵyda oqýymdy úzbeýim kerek edi» degen oıda bolǵany ras. Biraq jańa ortaǵa úırenip, kásipti meńgergennen keıin onyń bári jaıyna qaldy. Jańa jumys jas­taıynan motor jınap, tehnıka tilin úırengen oǵan onshalyqty qıyn bolǵan joq. Dese de bilgenin úıretýden jalyqpaǵan Marat esimdi aǵa sheberdiń qamqorlyǵyn umyt­paıdy. Qazir zeınetke shyq­qan sol aǵalardyń jolyn bular basty. Jumysqa jańa kel­gen jastarǵa jol kórsetý sala­daǵy bilik­ti maman atanǵan osylarǵa aýysty.

«Ár jumystyń óz ereksheligi bar. Mysaly, káriz sorǵy stansa­laryn jóndeýde qaýipsizdik sharalary qatań saqtalýy kerek. Biz jastarǵa osyny eskertemiz. Qazir burynǵyǵa qaraǵanda ju­mys ál­deqaıda jeńildedi. Tir­lik­tiń kóbi avtomattandyrylyp, qaladaǵy 60-qa jýyq sorǵy stansa­la­ry­nyń deni jańartyldy. Jalpy, keıingi tolqynnyń arasynda kólik júrgizýshisi, mehanızator mamandyǵyn keńinen nasıhattap, soǵan beıimdeýimiz kerek. Slesar­lyq ta sırek mamandyqqa aınalyp barady. Ásirese tokar tabý qazir ońaı bolmaı tur. Jyl sa­ıyn kolledjderdi támamdap jat­qan júzdegen maman jeńil jumys izdep ár salada júr», deıdi Bolat Nazarov.

Shynynda da qazir jumysshy bolatyn jasty kúndiz qolyńa sham alyp izdeseń de tabýyń qıynǵa aınalyp barady. Kópshiligi belin búkpeı, beınet shekpeı, baılyqqa kenele qalǵysy keledi. Áleýmettik jelidegi jarqyldaǵan ómirge eltip júrgenderi qanshama. Qol-aıaǵy balǵadaı jigitterdiń mekeme esigin kúzetken qaraýyldyqtan asa almaı júrgenine jany aýyrady. Resmı derekter boıynsha elimizdegi qurylys salasynda júrgenderdiń 67 paıyzy syrt memleketterden keledi eken. Aýyl­daǵy mehanızatorlardyń eń jasy zeınet jasyna kelip qaldy. Eldegilerdiń kóbi qalaǵa kelip, kóligimen adam tasyǵandy qanaǵat qylyp júr. Kúni erteń jumys isteıtin, istiń kózin biletin jasty qaıdan tappaqpyz?

Osydan da Memleket basshy­synyń kelesi jyldy «Jumysshy ma­mandyqtary jyly» dep jarııa­la­ǵany kópti qýantyp otyr. Qu­ry­lys, aýyl sharýashylyǵy, óner­kásip salasynda eńbek etip júr­genderge kóńil bólinse, ju­mys­shynyń da mártebesi arta­tyny anyq. Keıipkerimiz Prezıdenttiń jumysshy mamandyqtaryn dá­rip­teý arqyly eńbekqor, naǵyz maman bolý ıdeıasyn nasıhattaý, kásiptik bilim salasyna reforma jasaýdyń mańyzdylyǵyna erekshe toqtalǵany qoǵamǵa úlken qozǵaý salady dep oılaıdy. Mań­daı terin tógip júrip tabysqa jet­ken adamdardy úlgi etip, olar­ǵa laıyq qurmet kórsetkende ǵana eń­bekker mártebesi kóterile ber­mek.

«Balany shekten tys óbek­teýdiń zardaby kóp. Kishken­taıy­nan qolynan keletin jumys­ty tapsyrsaq, erteń eseıgende eńbekten qashpaıtyn, jaýap­kershiligi joǵary adam qalyp­ta­satynyn umytpaýymyz kerek», deıdi ol. О́zi balalaryn osy baǵytta tárbıeledi. Uldyń úlkeni áskerden keıin sol salada eńbek etip júr. Keıingileriniń de tapsyrǵan isti tap-tuınaqtaı atqarýyn qadaǵalaıdy.

«Jumystyń kózin tapqan baı­lyqtyń ózin tabady» degen bar. Bul – kásibine adal ári jaýap­ker­shilikpen qaraǵan adamdy qurmettiń tórine shyǵarǵysy kelgen qoǵamnyń ustanymy.

 

QYZYLORDA