Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Buǵan deıin áleýmettik jelilerde ýaqyt beldeýiniń ózgerýine baılanysty ekinshi aýysymdaǵy sabaqtyń uzaqtyǵy 40 mınýtqa qysqartylatyny jóninde habarlama taraǵan. Ata-analardyń kóbi bul sheshimdi quptaǵan. Alaıda Astana qalasynyń Bilim basqarmasy aqparatty resmı túrde rastamaı, sabaq uzaqtyǵyn qysqartý máselesiniń kún tártibinde turmaǵanyn málimdedi. «Astana qalasynyń bilim basqarmasy qysqy ýaqytta sabaq uzaqtyǵyn qysqartý týraly buıryq shyǵarmady. Sol sebepti sabaq ýaqytyn qysqartý máselesi qarastyrylyp jatqan joq», dep jazylǵan resmı jaýapta.
Aıta keteıik, bıyl 1 naýryzda elimizde ýaqyt beldeýi ózgertilip, el aýmaǵynda bir ǵana ýaqyt beldeýi engizildi. Burynǵy eki ýaqyt beldeýin joıý týraly sheshim qabyldanǵannan keıin, kóptegen turǵyn jańa ýaqyt tártibine úırený qıyn ekenin aıtyp shaǵymdanyp jatyr. Ata-analar bul ózgeristiń kún tártibine áser etip jatqanyn atap ótti.
Málimdemeden keıin sabaqty 40 mınýttan oqytýǵa nıetti mektepter sheshimderin ózgertip, 45 mınýt kúıinde qaldyrǵan. Biraq ata-analar ekinshi aýysymda oqıtyn oqýshylardyń sabaq ýaqytyn qysqartýdy nemese sabaq bastalatyn ýaqytty ózgertýdi talap etip otyr.
Álııa Orazymbetova esimdi ata-ana bul sheshimge kóńili tolmaıtynyn jetkizdi. «Balalar jarty saǵatqa bolsyn erte keledi dep qýanǵanymyz sol edi, endigi bul sheshimdi joqqa shyǵaryp úlgeripti. Sabaq 40 mınýttan bolǵanyn qalaımyz. 5 mınýtta turǵan eshteńe joq», dep pikir bildirdi. Al Araı Ergeshova esimdi ata-ana sabaq ýaqytyn qysqartý múmkin bolmasa, ekinshi aýysymdaǵy sabaqty erterek bastaýdy usynyp otyr. «Eger ekinshi aýysymdaǵy sabaqtardy saǵat 13:00-ge aýystyrsa, balalar tym keshke qalmaı, úıge erterek keler edi. Kúnde 5-6, keıde tipti, 7 sabaq bolady. 14:00-de bastalǵan sabaq keshki 19:00-20:00-de bir-aq aıaqtalady. Mektepten úıge kelgenshe keshki 21:00 bolady. Jumysta bolǵandyqtan alyp kete almaımyz. Al olar ózderi úıge jetkenshe ýaıymdaımyz. Sharshap kelgendikten úı tapsyrmasyn oryndap úlgermeıdi. Mundaı kún tártibi balaǵa keri áserin tıgizedi», deıdi ol.
Alaıda Oqý-aǵartý mınıstri Ǵanı Beısembaev eki aýysymdy mektepter sabaq ýaqytyn qysqarta almaıdy dep málimdegen.
«Eki aýysymda oqıtyn mektepterde sabaq ýaqytyn qysqartýǵa bolmaıdy. Qatty qajettilik bolsa ǵana sabaqty qysqartýǵa bolady. Biraq qysqartylǵan sabaqtyń 5 mınýty kanıkýlda nemese jazǵy ýaqytta ótelýi kerek. Sebebi qaýipsizdikpen qatar, bilim sapasy da saqtalýy shart», deıdi Ǵ.Beısembaev.
Resmı málimdemege qaramastan elordadaǵy keıbir mektepterde sabaq 40 mınýttan bolyp jatqan kórinedi. Buǵan qatysty mektep ákimshiligi naqty jaýap bermedi. Alaıda muǵalimderdiń aıtýynsha, bul ata-analardyń shaǵymynan keıin qabyldanǵan sheshim. Almaty qalasyndaǵy №101 mektep oqýshysynyń anasy Vıktorııa Pırýatınskaıanyń aıtýynsha, mektepte ekinshi toqsannan bastap sabaq 40 mınýttan ótip júr eken. Al Astana qalasyndaǵy №18 mektep pen №87 mektep oqý jylynyń basynan beri osy júıede. «Bizde sabaq ýaqytyn ekinshi toqsannan bastap qysqartqan. Barlyq qońyraý 5 mınýttan. Tek bir qońyraý 10 mınýt. Bul ýaqyttyń ishinde balalar tamaqtanyp ta úlgermeıdi. О́te yńǵaısyz. Meniń oıymsha sabaq ýaqytyn qysqartýǵa bolmaıdy. Odan da ýaqytqa qatysty máseleni pysyqtaǵan jón» deıdi ol.
Úsh aýysymdy mektepterde jaǵdaı tipti qıyn. Úshinshi aýysym saǵat 15:00 de bastalyp, ábden kesh aıaqtalady. Ári ekinshi, úshinshi aýysymda oqıtyn oqýshylar tómengi synyptar. Alaıda Ǵanı Beısembaev bundaı mektepterge sabaq ýaqytyn qysqartýǵa ruqsat beriletinin atap ótti.
«Úsh aýysymdyq mektepte sabaq ýaqytyn qysqartýǵa ruqsat. Máselen, Pavlodardaǵy 7 mektepte 40 mınýttyq sabaq ótkizýge ruqsat beriledi. Biraq artynan qysqartylǵan ýaqyttyń ótelýi shart. Esterińizde bolsa, pandemııa kezinde solaı istedik. Bir jyl 40 mınýttan oqydyq. Sol kezde 5 mınýt «urlandy». 5 mınýtta beriletin bilim qaıda ketti, onyń bárin qaıtadan qalpyna keltirý kerek degennen keıin jazdyq mektepterdi uıymdastyrdyq», deıdi mınıstr.
Degenmen ýaqytty qysqartqannyń ózinde mekteptegi oryn jetispeýshiligi máselesi kese kóldeneń shyǵady. Astana qalasyndaǵy №72 mektep oqýshysynyń anasy Beksulý Eralıevanyń aıtýynsha, úsh aýysymda oqý óte qıyn. «Ár synypta 44 baladan otyr. Qońyraý ýaqytynda balalardyń tamaq ishý túgili, mektep ishinde júrýi óte qıyn. Al sabaqty qysqartatyn bolsa, tolyp otyrǵan balaǵa ýaqyt qaıdan jetedi», deıdi ol. Elordadaǵy №71 mektepte de jaǵdaı dál osyndaı. Bala sany óte kóp. «Synypta 35-40 baladan otyr. Oqýshylar kitap, dápterin ashyp bolǵansha, qońyraý soǵady. Mundaıda bilim sapasy týraly aıtý da artyq», deıdi №71 mektep oqýshysynyń ákesi Maqsat Seıit.
Elimizde qazirgi tańda 140-tan astam úsh aýysymdy mektep bar. Al Astananyń ózinde osyndaı 8 mektep jumys isteıdi. Oqýshylar sany jyl saıyn artyp jatqandyqtan, bul másele ózekti kúıinde qalyp otyr. Bul, árıne, bólek áńgime.
Qys mezgilinde balalardyń oqý ýaqyty men kún tártibi týraly másele ata-analardyń basty ýaıymyna aınaldy. Sondyqtan olar sabaq ýaqytyn qysqartý nemese aýysym ýaqytyn ózgertý týraly sheshimdi qabyldaý da bilim salasyndaǵy jaýapty organdar ata-analardyń pikirin eskerýi qajet. Sonymen qatar ýaqyt beldeýine qatysty halyqtyń narazylyǵy men usynystary da tıisti deńgeıde qarastyrylýy kerek dep otyr.
