Ýnıversıtet • 18 Jeltoqsan, 2024

«ISSAI KAZ-LLM» úlken tildik modeli ázirlendi

163 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Nazarbayev University-diń (NU) Aqyldy júıeler men jasandy ıntellekt ınstıtýtynyń (ISSAI) zertteýshileri oqý ornynda ótken brıfıngte neırondyq jeli negizinde ázirlengen «ISSAI KAZ-LLM» qazaq tiliniń úlken tildik modelin tanystyrdy. Bul joba – otandyq jasandy ıntellektiniń álemdik arena­daǵy yqpaldastyǵyn arttyrýdaǵy mańyzdy kezeń sanalady. Qys­qasha aıtqanda, qazaq tilindegi «ChatGPT»-diń negizi deýge keledi.

«ISSAI KAZ-LLM» úlken tildik modeli ázirlendi

Osy úlgini qazaq tiline aýdarma men kontent jasaýdan bastap, kólemdi mátinderdi óńdeýge deıin qoldanýǵa bolady. «ISSAI KAZ-LLM» modeli qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderine arnalyp jasalǵan. Sondaı-aq túrik tilin qosymsha qoldaıdy. Bir jaǵynan, bul tildik alshaqtyqty joıyp, shekteýli resýrstarǵa ıe tilderdegi generatıvti jasandy ıntellektiniń damýyna múmkindik beredi. Buǵan biraz kúsh jumsaldy. «ISSAI» komandasy atalǵan modeldiń jaqsy jumys isteýin qamtamasyz etý úshin 150 mlrd-tan astam sózdi jınap, óńdep, sıntezdep, aýdarǵan. «ISSAI KAZ-LLM»-niń oqytý deńgeıi óte joǵary. Bylaısha aıtqanda, bul model jasandy ıntellekt salasyndaǵy álemdik kóshbasshylarmen básekege erkin túse alady.

Sonymen qatar «ISSAI KAZ-LLM» talantty adamdarǵa tájirıbe jınaýǵa múmkindik berip, elimizdegi jasandy ıntellektini damytý aıasyn keńeıtedi. Bul joba ozyq jasandy ıntellekt quralyn jasaýǵa ǵana emes, sondaı-aq osy salada otandyq mamandar sanyn kóbeıtýge de yqpal etedi. Ony ázirleý­ge otandyq zertteýshiler qatysty. Ásirese elimizdegi jetekshi ınstıtýttarmen yq­paldastyq lıngvısterdiń jáne ma­shınalyq aýdarmanyń ozyq ádis­teriniń kómegimen qazaq tiline beıimdelgen salystyrmaly taldaý quraldary men derekter jıyntyǵyn jasaýǵa múmkindik berdi.

Nazarbayev University men NIS qarjylandyrǵan joba bıyl sáýir aıynda bastaldy. Barlyq derek qazaq tilindegi veb-saıttardaǵy jańa­lyq­tar men maqalalardy, onlaın-kitap­hana­lardy qosa alǵanda, jalpyǵa qolje­timdi kózderden jınaldy. Sondaı-aq oǵan ártúrli uıym usynǵan máli­met­ter de qoldanyldy.

«Bul model elimizdiń ın­novasııaǵa, derbestikke jáne teh­nologııalyq ekojúıesiniń ósýine degen umtylysyn kórsetedi. Bizdiń komandamyz «Meta-nyń Llama» arhıtektýrasyna súıene otyryp, joǵary ónimdi júıeler men resýrstary shekteýli ortalarǵa ońtaılandyrylǵan 8 mıllıard jáne 70 mıllıard parametrli «ISSAI KAZ-LLM»-niń eki nusqasyn daıyndady. «CC-NC-BY» lısenzııasymen shyǵaryl­ǵan modelder kommersııalyq emes maqsatta «Hugging Face» platformasynda qoljetimdi bolady. Sonymen birge jahandyq akademııalyq jáne zertteý yntymaqtastyǵyna yqpal etedi. Osylaısha, ázirleýshiler bizdiń modelimizdi kúrdeli serverlerge de, noýtbýkterge de júktep alyp, iske qosa alady», deıdi NU janyndaǵy «ISSAI» negizin qalaýshy jáne dırektory professor Hýseın Atakan Varol.

Endi Aqyldy júıeler men jasandy ıntellekt ınstıtýtynyń zertteýshileri jasandy ıntellekt júıelerin, onyń ishinde tildi taný modelderin damytýdy jáne osy úlgilerdi qosymsha túrki jáne aımaqtyq tilderdi qoldaý úshin keńeıtýdi qarastyrmaq. Bul aımaqtyq baılanystardy nyǵaıtyp, til ıntegrasııasyn jeńildetedi. Sonymen qatar elimizde jáne basqa jerlerde eleýli ekonomıkalyq jáne tehnologııa­lyq áserdi yntalandyrýǵa múmkindik beredi.

Aıta keteıik, atalǵan ınstıtýt ǵalymdary jasaǵan «KAZ-LLM» jobasy «NU» jáne «NIS» damý qorynyń, sondaı-aq «Astana Hub» jáne «QazCode» (Beeline) qoldaýynyń arqasynda iske asty. Jobany ázirleý memlekettiń qarajatynsyz júrgizildi.

Sońǵy jańalyqtar