Qoǵam • 31 Jeltoqsan, 2024

Áleýmettik járdemaqy mólsheri qandaı?

90 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Jyl basynan beri múgedektigi bar jandarǵa, asyraýshysynan aıyrylǵan otbasylarǵa memlekettik áleýmettik járdemaqy tóleýge respýblıkalyq bıýdjetten 560 mlrd teńge jumsalǵan. Osyǵan qosymsha Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan eńbekke qabiletinen aıyrylý, asyraýshysynan aıyrylý boıynsha shamamen 73,4 mlrd teńge somasyna áleýmettik tólem tólengen.

Áleýmettik járdemaqy mólsheri qandaı?

Infografıkany jasaǵan – Záýresh SMAǴUL ,«EQ»

Jeltoqsanǵa deıin elde múge­dektigi boıynsha memlekettik áleý­mettik járdemaqy alatyndar sany – 539,5 myń adam, asyraýshysynan aıyrylý boıynsha – 188,3 myń adam. Múgedektigi jóninen memlekettik áleýmettik járdemaqylardyń mólsheri mú­ge­­dektiktiń tobyna, sebebine, sondaı-aq tıisti qarjy jylyna arnalǵan «Respýblıkalyq bıýdjet týraly» zańda belgilengen eń tómen kúnkóris deńgeıiniń shamasyna baılanysty bolady. Asyraýshysynan aıyrylý jaǵdaıy boıynsha memlekettik áleýmettik járdemaqylardyń mólsheri qaıtys bolǵan asyraý­shynyń asyraýyndaǵy adam­dardyń sanyna, qaıtys bolý sebep­terine, eń tómengi kúnkóris deńgeıine qaraı belgilengen.

Budan ózge, mindetti áleýmettik saq­tandyrý júıesine qatysý­shylarǵa áleýmettik táýekelder týyndaǵan jaǵdaıda Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan áleýmettik tólemder tólengen. Jyl basynan 1 jeltoqsanǵa deıin 101,1 myń adam eńbek etý qabiletinen aıyrylý boıynsha áleýmettik tólem shamamen 67,2 myń otbasy asyraýshysynan aıy­rylý boıynsha áleýmettik tólem alǵan. Tólemderdiń mólsheri keıingi eki jylda Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan áleýmettik aýdarymdar júr­gi­zilgen ortasha aılyq tabys, eń­bekke qabilettiliginen aıyrylý koeffısıentteri, asyraýyndaǵy adamdar sanyna, mindetti áleý­met­tik saqtandyrý júıesine qatysý ótili, tabysty aýystyrýyna baılanysty belgilengen. Bul res­pýb­lıkalyq bıýdjetten tóle­netin járdemaqylarǵa qosymsha tólemder.

Bıyl qańtardan múgedektigi, asyraýshysynan aıyrylý jaǵ­daıy boıynsha memlekettik áleý­mettik járdemaqylardyń mól­sheri eń tómen kúnkóris deń­geıiniń ulǵaıýyna baılanysty 7%-ǵa ósken edi. Úkimet sheshimi boıynsha eńbekke qabilettiliginen aıyrylý, asyraýshysynan aıyrylý boıynsha Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan tólenetin tólemderdiń mólsheri de 7%-ǵa artqan. Sóıtip, múgedektigi bo­ıynsha memlekettik áleýmettik járdemaqy mólsheri 1-top úshin – 95 496 teńgeni, 2-top úshin – 76 397 teńgeni, 3-top úshin 52 089 teńgeni quraǵan. Jeltoqsandaǵy jaǵdaıǵa zer salsaq, eńbekke qabi­lettiliginen aıyrylý jóninen áleýmettik tólemderdiń ortasha mólsheri 59 826 teńge, asyraýshysynan aıyrylý boıynsha 64 619 teńge shamasynda bolǵan.

Jeltoqsanǵa deıin 77,6 myń otbasyndaǵy 411,3 myń adamǵa ataýly áleýmettik kómek taǵaıyn­dalǵan. Bıyl osy maqsatqa bıýdjetten 54,7 mlrd teńge qarastyrylǵan. Ataýly áleýmettik kómektiń ne­gizgi maqsaty – aqshalaı tólem túrinde qoldaýdy júzege asyrý, otbasynyń eńbekke qabiletti múshelerin jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryna tartý arqyly otbasyn qıyn ómirlik jaǵdaıdan shyǵarý. Mysaly, tabysy óńirlik eń tómen kúnkóris deńgeıiniń 70%-nan aspaıtyn azamattarǵa toqsan saıyn áleý­mettik kómek taǵaıyndalady. Tabysy az otbasylardaǵy 1 jas pen 6 jas aralyǵyndaǵy ár balaǵa 1,5 AEK (5 538 teńge) mólsherinde aı saıynǵy qosymsha tólem beriledi. AÁK alýshylar qatarynan mektep jasyna deıingi 128,8 myń balaǵa 5 mlrd teńge kóleminde qosymsha tólem taǵaıyndalǵan. Budan bólek, jumysqa ornalastyrý, óz isin ashýǵa nıetti otbasylarǵa granttar berý, qajet bolǵan jaǵdaıda biliktilikti arttyrý kýrstaryna jiberý, jumyspen qamtýǵa járdemdesý qarastyrylǵan. El azamattary ataýly áleýmettik kómek taǵaıyndaýǵa ótinishti tur­ǵylyqty jerindegi mansap orta­lyǵynda, aýyl okrýginiń áki­mine nemese Elektrondyq úkimet portaly, ıaǵnı egov.kz arqyly bere alady.