Foto: egemen.kz| Erlan Omar
Olardyń paıymdaýynsha, qordan alynǵan aqsha jyl saıyn aınalymǵa enip, ekonomıkadaǵy aqsha massasyn arttyrady. Ulttyq qordyń negizgi qyzmetiniń biri – jınaqtaý fýnksııasy, ıaǵnı bolashaq urpaq úshin qor jınaqtaý. Alaıda keıingi jyldary Ulttyq qor qarjysyn ońdy-soldy paıdalaný teris úrdisi qalyptasty.
Munaı baǵasy joǵary, geosaıası jaǵdaı turaqty kezde de, daǵdarys qysyp, jaǵdaı nasharlaǵan sátterde de Ulttyq qordan qarjy alynǵan. Bul qordyń birtindep azaıýyna ákelip soqtyrady.
«Ádette, ekonomıka ósimi – eldiń valıýta rezervterine degen qajettiliginiń ekonomıka kólemine saı artýymen qatar júredi. Alaıda, Ulttyq qor qarjysyn úzdiksiz alý – eldiń «qaýipsizdik jastyǵyn» nyǵaıtýǵa kedergi keltiredi», dep tujyrymdaıdy Ulttyq bank sarapshylary.
Sarapshylar júrgizgen taldaý nátıjesinde mynadaı qorytyndyǵa kelgen:
-Ulttyq qor syndy jeke qorlardyń aktıvteri shıkizatqa táýeldi elderde memlekettik rezervterdiń quramyna kirip ketedi;
-Qazaqstannyń syrtqy aktıvteri daǵdarys týyndasa, shetel valıýtasyna degen qajettilikti jaba alady. Alaıda QRUQ qarajatyn daǵdarys kezinde de, daǵdarystan tys ýaqytta da turaqty paıdalaný – onyń birtindep sarqylýyna ákelýi múmkin;
-Sońǵy 4 jylda syrtqy aktıvterdiń jetkiliktilik kórsetkishiniń tómendeýine – memlekettik shyǵyndardyń ósýi sebep.
Aıta ketý kerek, ınflıasııany nysanaly basqarýdaǵy QR Ulttyq bankiniń negizgi quraly – bazalyq mólsherleme. Bul kórsetkish eń aldymen syrtqy jaǵdaılardyń ózgerýine jaýap beredi.
2024 jyly Ulttyq qorǵa 9 trln teńgege jýyq qarjy túskenimen, qordaǵy qarjy 3,2 trln teńgege ǵana artty. Sebebi el Úkimeti bıýdjette qarjy tapshy (salyq jospardan kem tústi) bolǵan soń, qordan 5,6 trln teńge aldy. Bul 2024 jylǵy bıýdjet kirisiniń úshten birine teń. Al 2025 jyly Ulttyq qordan 5,3 trln teńge alý josparlanǵan.
Dese de, Qazaqstan úkimeti qordan kúrektep qarjy alýdy shekteýge nıetti. Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenov úkimet bas banktiń Ulttyq qordan alynatyn transfert kólemin zańmen bekitý týraly usynysymen keliskenin jetkizdi. Sondyqtan aldaǵy ýaqytta kepildendirilgen de, nysanaly da transfertterdiń kólemi zańmen shegelenýi múmkin.
