Kómeskilene bastaǵan merekelik dástúrdi osydan segiz jyl buryn bir top ónerpaz qaıta tiriltip, sodan beri úzbeı nasıhattap keledi. Jarapazanshy jigitterdiń arasynda keıingi kezderi jas balalar da boı kórsetip júr. Sonyń biri – Qostanaı qalasyndaǵy toǵyzynshy mekteptiń 6-synyp oqýshysy – Janasyl Asylanuly.
Janasyldy mektebine izdep baryp, mýzyka pániniń muǵalimi Erkebulan Balesov Naýryz toıyna josparlanǵan merekelik konsertke daıyndap jatqan bir top balanyń ortasynan taptyq.
«Janasyl – betkeustar oqýshymyzdyń biri, mektebimizdiń maqtanyshy, oqý ozaty. Dombyra tartyp, án aıtady. Mektepten tys, mýzyka mektebiniń dombyra bóliminde oqyp júr. Osy jerde ótip jatatyn túrli mádenı is-sharalarǵa belsendi atsalysady. Kóp sharýany ózi júgirip júrip uıymdastyryp, tııanaqty atqaryp shyǵady. Ulystyń uly kúnine jarapazan kórinisin daıyndap jatyrmyz. Bıyl qasıetti Ramazan aıy men naýryz aıy tuspa-tus kelgendikten, mereke kúni 20 muǵalim, 30 oqýshy mektepke jarapazan aıtyp kirip, synyptar men jumys kabınetterin aralap búkil ujymda quttyqtap shyǵady», deıdi Erkebulan Balesov.
Janasyl jarapazan aıtýǵa alǵash ákesimen birge shyǵypty. Sol kezde alǵash estip, keıin úıde atasy Baqytbek qajynyń aıtýymen jattap alǵan.
«Bıyl ákeme ilesip taǵy shyqtym. Kórisý kúni Altynsarın memorıaldyq mýzeıiniń foıesindegi merekelik keshte, «Mart» saýda úıinde, ortalyq saıabaqta jarapazan aıttyq. Jarapazannyń áýeni aıtýshynyń kóńilin kóteredi, tyńdaýshyny qýantady. Ádette, biz barǵan jerler mereke-dýmanǵa aınalyp ketedi. Tipti asyǵyp ketip bara jatqan adamdardyń ózi bir sát toqtap, uıaly telefonyn alyp vıdeoǵa, sýretke túsirip alady. Atamnyń aıtýynsha, jarapazan «Já, Ramadan» degen arabtyń sózinen shyǵady. Qasıetti Ramazan aıy keldi dep súıinshileý, jarııalaý, jar salý maǵynasynda aıtylǵan. Ata-babalarymyz din men dástúrdi bólip jarmaǵan. Sondyqtan bul jyr Oraza aıymen tuspa-tus kelgen Naýryz merekelerinde de aıtylyp, jurtqa jyl basy keldi dep jar salyp, jaqsylyqty, qaıyrymdylyqty, birlik-tatýlyqty dáriptegen. Negizi, jarapazan Quranda, sharıǵatta jazylmaǵan, bul – qazaqtyń kóne salt-dástúrleriniń biri. Kezinde balalar úı-úıdi aralap júrip jarapazan aıtqan, úı ıesi balalarǵa batasyn berip, súıinshisin ustatyp, dorbasyn toltyryp jibergen. Qazir synyptastarym Saıat, Erasyl, Meıir de menimen birge jarapazan aıtyp júr», deıdi Janasyl.
Osydan segiz jyl buryn Qostanaıda alǵash jarapazan aıtyp shyqqan ónerpazdyń biri Zańǵar Sanaıdyń aıtýynsha da jarapazandy, negizi, balalar aıtady.
«Alǵashqy jyly Qydyrbek Qıyshan bastaǵan úsh-tórt adam shyǵyp kókbazar, «Skladskoı» saýda alańyna deıin jaıaý aralap júrip, Ramazan aıyn súıinshilegenbiz. Keıin qatarymyz kóbeıdi. Bul bastama, negizi, aýyz bekitýdi azap kóretinder bizdi kórsin, musylmandyq paryzdyń asa qıyndyǵy joq ekenin bilsin degen nıetten týǵan. Qazir qatarymyzǵa jas balalar qosylyp jatyr. Baqytbek qajy aǵamyzdyń nemeresi Janasyl janymyzdan qalmaıdy. Keıingi eki-úsh jyl ishinde biraz aqsaqal, ájeler de bizdi qoldap birge shyǵyp júr. Basty maqsat – umytylyp bara jatqan dástúrdi qaıta jańǵyrtyp, atalarymyz aıtyp ketken turmys-salt jyryn keıingi jastarǵa úıretip, aıtqyzyp, ádetke aınaldyrý. Ádetke aınalǵan dúnıe eshqashan umytylmaıdy», deıdi Zańǵar Sanaı.
Qostanaı oblysy
