– Men aralas jekpe-jekke 2015 jyly keldim, – dep bastady óz áńgimesin Qarshyǵa. – Oǵan deıin bokspen shuǵyldanyp, 2009–2013 jyldar aralyǵynda elimizdiń jasóspirimder men jastar quramasy sapynda boldym. Búginde aǵaıyndy Mahmud pen Tórehan Sabyrhandardy jattyqtyryp júrgen Oralbek Ilııasov syndy bilikti bapkerdiń tól shákirtteriniń birimin. Bokstan el chempıony atandym, álem birinshiliginde qola medaldy ıelendim. Sodan keıin túrli jaǵdaıǵa baılanysty sporttan qol úzdim. Bir jyldan asa ýaqytqa sozylǵan úzilisten keıin oktagonda baq synaýǵa bel býdym. Alǵashqy kúnnen búginge deıin Shymkent qalasynda tanymal bapker Murat Estanovtyń qol astynda jattyǵamyn.
– Tusaýkeser kezdesýińizdi «Alash Praıd» promoýsheninde ótkizip, qyrǵyz sportshysy Syımyq Qapardy birinshi raýndta-aq jeńgenińizdi bilemiz.
– Iá, dál solaı. Odan keıin taǵy birneshe jekpe-jegimdi osy uıymda ótkizdim. Olardyń deni selekshn, ıaǵnı irikteý saıystary edi. Sóz oraıy kelgende, kezinde «Alash Praıdtyń» irgetasyn qalaǵan, qazirgi kezde Parlament Májilisiniń depýtaty Danııar Qasqaraýov aǵamyzǵa zor alǵysymdy bildiremin. Sol kisiniń tikeleı qamqorlyǵynyń arqasynda kóptegen daryndy jastyń úlken arenaǵa shyǵýyna dańǵyl jol ashyldy.
– «Alash Praıd» týrnırleriniń alǵashqy úsheýinde jeńiske jetkennen keıin tórtinshisinde jeńilistiń kermek dámin tattyńyz. Bul jaǵdaı psıhologııalyq turǵydan qıyn bolǵan joq pa?
– Iá, Gran-prı týrnıriniń fınalynda utylǵanym ras. Bir keshte birneshe qarsylasymdy qapy qaldyryp, sheshýshi tusta Qyrǵyzstannyń eń tanymal sportshylarynyń biri Tilek Batyrovqa ese jiberdim. Ol kezde daıyndyǵym keremet boldy dep aıta almaımyn. Aralas jekpe-jekke kelgenime nebári úsh-tórt aı bolǵan. Maǵan bul jaqsy sabaq boldy. Sol sátsizdikten keıin kúreske, grepplıngke, djıý-djıtsýǵa aıryqsha kóńil bóle bastadym. О́zimniń osal tustarymdy túzep, sheberligimdi shyńdaı tústim. Esesine, odan keıin qatarynan bes jekpe-jekte jeńiske jetip, eńsem bir kóterilip qaldy.
– Qazirgi rekordyńyz qandaı?
– 20 jekpe-jektiń 17-cinde jeńiske jettim. Úsh ret utyldym.
– Sol jeńisterińizdiń arasynda eń este qalǵany qaısy?
– 2015 jylǵy qarashada Qaskeleń qalasynda Shyńǵys Qýanyshbekovpen kúsh synastym. Básekeniń bastalǵanyna nebári 15 sekýnd ótkende qarsylasymdy nokaýtqa jiberdim. Ony sol jerden dereý jedel járdem kóligimen aýrýhanaǵa alyp ketti. Sol kezde «Balanyń obalyna qaldym-aý» dep qatty ýaıymdadym. Shamamen tórt-bes saǵattan soń «Qyrǵyz sportshysy esin jıdy. Eline qaıtýǵa qamdanyp jatyr» degen habar jetti. Sony estigende kóńilim ornyna tústi. Mine, bizdiń sportta osyndaı jaǵdaı da bolyp turady.
– О́zińizdiń osyndaı qıyn jaǵdaıǵa túsken kezińiz boldy ma?
– «Rizin» promoýshenindegi tusaýkeser kezdesýimdi 2018 jyly Japonııanyń Saıtama qalasynda Mıkýrý Asakýraǵa qarsy ótkizdim. Ol óte myqty sportshy, kúnshyǵys eliniń juldyzy. Áleýmettik jelide de Mıkýrý erekshe belsendi. Osydan eki jyl buryn japon jigiti dańqy jer jarǵan AQSh boksshysy Floıd Meıvezermen kúsh synasty. Osynyń ózi-aq Asakýranyń deńgeıi qandaı dárejede ekenin ańǵartyp tur. Ekeýimiz ábden tirestik. Báseke aıaqtalǵan soń tóreshiler Asakýranyń qolyn kóterdi. Onyń menen basym túskenin moıyndaımyn. Bul rette taktıkalyq turǵydan qatelikke boı aldyrdym. Mine, jadymda erekshe saqtalyp qalǵan – dál osy jekpe-jek.
– Kelesi kezdesýde Igor Jırkovtan jeńilgen ekensiz...
– Taıland eliniń Phýket aralynda áıgili «Taıger mýaı-taı» dep atalatyn ǵalamat zal bar. Sol jerde jattyǵyp júrgenimde buǵanamdy shyǵaryp aldym. Jaraqatymmen álek bolyp júrgenimde joǵarydaǵydaı usynys tústi. Bapkerlerim qarsylyq bildirgenine qaramastan, kelisim berdim. Sol kezde birge jattyǵyp júrgen ataqty Jalǵas Jumaǵulov ta «Jaraqatyńnan tolyqtaı aıyqqansha jekpe-jekke shyqpaı-aq qoı» dep toqtaý aıtty. Biraq raıymnan qaıtpadym. Báseke barysynda jaraqatym asqynyp, keńinen kósile almadym.
– Esesine, sodan bergi bes jylda toǵyz jekpe-jek ótkizip, barlyǵynda jeńiske jettińiz. Sonyń jeteýinde jekpe-jek birinshi raýndta toqtaǵan eken...
– Sol aralyqta túrli promoýshenderde óner kórsetip, qyrǵyzdyq Turǵanalı Abdollaev, reseılik Volodıa Aıvazıan, brazılııalyq Gılerme Neres pen Dıego Brandao, ırandyq Álı Iýsýfı, japondyq Koıomı Masýshımany uttym. Osy jarystardyń árqaısysyna tyńǵylyqty daıyndaldym. Ár qarsylasyma jeke taktıka qurdym. Nátıjesinde, 2000–2004 jyldar aralyǵynda ótken jarystarda tek Turǵanalı Abdollaev pen Ren Sýgýıama aıqastyń aıaǵyna deıin shydady. Qalǵandaryn birinshi raýndta-aq jeńgenim ras.
– Shyny kerek, siz Dıego Brandaony op-ońaı eńseredi dep eshkim oılaǵan joq edi. Qansha degenmen brazılııalyq faıter kezinde UFC-de óner kórsetip, Dastın Pore, Konor Makgregor, Braıan Ortega, basqa da juldyzdarmen aıqasty emes pe?
– Bapkerimiz ekeýimiz qurǵan jospar boıynsha birinshi, ekinshi raýndtarda ony biraz dińkeletip alyp, sońynda tolassyz shabýyldar uıymdastyrýdy kózdedim. Sáti kelip jatsa, sulatyp salý da josparda bar edi. Báseke bastalǵan bette búıirden soqqy jasadym. Brandao qulaǵan kezde urymtal sátti utymdy paıdalana kettim, tóreshiler dereý aıqasty toqtatty. Sóıtip, barlyq másele 38 sekýndta sheshildi.
– Osyndaı jarqyn jeńisterden keıin qaıta «Rizin» promoýsheninen shaqyrtý aldyńyz ǵoı?
– Iá, byltyr jazda Japonııaǵa qaıta shaqyrtty. 9 maýsymda Tesýıa Sekýıany, 29 qyrkúıekte Takeakı Kınoshıtany jeńdim. Ekeýiniń de osal tusyn tabýǵa eki mınýt jetkilikti boldy. Bul jekpe-jekter kezinde Fedor Emelıanenko, Mırko Krokop, Kevın Rendelman, Vanderleı Sılva, taǵy basqa «Praıdtyń» marǵasqalary aıqasqan, 48 myń kórermen syıatyn áıgili «Saıtama Arenada» ótti.
– Endi «Rizin» promoýshenindegi tıtýldyq jekpe-jekti qashan ótkizesiz?
– Qazir kelissózder júrgizilip jatyr. Buıyrtsa, taǵy bir básekeden keıin chempıondyq ataqqa talasamyn. «Rizin»-di moıyndatqannan keıin odan da beldi promoýshenderde kúsh synasýdy josparlap otyrmyn.
Áńgimelesken –
Ǵalym SÚLEIMEN,
«Egemen Qazaqstan»
