Foto: tirshilik-tynysy.kz
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń dereginshe, qazirgi ýaqytta veterınarııa salasynda 11 976 maman ter tógip júr. Elimizge áli de 534 veterınar qajet. Asylynda respýblıkamyzdaǵy onǵa tarta joǵarǵy oqý orny jyl saıyn veterınar-dáriger daıarlap, eńbek naryǵyna joldama bergenmen, salada qyzmetin jalǵaıtyndar sany az. Osy jáne ózgede sebeptermen keıingi statıstıka elimizde mal basy azaıǵanyn aıqyn kórsetti. Máselen, 2024 jyl 1 maýsymdaǵy esep boıynsha iri qara mal sany 9 mln 939 myń, al bul kórsetkish 2023 jyly 10 mln 174 myń bas bolǵan. Qoı men eshki de 2000 jyldan 2023-ke deıin 7 mln-ǵa ósse, byltyr 1 mln-ǵa azaıǵan. 2023 jyly 4 mln 846 myń jylqy tirkelse, 2024 jyly 4 mln 830 myńy qalǵan.
Keıingi jyldary qoǵamda veterınarııa salasyna degen qyzyǵýshylyq kúrt tómendegenimen, «medısına adamdardy, veterınarııa adamzatty emdeıtinin» jete túsinetin jastar da joq emes. Mamandyǵynyń mánin tereń paıymdap, ǵumyryn veterınarııamen baılanystyrǵandardyń biri, erli-zaıypty Batyrhan Bolatuly men Talshyn Amanǵalıqyzy. Olar ózderi bilim alǵan Almaty qalasyndaǵy qazaq ulttyq Agrarlyq ýnıversıtetiniń qabyrǵasynda tanysyp, otaý qurǵan. Veterınarlar otbasy mamandyǵynan áste qol úzbegen. Batyrhan Bolatuly 2016-2019 jyldary «Tabys» jeke qojalyǵynda bas mal dárigeri bolyp jumys atqarsa, 2019 jyldan qazirge deıin Almaty oblysy, Eńbekshiqazaq aýdany, Jańashar aýylynda jergilikti mal dárigeri qyzmetin atqaryp júr. Al otanasy Talshyn 2018 jyldan beri Almaty qalasyndaǵy respýblıkalyq veterınarlyq laboratorııanyń serologııa bóliminde veterınar - dáriger.
«Mamandyǵymyzdyń qoǵamdaǵy mańyzy zor. Halyqty túrli taǵam ónimderi, sonyń ishinde qunary mol, tabıǵı et, sút, maı, jumyrtqamen qamtý mal sharýashylyǵymen tikeleı baılanysty. Budan bólek dári-dármek, kıim ónerkásibinde de sharýashylyqtyń orny orasan. Sondyqtan mal-qus basyn aman saqtap, juqpaly aýrýlardyń aldyn alý, der kezinde emdeý kezek kúttirmeıtin jaǵdaı. Jumys barysynda adamzat ómirine eleýli osy tustardy qaperge alyp, ár jaǵdaıdy jiti baqylaımyz» degen Batyrhan Bolatuly jan-janýardyń janyn túsinip, der kezinde kútim-emin jasaý halyqqa qamqorlyq ekenin tilge tıek etti.
«Basqa basym mamandyqtar syndy jumys ýaqytymyz 9:00-den 18:00-ge deıin bekitilgen. Dese de aýrý aıtyp kelmeıtini anyq. Mal tóldese, aýyryp qalsa, oqys jaǵdaı bolsa ýaqytpen sanaspaı qyzmet kórsetemiz. Is barysynda juqpaly aýrýmen kúresip jatqan tórt túlikti de jıi kezdestiremiz. Osyndaı qaýip-qaterine qaramastan aýyrǵan maldy aıyqtyrýǵa kúsh salamyz. Maldyń adamnan aıyrmashylyǵy qaı jeri aýyrǵanyn aıtpaıtynynda ekeni barshaǵa málim. Sondyqtan onyń syrqaty keshendi tekserýden keıin anyqtalady», deıdi ol.
Keıipkerimiz osyndaı kúrdeli jaǵdaıda jubaıy Talshynmen tildesip, aýrýdy anyqtaý úshin aqyl qosyp otyrady. Sondaı-aq, ol janýarlardan adamǵa juǵatyn aýrýlardyń aldyn alý baǵytynda maldardyń asa qaýipti aýrýlaryna qarsy profılaktıkalyq egýler jáne dıagnostıkalyq zertteýler kezeńin qaperge salyp júredi.
«Mamandyq mashaqatyn qatar túsinetindikten turmysta jumys ýaqytyna qatysty daý týmaıdy. Kerisinshe bilgenimizben bólisip, sala jańalyqtaryn talqylaý otbasylyq unamdy isimiz. Keı tusta birimiz bilmegendi birimiz tolyqtyryp, sózsiz túsinisip, úılesimdi ómir keship kelemiz», dep tolyqtyrdy Talshyn Amanǵalıqyzy.
Batyr Bolatuly keıingi 3-4 jylda maldy qoldan uryqtandyryp, jergilikti sıyrlardan asyl tuqymdy tól alýǵa den qoıǵan. Ol mal tuqymyn asyldandyrý arqyly aýyl sharýashylyǵynyń alǵa jyljýyna úles qosyp júr.
«Jergilikti turǵyndar etti, sútti sıyrlardyń qataryn qalyńdatýǵa kóńil bólip jatyr. Osy suranys talabynan shyǵýǵa umtylamyz. Kóp jaǵdaıda eńbegimiz janyp, kútkenimiz oryndalyp, turǵyndardyń rızashylyǵyna bólenemiz. Ár salanyń kúrmeýli tusy bolatyny ispetti synamany shuǵyl tekseretin zerthanalar, apparattar men qural saımandardyń tapshylyǵy qol baılaý bolatyn tustar da bar», dedi Batyrhan Bolatuly.
Keıipkerimiz kúndelikti jumys barysyn áleýmettik jelidegi paraqshasynda kórsetip, veterınarııa salasyn nanymdy nasıhattap júr. Qaralym men jazba astyndaǵy ol qoldanatyn dári-dármek, emdeý tásilderin bilýge umtylýshylar da jeterlik. Bul qazaq turmysynda mal basyn saqtaýǵa suranys árdaıym ózekti bolatynyn ańǵartady. Al veterınarııa salasynyń qıyndyǵyn eńserip júrgen jastardyń eńbegin eskerý – esti qadam.
