Eki qyzdyń esimi búginde el kóleminde ǵana emes, halyqaralyq deńgeıde de tanylyp keledi. Olar daıyndaǵan LikiSanktum atty shaǵyn robot jobasy Kazakhstan Smart Space 2025 halyqaralyq baıqaýynda úzdik dep tanyldy. Bul baıqaýǵa alty elden 60-tan astam komanda qatysqan.
Jas ónertapqyshtardyń robototehnıkaǵa qyzyǵýshylyǵy mekteptegi úıirmeden bastalǵan. Ǵarysh taqyrybyndaǵy baıqaý týraly usynysty qyzdarǵa jattyqtyrýshysy Nıkolaı Avdıýnın bildirgen. Bul sátten bastap olar ǵylymı izdenis pen tehnıkalyq jobalaýǵa bel sheshe kirisken.
Sánııa men Eńlik bastapqyda jaı ǵana kamerasy bar qondyrǵy jasaýmen shektelýdi emes, ózgeshe, biregeı nárse oılap tabýdy maqsat etken. Ǵarysh týraly ádebıetter men zertteý eńbekterin paraqtaı kele, olardyń nazary Marstyń astyndaǵy lavalyq arnalar men úńgirlerge aýǵan. Bul keńistikter Marsqa qonatyn ǵaryshkerler úshin radıasııadan jáne qumdy daýyldan qorǵan bola alady.
Osy ıdeıa negizinde olar jerdiń seısmıkalyq zertteý prınsıpine súıenip, arnaıy robottyń maketin jasap shyǵarǵan. Robot topyraqqa diril jiberedi, al qaıtyp keletin tolqyndardyń sıpatyna qarap, astyndaǵy bos keńistikterdi anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Bastysy – qyzdar bul robotty tek qaǵaz betinde qaldyrmaı, óz qolymen jasap shyqqan. Joba barysynda 3D-prınterden bastap, dánekerleý qurylǵylary men tokar stanogyna deıingi túrli qural-jabdyqtardy qoldanǵan. Sánııa jobanyń 3D modelin ázirlese, Eńlik elektronıka men baǵdarlamalaý úderisin basqarǵan.
«Elektronıkamen jumys isteý maǵan erekshe unaıdy. Árbir symdy jalǵap, bólshekterdiń birtutas júıe retinde qozǵala bastaǵan sáti – eń áserli sátterdiń biri boldy», deıdi Eńlik.
Qyzdar robottyń jumysyn tekserý barysynda túrli synaqtar júrgizip, tipti ádeıi kedergiler jasap kórgen. Qazirgi tańda robottyń mehanıkalyq bóligi tolyq tekserilgen, al jer dirilin tanıtyn sensorlar men tolqyndyq sıgnaldardy óńdeıtin júıe kelesi kezeńde engizilmek.
Oqýshylar kún saıyn tańerteńnen keshke deıin sabaqqa qatysady. Biraq ǵylymı jobalarǵa ýaqyt taba bilý – olardyń ishki talpynysynyń, qajyrly eńbeginiń dáleli. Sánııa ózin bir orynda otyra almaıtyn, únemi áreketke umtylatyn adam retinde sıpattaıdy. Al Eńlik naqty bir salada tájirıbe jınaý ǵylym jolyndaǵy alǵashqy daıyndyq dep biledi.
