Jádiger • 27 Maýsym, 2025

Saq dáýiriniń altyn buıymdary

31 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Qasıetti Qaradala qoınaýy qazynaǵa toly. Olaı deı­ti­nimiz, ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıver­sı­tetiniń arheo­lo­­g­ııa­lyq ekspedısııasy Uıǵyr aýdanynda eki aıǵa jýyq zertteý ju­mys­yn júrgizip, nátıjesinde, kútpegen oljaǵa keneldi.

Saq dáýiriniń altyn buıymdary

«Toǵyzbulaq ýchaskesindegi obalar­dyń birazy tonal­ǵan, keıbiri apatty jaǵdaıda tur. Soǵan qaramastan zert­teýshiler Toǵyz­bulaq-1 jáne Toǵyz­bulaq-2 qorymyndaǵy 6 obany­ ashyp, saraptama jasady. Toǵyzbulaq-1 qory­mynda 20-dan astam oba anyqtalsa, onyń 10-y alys­tan tizbektelip men mun­dalaıdy. Solardyń arasynan aıryqsha kózge túsken tórt oba ashyldy. Birinshisinen jas balanyń súıegi tabylsa, ekinshisinen shashylǵan súıek qaldyqtary ilindi. Al úshinshi jáne tórtinshi obada ǵalymdar kútpegen oljaǵa keneldi. Dál osy obalardan qysh ydystar men kıimge, beldikke arnaıy jasalǵan altyn qapsyrmalar men altyn júzik tabyldy. Bul jádigerler bizdiń zamanymyzdan burynǵy IV-III ǵasyrlarda ómir súrgen saq taıpalaryna tıesili. Jáne sol zamandaǵy jergilikti halyqtyń órke­nıe­tinen habardar etedi, jádigerlerdiń kópshiligi ań stı­linde jasalǵan. Altyn qap­syrmalar qazaqtyń qosh­qar múıizi, tamshy tárizdi formada jasalǵan», deıdi ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ Tarıh fakýltetiniń dekany, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Dosbol Baıqonaqov.

Qorymnan tabylǵan 30 shaqty jádigerdiń eń qun­dy­sy jáne syzat túspeı aman saqtalǵany – altyn jú­zik. Onyń salmaǵy – 8 gramm, onda arystan beınesi beder­len­gen. Professor Dos­bol Súleımenuly osyǵan uqsas júzik Esik qalasynan tabylǵan «Altyn adamda» bolǵanyn alǵa tartty. Júziktegi arystan beı­nesi dınastııalyq bılikti bil­diretindikten, bul obalarda jaı adamnyń múrdesi jat­paǵanyn aıtady.

ol

Bul baǵa jetpes jádi­gerler ólke tarıhyn baıytýǵa orasan zor septigin tıgizeri sózsiz.

«Altyn áshekeılerdiń taby­lýy – saq dáýirindegi zer­gerlik ónerdiń bıik deńgeıin, zergerlerdiń asqan sheberli­gin kór­setedi» deıdi Almaty oblystyq máde­nıet, arhıvter jáne qujattama bas­qar­ma­­synyń basshysy Danııar Álıev.

Qazba jumysy barysynda ta­bylǵan jádigerler aldaǵy ýaqytta arnaıy zert­hanaǵa jiberilip, tarıhı qun­dylyǵy anyqtalady.

 

Almaty oblysy