Medısına salasynda másele kóp

Jańaarqadaǵy aý­dan­dyq aýrý­hana kópbeıindi aýdanaralyq aýrýhana bolyp ózgerip, keńeıip jatyr. Byltyr oblystyq bıýdjetten 380 mln teńge qarjy bólingen. Emhana 200 kelýshige arnalǵan. Dári­gerler jetispeıdi. Amal joq, hırýrg, akýsher-gınekolog bolyp zeınetke shyqqan adamdar isteıdi. Bıyl 1 mlrd teńge qarjy bólinipti. Bul qarjyǵa aýrý­hana kúrdeli jóndeýden ótedi. Zamanaýı apparatpen jabdyqtalyp jatyr. Máselen, kompıýterlik tomografııa apparaty bar, biraq onymen jumys is­teıtin arnaıy maman joq. Maman kelse qarjylaı kómek, baspana berý kerek. Bıyl aýdanda birinshi ret dárigerlerge arnalǵan 18 páterli úsh qabatty úı salyn­ǵaly otyr. Qarjysy bólindi. Aýrýhananyń aldynan oryn belgilendi.

Aýyldyq jerge maman tartý da ózekti másele bolyp tur. Bos oryndardyń jármeńkesine barǵan ýaqytta jas mamandar «Beretin bas­pana zamanaýı talapqa saı ma?» degen saýal qoıady.

Jyl saıyn aýdan orta­lyǵynda halyq sany kóbeıip keledi. О́kinishke qaraı, jergilikti turǵyndar ózderi turǵan mekendegi tirkeýden shyǵyp, qalaǵa tirkelgen. Júkti áıeldiń kóbi ózi tur­ǵan aýdan ortalyǵyndaǵy dárigerdiń baqylaýynda bolyp, aıy-kúni tolǵanda Qaraǵandy qalasyna baryp bosanady. Bul oılanarlyq másele. Shyndyǵyna kelsek, osy aýdan, aýylda tútinin tútetip, sýyn iship otyr.

«Aýrýhananyń bergen de­regine súıensek, 2021 jyldan beri syrqatpyn dep tirkelgen 3,5 myń adam qalaǵa baryp qaıta tirkelip, emdelýge sol jaqqa ketip qalǵan. Bul tek medısına salasynda esepte turǵandar. Qanshama úlken kisilerdi bilemin, balalaryna Qaraǵandy, Astanadan úı alyp, soǵan tirkep qoıǵan. Sol jaqtyń medısınalyq baqylaýynda. Tártip boıyn­sha tirkelgen jerde tur­masa aıyppul salynady. Biraq oǵan qarap jatqan eshkim joq», deıdi Jańaarqa aýdanynyń ákimi Qanat Qojyqaev.

2024 jyly Ulytaý aýda­ny­nyń densaýlyq saqtaý salasyn damytýǵa 347,5 mln teńge bólinip, sonyń esebinen aýyldyq emhanalardyń ma­terıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jańartýǵa múmkindik jasaldy. 2023 jyly Ulytaý aýdany ortalyǵynda aýysymynda 100 kelýshige arnalǵan, 20 oryndyq tıptik úlgidegi aýrýhana qurylysy bastaldy. Merdiger uıym «NAK Construction», sýbmerdiger «Samǵa» JShS qurylysty 2025 jyldyń sońyna deıin aıaqtap, iske qosýdy josparlap otyr.

Burynǵy aýrýhana shırek ǵasyr buryn balabaqshaǵa laıyqtap salynǵan. Sanı­tarlyq normaǵa sáı­kes kel­meıdi. Kabınet jetis­peıdi. Jergilikti halyq jańa aýrýhananyń iske qosylǵanyn asyǵa kútip júr. Degenmen qurylys jumysy baıaý jú­rip jatqany baıqalady. Salynyp jatqan ǵımarattyń basyna baryp, mán-jaıdy surastyrǵanda prorab Ken­jebaı Ahmetov: «Mende túk aqparat joq, búgin kelip turǵan adammyn, bir jeti júrsem naqty aıtyp berer edim», dep tótesinen jaýap berdi. Sebebin suraǵanda: «Maǵan deıin Erlan, Aıbat degen azamattar jaýapty bolǵan eken, olardy tanymaımyn. Qazir ǵana jobany qolyma aldym, ári qaraı ne isteý kerektigin qurylysshylarǵa túsindirip jatyrmyn», dedi.

Surastyryp bilsek, ny­sannyń qurylys jumysy birneshe ret toqtap qalǵan. Alǵashqyda jobalyq-sme­talyq qujatqa túzetý en­gizilgen. Keıin taǵy bir blok qosý maqsatynda toq­­taǵan. Odan keıin №3 bloktyń astynda jumys jasaý kezinde jer asty sýy anyqtalǵan. Bul árleý jumystary, qasbet, syrtqy, ishki ınjenerlik jeliler qu­rylysyn júrgizýge múm­kindik bermeıdi. Qazirgi ýaqytta jertóle qabaty aıaqtaldy. Ulytaý oblysy qurylys, sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasynyń bólim basshysy Álı Bekenov: «Smetalyq qujattamany ózgertpesten, jumys jobasyna túzetý engiziledi. Ol joba qazir memlekettik saraptamada jatyr. Qorytyndysy shyǵý kerek. Soǵan qaramastan qurylys jumysy jalǵasýda. Jyl sońyna deıin nysandy qoldanysqa beremiz. «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasymen jasalǵan jobanyń quny 3 mlrd teńgege jýyq. Bes bloktan turatyn aýrýhanaǵa sońǵy úlgidegi jabdyqtar qoıylady. Emhana kúnine 100 adam qabyldaı alady. Jalpy, Ulytaý obly­synda 14 medısına mekemesin qoldanysqa berý josparlanǵan. Olardyń barlyǵy aýyldyq jerde salynyp jatyr», dep má­limdedi.

Tıptik aýrýhana salynyp bitken soń medısına mamandarynyń máselesi alǵa shyqpaq. Ulytaý aýdanynyń ákimi Amanjol Myrzabekov: «Kelgen mamandarǵa úı berip jatyrmyz. «Dıplommen – aýylǵa» atty baǵdar­lama bar. Jas mamanǵa úı satyp alýǵa úkimet kóterme járdemaqy beredi. Kelgenderdiń kóbisi ony alǵysy kelmeıdi. Sebebi bólingen qarajatqa úı satyp alsa 10-15 jyl boıy turaqtap, jumys isteýi kerek. Biz ýaqytsha úı beremiz. Olar bergen úıde uzaq turmaı­dy. Internetten qalada qandaı úı, mamandyq bar – taýyp alady da, ketip qalady. «Dıplommen – aýylǵa» baǵ­dar­­lamasy jastardy aýylǵa tartý, beıimdeý úshin jasalǵan. Degenmen den­saýlyq saqtaý ǵana emes, basqa salada turaqtap qalǵandar sırek», deıdi.

Dárigerlerge memleket tarapynan qoldaý bar. Ulytaý oblysynyń ákimi Dastan Ryspekov Medısına qyzmetkerleriniń kúni merekesinde sóılegen sózin­de: ««Aýylda densaýlyq saq­taýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda 14 nysannyń qurylysy aıaqtalyp, bıyl taǵy 11 nysan qoldanysqa beriledi. О́ńirimizde jumys isteýge nıetti dárigerlerge 6-8 mln teńgege deıin kóterme járdemaqy taǵaıyndalǵan. Osy kúnge deıin mundaı qoldaýdy 55 dáriger aldy», degen edi. Soǵan qaramastan aýdandyq, aýyldyq eldi mekenderge medısına mamandary turaqtamaı otyr.

Ulytaý oblysy