Mýzeı • 15 Tamyz, 2025

«Aralozavr» Syrǵa qaıta oraldy

40 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

О́tken ǵasyrdaǵy elýinshi jyldar sońynda Syrdan mezozoı dáýiriniń deregi shyqqan eken. Qarmaqshy aýdanynyń ortalyǵy Josaly kentiniń soltústik shyǵysyndaǵy Boztóbe túzilimderine júrgizilgen ekspedısııa barysynda tabylǵan dınozavrdyń tumsyqsyz bas súıegine jasalǵan saraptama bor dáýirine jatatyn alyp kesirtkeniń jasyn da anyqtaǵan. Aral mańynda tabylǵandyqtan, halyqtyq «Aralozavr» ataýyna ıe bolǵan dınozavr qańqasy Syrǵa qaıta oralyp, jańadan ashylǵan tarıhı-ólketaný mýzeıiniń paleontologııa zalynan oryn tepti.

«Aralozavr» Syrǵa qaıta oraldy

Osydan eki aı buryn ashyl­ǵan tarıhı-ólketaný mýzeıinen qazir adam aıaǵy arylmaıdy. Ujym bolyp kelgenderden bólek, qalalyqtar da, oblys ortalyǵyna qydyryp kelgender de eń aldymen osy ǵımaratqa asyǵady. Basqa óńirden kelgen aǵaıyndaryn ákelip, tarıh derekterimen tanystyratyndar da az emes. Jazǵy kanıkýl kezinde oqý­shylarǵa mýzeıge kirý tegin bolǵandyqtan, jańadan ashyl­ǵan zaldardy qyzyqtaǵan balalar qatary da kóp.

«Qyryq jyl pana bolǵan burynǵy ǵımarattyń qor saqtaý ǵımaraty shaǵyn edi, myńdaǵan eksponatty talapqa saı saqtaý qıyndyq týdyryp kelgen. Mýzeı zalynyń tarlyǵy da kóp nársege kedergi-tin. Qazir onyń bári umytyldy. Jańa ǵımarattyń jertólesindegi 800 sharshy metr aýmaq qor saqtaýǵa beril­di», deıdi oblystyq tarı­hı-ólketaný mýzeıi dırekto­rynyń orynbasary Janat Ahmetova. 

Eki aı buryn mýzeıdiń ashy­lý saltanatyna oblysqa sapar­men kelgen Premer-mınıstrdiń orynbasary Ermek Kósherbaev qatysyp, ult ataýyn qaıtarǵan Qy­zyl­ordanyń Alash astanasy atanǵan kezeńiniń 100 jyl­dy­ǵyna oraılastyrylǵan óńirdegi bastamalarǵa oń baǵa­syn bergen.

Qurylysyna «Samuryq-Qazyna» ulttyq kompanııasy úles qosqan jańa mýzeıde eksponattardy tanystyrý úshin zamanaýı tehnologııalar, jasandy ıntellekt múmkindikteri qoldanylady. Ekspozısııalyq alańy eki myń sharshy metrden asatyn mýzeı zaldaryndaǵy jádigerler kelýshilerdi qyzyqtyra túsedi.

«Basqa oblystarda da salynyp jatqan mýzeıler kóp qoı. Biraq dál bizdegideı ǵımarat joqtyń qasy. Buryn túrli qujattar, fotolarǵa den qoısaq, qazir ol qatarǵa mýltımedııalyq tehnologııa qosyldy. Kelýshiler ár eksponat týraly arnaıy taqtaı­shadan úsh tilde tolyq má­limet ala alady», deıdi mý­zeı dırektorynyń orynbasary.

Jańa ǵımarattaǵy jańa­lyq – mıllıondaǵan jyl buryn Qazaqstan, onyń ishin­de osy Syr tabanynda ómir súrgen alyp kesirtke qańqasy. Tabıǵat jáne paleontologııa za­lyndaǵy «Aralozavr» – uzyn­dyǵy 8-9, bıiktigi 2 metr, sal­ma­ǵy shamamen 5 tonnaǵa jete­tin alyp kesirtke.  Myńǵa jýyq kishkentaı tisteri bar bas súıek qańqasy janýardyń shópqorekti bolǵandyǵyn kórsetedi.

Myńdaǵan jádigerdi talapqa saı saqtaı alatyn ǵımaratta balalarǵa arnalǵan  mýzeı de bar. Ortaǵasyrlar órkenıeti, Ǵaryshty ıgerý, Kıeli mura men Alash zııalylaryna arnalǵan zal da el baıtaǵy atanǵanyna bir ǵasyr tolǵan Qyzylorda jurtyna tamasha tartý. 

 

Qyzylorda