QNDRA tóraǵasy Mádına Ábilqasymova Qazaqstandyq saqtandyrý forýmy aıasynda tamyz aıynda kólik quraldary ıeleriniń jaýapkershiligin mindetti avtosaqtandyrý boıynsha kelesi jylǵa arnalǵan tarıfter jyl saıynǵy negizde qaıta bekitiletinin, belgilengen baǵalaý ádisnamasy sheńberinde tarıfterdi qaıta bekitetinin atap ótti. Mindetti avtosaqtandyrý tarıfteri kúzge deıin qaıta qaralady.
Jańa bastaǵan júrgizýshiler úshin syılyqaqylar ózgerýi múmkin.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádına Ábilqasymovanyń aıtýynsha, tamyz aıynda jyl saıynǵy negizde kelesi jylǵa kólik quraldary ıeleriniń jaýapkershiligin mindetti avtosaqtandyrý boıynsha tarıfter qaıta bekitiledi.
Osy jyldyń mamyr aıynda «bonýs-malýs» tetigi qaıta qaraldy, onyń aıasynda júrgizýshiniń joldardaǵy jeke minez-qulqy baǵalanady. Eger júrgizýshi únemi erejeni buzyp, onyń kinásinen apattar bolsa, «bonýs-malýs» júıesinde oǵan tómengi ball beriledi. Ol tarıf koeffısıentine áser etedi - «apatty» júrgizýshi úshin tarıf ulǵaıady. Kerisinshe - uqypty júrgizýshilerge joǵary ball beriledi, olar úshin tarıf koeffısıenti tómendetiledi. Osylaısha ár túrli sanattaǵy júrgizýshilerdi kótermeleý/jazalaý júıesi belgilenedi.
QNDRA tóraǵasynyń aıtýynsha, jańa júrgizýshiler úshin tarıfter arnaıy kóterildi.
"Eki qala, Astana men Almaty boıynsha biz tarıftiń qanshalyqty óskenin kórdik, sebebi onda apattylyq kóp, alǵash ret saqtandyrý alǵan júrgizýshiler kóp. Sáıkesinshe, mundaı júrgizýshiler úshin saqtandyrý artty. Sondyqtan osy jyldyń mamyr aıynda iske qosylǵan "bonýs-malýs" jańa júıesi aıasynda júrgizýshiler bul ózgeristerdi tarıfterden sezindi ", - dep atap ótti M. Ábilqasymova.
Saqtandyrý uıymdary JKO táýekeliniń joǵary dárejesi bar júrgizýshilerdi eń joǵary tarıf boıynsha saqtandyrýǵa múddeli. Jas júrgizýshiler tájirıbeli uqypty júrgizýshilerdiń saqtandyrýynan edáýir asyp túsetin saqtandyrý qunyna narazy bolyp, retteýshini saqtandyrýshylarǵa shaǵymdanyp tastady. Retteýshi kúrdeli sheshimniń aldynda tur. Jas júrgizýshilerdiń suraýyna jaýap berip, sonymen birge saqtandyrý kompanııalaryn yntalandyrmaý kerek. Tutastaı alǵanda, sońǵylarynyń shyǵyny ósýde jáne kompanııalar IKQ AQJQ boıynsha saqtandyrýlardy satýdy tómendetýde. Bul jyl basynan beri naryq kóshbasshylarynyń ózgerýinen baıqalady. Jaǵdaı 2008 jyly baıqalǵandaı bolýy múmkin, ol kezde saqtandyrýshylardyń edáýir bóligi tarıfterdiń tómendigimen kelispegendikten IKQ AQJQ naryǵynan ketken bolatyn. Retteýshige jańa zań qabyldap, ony arttyrýǵa týra keldi.
Apattyq derekterdi eskere otyryp, retteýshi saqtandyrý uıymdarynyń shyǵyndylyǵyn ótken jyly 60% mólsherinde targetteýdi bastady jáne bıyl shyǵyndylyqty 70% -ǵa deıin jetkizýdi josparlap otyr. Maqsaty - halyqtan jınalatyn syılyqaqylardyń somasyn azaıtý jáne tólemderdi arttyrý. Bul rette tarıfter naqty óńirlerdegi apattylyq deńgeıine óte táýeldi. QNDRA basshysynyń aıtýynsha, el óńirleriniń jartysynda saqtandyrý tarıfteri tómendedi, al ekinshi jartysynda kerisinshe ósti.
Saqtandyrýshylar júrgizý sapasy týraly derekterdi Biryńǵaı saqtandyrý derekqorynan (BQBJ) alady. О́tken jyly saqtandyrýshylardyń derekter bazasyn sıfrlandyrý jumysy aıaqtaldy.
"Bizde joldardaǵy apattyq jaǵdaılardyń barlyq statıstıkasy paıda boldy. Nátıjesinde biz keıbir óńirlerde apattylyq deńgeıi tómen, keıbir óńirlerde - joǵary ekenin kórdik. Sáıkesinshe, osy naqty apattylyq statıstıkasyna baılanysty sońǵy 18 jylda biz tarıfterdiń barabar mólsherin anyqtaı aldyq ", - dedi Ábilqasymova.
Qazaqstanda 2025 jyly jol-kólik oqıǵalary sanynyń aıtarlyqtaı ósýi baıqalady. Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý komıtetiniń málimetinshe, birinshi jartyjyldyqta 15,6 myń JKO tirkeldi, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 54% -ǵa artyq. Osy apattar saldarynan 22,3 myń adam zardap shekti, 955 adam qaza tapty. JKO statıstıkasynda eń kóp ósimdi júrgizý tájirıbesiniń joqtyǵynan jas júrgizýshiler qamtamasyz etedi.
QNDRA 2026 jylǵa targetteletin shyǵyn kórsetkishterin jáne naqtylyq faktoryn bekitýdi josparlap otyr.
Kólik quraldary ıeleriniń jaýapkershiligin mindetti saqtandyrý shartyn jasasý kezinde tólenýge tıis jyldyq saqtandyrý syılyqaqysyn esepteý úshin bazalyq saqtandyrý syılyqaqysy paıdalanylady. Oǵan kólik quralynyń tirkelgen jerine, kólik quralynyń túrine, saqtanýshynyń (saqtandyrylýshynyń) jasy men júrgizý stajyna, kólik quralyn paıdalaný merzimine jáne azamattyq-quqyqtyq jaýapkershiligi saqtandyrylǵan adamdardyń kinásinen saqtandyrý jaǵdaılarynyń bolýyna nemese bolmaýyna qaraı («bonýs-malýs» júıesi) koeffısıentter qoldanylady.
Sońǵy bes jylda Qazaqstanda kólik quraldary ıeleriniń azamattyq-quqyqtyq jaýapkershiligin mindetti saqtandyrý boıynsha saqtandyrý syılyqaqylary. tórt ese, al tólemder 11 ese ósti. 2025 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda tólem dınamıkasy (+ 29,4%) syılyqaqylardyń ósimin (+ 21,5%) shektedi. Absolıýttik mánde saqtandyrýshylar 66,7 mlrd teńge jınap, 50,8 mlrd teńge tóledi. Tikeleı shyǵyndylyq (jınalǵan syılyqaqylardaǵy tólemderdiń úlesi) 76,2% deıin ósti. Rezervterdi, sondaı-aq basqa da mindetti aýdarymdardy qoldaý qajettiligin eskere otyryp, naryq boıynsha mindetti avtosaqtandyrýdyń shyǵyndylyǵy 100% -dan asady. Shyǵyndylyq saqtandyrý qunyna tikeleı áser etedi.
