Beıjiń tórindegi qazaq ortalyǵy

Ortalyqtyń ashylýy – uzaq­merzimdi dıplomatııalyq kelis­sózdiń jáne joǵary deń­geıde qol jetkizilgen ýaǵda­las­tyqtyń nátıjesi. 2022 jyly QHR Tóraǵasynyń Astanaǵa memlekettik sapary barysynda Qasym-Jomart Toqaev pen Sı Szınpın Qytaı men Qazaqstanda teń negizde mádenı ortalyqtar qurý jóninde kelisimge kelgen bolatyn.

Jobanyń júzege asýy eki el arasyndaǵy mádenı almasýdyń mańyzdy kezeńine aınalyp, qazaq mádenıetin halyq­aralyq arenada tanytýǵa eleýli úles qosa­dy. Sondaı-aq bastama Qazaqstan men Qytaı arasyn­daǵy mádenı baılanystar men strate­gııa­lyq áriptestiktiń nyǵaıýyna sep­tigin tıgizedi.

Ortalyq Beıjińniń bedeldi aýdanynda, Qytaıdyń halyqaralyq jastar almasý ortalyǵynyń bir bóligi sanalatyn «HHI ǵasyr» bıznes-ortalyǵynda ornalasqan. Ortalyqtyń aýmaǵy – 744 sharshy metr. Qazaqstan mádenı ortalyǵy Qytaı aýdıtorııasyna elimizdiń dástúrin, ónerin, tili men tarıhyn jáne ulttyq taǵamdaryn tanystyratyn is-sharalar ótetin alańǵa aınalady.

Keńistik birneshe aımaqqa bólingen, olardyń ınterak­tıvti jabdyq­tary Qazaqstan máde­nıetine barynsha tereń boılaýǵa múmkindik beredi.

Mádenı ortalyqtyń mańyz­dy bóligi – ekspozısııalyq aımaq. Munda júzden astam tarıhı jádiger qoıylǵan. Olardyń qatarynda Saq dáýiri jádigerleriniń kóshirmeleri, Esik pen Berel qorǵandarynan tabylǵan zattar, sondaı-aq hal­qy­myzdyń turmystyq buıym­dary bar. Ortalyqqa kelgen kóp­shilik dombyra men qobyz sekil­di mýzykalyq aspaptardy, dástúrli áıel áshekeılerin, sandyq, astaý, syrmaqty kóre alady. Bul eksponattar Qytaı halqyna Qazaqstannyń baı tarıhı-mádenı murasyn tereńirek túsinýge kómektesedi.

Sonymen qatar ekspozısııada qazaqstandyq sýretshilerdiń kartınalary, el tarıhy men mádenıetine arnalǵan sırek kitaptar usynylady. Mýl­tımedııalyq ekrandar ar­qyly kelýshiler jerimizdiń tabıǵı jáne mádenı kórikti oryndary týraly derekti fılm­der men beınematerıaldardy ınteraktıvti túrde tamashalaı alady.

Ortalyqtyń basty baǵyt­tarynyń biri – qazaq tili kabıneti. Munda balalar men eresekterge arnalǵan sabaqtar men trenıngter ótedi.

Mýzyka jáne shyǵar­mashylyq kabınetteri de orta­lyqtyń mańyzdy elementi. Qytaılyq qonaqtar dástúrli qazaq mýzykasy jaıynda bilip qana qoımaı, dombyra men qobyzda oınaýdy úıretetin sheberlik sabaqtaryna qatysa alady. Sondaı-aq bul jerde qazaqstandyq mýzykanttar men ártister óner kórsetetin konsertter uıymdastyrylady.

Ádebıetsúıer qaýym úshin ortalyqta kitaphana men oqý zaly qarastyrylǵan. Munda el a­vtor­­larynyń túrli janr­daǵy shy­ǵar­malary shet tilder­de, sonyń ishin­de qytaı tilinde de usynyla­dy. Negizgi eksponat­tardyń biri – qazaq­tyń uly aqyny Abaıdyń mura­sy. Kitaphana dárister, tanys­ty­rylymdar jáne ádebı keshter ótkizetin orynǵa aınalyp, qytaı­lyq aýdıtorııanyń qazaq áde­bıeti men mádenıetine qyzyǵý­shylyǵyn arttyrýǵa yqpal etedi.

Mádenı ortalyqtyń kóp­fýnk­sıonaldy alańdary kórme­ler, ǵylymı konferensııa­lar, dóńgelek ústelder men sımpozıýmdar ótkizýge paıdalanylady. Bul is-sharalar Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy mádenı jáne bilim berý baılanystaryn nyǵaıtady.

Sondaı-aq ortalyq aýmaǵyn­­da «Sandyq» meıramhanasy ju­mys isteıdi, qazaqtyń ulttyq ta­ǵam­daryn daıyndaýda sheber­lik sabaq­taryn ótkizedi. Jalpy alǵan­da, ortalyq qazaq máde­nıeti men tarıhyn tanýǵa ba­ǵyt­tal­ǵan bilim berý jáne má­denı jo­balardy damytatyn bolady. Onda tek til men ónerdi úıre­tip qana qoımaı, sonymen birge ǵylymı zertteýler men mádenı dás­túrlerdi tanystyrýǵa arnal­ǵan keń aýqymdy jobalar da jasalady.

Aldaǵy jartyjyldyqta Qazaqstan men Qytaıdyń jas kásip­kerleri, ǵalymdary, shyǵar­mashylyq ókilderi arasyn­daǵy tájirıbe almasý jospar­lanǵan. Bul is-sharany Qytaı­dyń halyqaralyq jastar almasý ortalyǵymen qazaqstan­dyq tarap birlesip uıymdas­tyrmaq. Sondaı-aq Beıjiń til jáne mádenıet ýnıversıteti­men yntymaqtastyq týraly memo­randýmǵa qol qoıý, sonyń negizinde Qazaqstan men Qytaı stýdentteri arasynda turaqty túrde tájirıbe almasý josparlanǵan.

Ortalyq qazaq kınosyna, teatryna, mýzykasyna jáne ónerine arnalǵan túrli festıvaldar ótkizetin alańǵa aınalady. Osylaısha, Beıjińdegi mádenı orta­lyq elimizdi álemdik are­nada tanystyrýdyń jańa kók­jıegin ashyp, halyqaralyq máde­nı yntymaqtastyq strategııa­syndaǵy mańyzdy bóligi bolmaq.