О́ndiris • 09 Qyrkúıek, 2025

О́ńir ónerkásibinde ósim bar

90 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

О́ńirdegi 941 ónerkásiptik kásiporynnyń shamamen 800-i óńdeý sektoryna tıesili. Byltyr kásiporyndar 3 trln teńgeden astam ónim óndirip, jańa mejege qol jetkizdi. Memlekettik qoldaýdyń arqasynda negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııa kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 64%-ǵa ósip, shamamen 1,5 trln teńgeni quraǵan. Al bıyl 1,5 trln teńgeden astam ınvestısııa tartý kózdelip otyr. Onyń ishinde 723 mlrd teńge ónerkásip salasyna baǵyttalady deıdi oblys basshylyǵy.

О́ńir ónerkásibinde ósim bar

«Qaraǵandy oblysy ekono­mı­kasynyń ósimi turaqty sıpatqa ıe. Bul – Memleket basshysy mejelegen mindetterdiń ýaqtyly ári sapaly oryndalýyna negiz bolyp otyr. Jyl saıyn barlyq salada damý qarqyny artyp keledi. Onyń ishinde jetekshi róldi ónerkásip, ásirese óńdeý sektory atqarady.

О́ńirde elimizdegi koksteletin kómirdiń túgeli, energetıkalyq kómirdiń úshten biri, túrli-tústi jáne qymbat baǵaly metaldar­dyń qomaqty bóligi, sondaı-aq jal­paq prokattyń 100%-y óndiriledi. ­Bul – aımaqtyń ǵana emes, tutas el­diń ónerkásiptik qýatynyń tire­gi», deıdi oblys ákiminiń oryn­ba­sary Álibek Áldeneı.

Bıznes ósimi men ınvestısııa tartýǵa, ekonomıkanyń túrli salalaryn damytýǵa jan-jaqty jaǵdaı jasalyp otyr. Sonyń nátıjesinde oblys el ekonomıkasynyń damýyna aıtarlyqtaı úles qosyp, jalpy ishki ónim kólemi boıynsha tórtinshi oryndy ıelenip otyr.

Bıyl 7 aıda oblysta 2,7 trln teńgeniń ónimi óndirilip, bul kórsetkish 7,3%-ǵa artty. О́ńir ishki jalpy ónim kórsetkishi jóninen respýblıkada 4-oryn alyp otyr. Byltyrdan bastap oblysta jalpy quny 4,5 trln teń­geni quraıtyn 120 ınvestısııa­lyq joba pýly jasaqtalyp, 20 myń­nan astam jańa jumys orny qurylmaq. Bıyldyń ózinde 29 ınvestısııalyq jobany júzege asyrý josparlanǵan, sonyń 15-i – ónerkásip pen óńdeý salasynda.

Jyl basynda myrysh zaýyty óz jumysyn bastady. «Silk Road Electronics» kásipornyn­da «Samsung» teledıdarlary men kir jýǵysh mashınala­ryn shyǵarý jelisi iske qosyldy. Jyl sońyna deıin taǵy birne­she óndiris nysany paıdalaný­ǵa beriledi. «Tempo Kazahstan» bolattan tik jikti qubyrlar óndirisi, «Sılýmın of Kazahstan» alıýmınıı radıatorlarynyń jańa legi, «Qaragandy Power Silicon» kremnııli qorytpalar isi, «Gıperboreıa» atty qýaty 150 MVt jel elektr stansasy iske qosylady dep kútiledi. Ákim­dik ınvestorlarmen tikeleı ju­mys isteýge yntaly. Bul ret­te Investorlarǵa qyzmet kór­setý ortalyǵy jumys istep, ın­ves­tısııalyq shtab ózekti máse­lelerdi jedel qarastyryp, naq­ty sheshimder qabyldaıdy.

«Saryarqa» arnaıy ekono­mı­ka­lyq aımaǵy da búginde aıtar­lyqtaı nátıjelerge qol jet­kizdi. Munda jalpy kólemi 211 mlrd teńge ınvestısııa tartyldy. О́ndiris oryndary 258 mlrd teńgeniń ónimin shyǵaryp ta úlgerdi. Sonyń nátıjesinde memleket qazynasyna 26 mlrd teńge salyq tústi. Aımaqta 1 300 turaqty jumys orny ashyldy. Munda 24 qatysýshy tarap tirkelgen, onyń ishinde 11 joba iske qosylyp, 13-i júzege asyrylyp jatyr.

«Dástúrli metallýrgııadan bó­­lek, mashına jasaý, rezeńke men plastmassa buıymdary óndi­risi jáne basqa da salalardy da­mytyp jatyrmyz. Mashına ja­saý óndirisiniń ósimi 1 400 avtobýs pen arnaıy tehnıka­nyń shyǵarylýy esebinen qamtama­syz etildi. Budan bólek, 131 myń turmystyq tehnıka men 372 myń avtokólik shınasy óndirildi. Munyń barlyǵy óńir ekonomı­kasyn ártaraptandyrýdyń negizgi qoz­ǵaýshy kúshine aınaldy», deı­di oblys ákiminiń orynbasary.

«Saran» ındýstrııalyq aı­maǵynda «HOWO» markaly júk tehnıkasyn shyǵaratyn zaýyt­tyń qurylysy bastaldy. Joba aýyr tehnıkany ımporttaý­ǵa táýeldilikti azaıtýǵa baǵyttal­ǵan. Onyń júzege asýy shamamen 1 000 jańa jumys ornyn ashý­ǵa múmkindik beredi. Tolyq qýat­qa shyqqan soń zaýyt jylyna 10 myńǵa deıin tehnıka óndiredi.

Jumysshy mamandyqtar jyly aıasynda kásiporyndar men kolledjderdiń baılanysy kúsheıgen. Qazir 8 joǵary oqý orny, 52 kolledj bar, onyń 40-y dýaldy oqytý júıesinde. Jalpy, 33 myń stýdent bilim alyp jatyr. Saran qalasynda da óndiristik qajettilikke saı jańa mamandyqtar ashyldy. Atap aıtar bolsaq, rezına-tehnıkalyq óndiris, shınalar óndirisi, «Qaz­Tehna» úshin avtokólik boıaýshy­sy jáne avtoqurastyrýshy maman­dyqtary. «Qarmet» oqý ortalyǵy bazasynda korporatıvtik ýnıversıtet qurylyp, «Jumys tap» jáne «WorldSkills» jobalary arqy­ly qaıta daıarlaý men biliktilik­ti arttyrý baǵdarlamalary qolǵa alyndy.

«О́ńirdiń ken baılyǵyn eskere otyryp, sheteldik kompa­nııa­lar barlaý jumystaryn júr­gi­zip jatyr. Iаǵnı mı­ne­ral­dy-shıkizat bazasyn keńeı­­tip, sırek kezdesetin jáne qymbat metaldardy qaıta óńdeýge ar­nalǵan jańa óndiristerdi salý­ǵa tyń múmkindik beredi. Mysa­ly, Quıryqtykól ken ornynda geologııalyq barlaý jumys­ta­ry aıaqtaldy. Sırek kezdesetin jer metaldarynyń boljamdyq qory – 28,2 mln tonna. Altyn, mys jáne volframnyń áleýeti zor ken oryndary da qosymsha anyqtaldy», deıdi oblys ákiminiń orynbasary Álibek Áldeneı.

 

Qaraǵandy oblysy