Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Ermek Kenjehanuly AО́K-tiń 12 baǵyty boıynsha 202 jobany qamtıtyn 2025–2027 jyldarǵa arnalǵan «Investısııaǵa tapsyrys» tujyrymdamasyn tanystyrdy.
«Biz "Investısııaǵa tapsyrys" tujyrymdamasyn ázirledik. Ol 202 jobadan turady jáne ishki naryqty suranysqa ıe azyq-túlikpen qamtamasyz etýge, sondaı-aq ımportalmastyrýdan eksportty damytýǵa kóshýge múmkindik beredi», — dedi Ermek Kenjehanuly.
Tujyrymdamanyń negizgi baǵyttary – ımportqa táýeldiligi joǵary ónimderdi óndirý. Olar – qus eti (qamtamasyz etilý deńgeıi – 79%), irimshik pen súzbe (52%), qant (33%), shujyq ónimderi (60%), balyq ónimderi (67%). Qalǵan jobalar astyqty, kartopty, jemis-kókónis daqyldaryn, teri men júndi tereń óńdeýge, sondaı-aq sút-taýarly fermalar, jylyjaı keshenderi men qoımalar salýǵa baǵyttalǵan.
Qus eti boıynsha bıyldyń ózinde-aq óz-ózimizdi tolyq qamtamasyz etýge jáne jańa jobalar esebinen eksportty ulǵaıtýǵa qol jetkizý josparlanyp otyr. Sút salasynda úshinshi jyl qatarynan «Úlken joba» júzege asyrylýda, ol – sút-taýarly fermalar qurylysyna jyldyq 2,5%-ben jeńildetilgen nesıe berý baǵdarlamasy. Búginde 49 jańa jáne keńeıtilgen ferma paıdalanýǵa berildi. Jyl sońyna deıin taǵy 20, al kelesi jyly 17 ferma iske qosylady. Osy jobanyń arqasynda 2–3 jyl ishinde ishki suranysty tolyq jabýǵa múmkindik týady.
Jylyjaı qurylysy boıynsha Shymkent qalasy, Túrkistan, Batys Qazaqstan jáne Almaty oblystarynda iri jobalar qolǵa alynǵan. Bul eldi maýsymaralyq kezeńde kókónispen qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Kartop pen jemis-kókónis ónimderin qaıta óńdeýdi damytýǵa óz aldyna bólek nazar aýdarylyp otyr. Qazir Pepsico jáne Irannyń Solico kompanııalarymen birlesken jobalar júzege asýda. Sonymen qatar kartopty, jemister men baqsha daqyldaryn qaıta óńdeýdi aıtarlyqtaı arttyrýǵa múmkindik beretin taǵy 27 bastama qolǵa alynǵan.
Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary (ÁMAT) boıynsha ımporttyń ınflıasııaǵa áseri týraly taldaý jasady. Orta eseppen alǵanda ÁMAT ishindegi ımporttyq brendterdiń úlesi 16,5%-dy quraıdy, shekara mańyndaǵy óńirlerde ol 50%-ǵa deıin jetedi. Eń tómengi úles Túrkistan (8,4%), Qyzylorda (7,6%), Almaty (7,3%) jáne Abaı (2,8%) oblystarynda tirkelgen. Alty aı ishinde ÁMAT ındeksine qatysty ımporttyq ınflıasııanyń úlesi 32%-dy qurady.
«Fıskaldy derekter operatorynyń málimetterin taldaý nátıjesinde elimizdegi dúkenderde satylatyn ÁMAT boıynsha 234 sheteldik brend anyqtaldy. Jalpy, ÁMAT ımportynyń 97%-y EAEO elderinen keledi, máselen: Reseıden – 184, Belarýstan – 23, Qyrǵyzstannan – 10 brend. Sondaı-aq Italııa, Úndistan, Qytaı, Pákistan jáne Túrkııadan da ónimder bar, alaıda olardyń úlesi 2%-dan aspaıdy», — dedi saýda jáne ıntegrasııa birinshi vıse-mınıstri Aıjan Bıjanova.
Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi Qarjy mınıstrliginiń Memlekettik kirister komıtetimen birlesip, saýda aǵyndaryn sıfrlandyrý boıynsha pılottyq jobany jalǵastyrýda. Bul joba sheteldik brendterdiń ónim túrlerin baqylap, halyqtyń tutyný talǵamyn anyqtaýǵa múmkindik beredi. Pılottyq joba aıaqtalǵan soń ákimdikter ımporttyń óńirlerge yqpalyn naqty ýaqyt rejıminde baǵalap, turǵyndardyń qajettilikterine sáıkes otandyq ónim óndirisin tıimdi arttyra alady.
«Azyq-túlikpen óz-ózimizdi tolyq qamtamasyz etý tek azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtyp qana qoımaı, baǵany turaqtandyrýdyń da mańyzdy faktory bolmaq. Sonymen birge jobalardy ázirleýde tekserilgen tehnologııalarǵa súıenip, shıkizat bazasyn muqııat esepteý qajet, ásirese ylǵalsúıgish daqyldarǵa arnalǵan jobalarda», – dep atap ótti Serik Jumanǵarın.
