Táýlik boıy úzilissiz jumys rejimi jolǵa qoıylǵan úsh fabrıkada 1 875 adam eńbek etedi. Jylyna 22 mln tonna mys keni óńdeledi. Untaqtaý korpýsyndaǵy jumysshylar úsh aýysym, bas korpýstaǵylar eki aýysymmen jumys isteıdi. Túngi aýysym da bar. Ortasha jalaqy 600 myń teńgeden asady.
№1 jáne №2 Jezqazǵan baıytý fabrıkasyndaǵy kendi qabyldaıtyn untaqtaý korpýsynda qabyldanǵan kesek ónim iri, ortasha, usaq untaqtaýdan ótip, bas korpýstaǵy dıirmenderge jiberiledi. Onda mys konsentraty alynyp, Jezqazǵan mys zaýytyna tasymaldanady. Súzý-keptirý bólimshesinde qoıýlandyrý, súzý jáne keptirý operasııalarynan ótedi, qalǵany qaldyqtar qoımasyna jiberiledi. Ol jerde qaldyqtardyń qatty fazasy shógedi jáne jınalady. Suıyq faza tundyrylyp, tazartylǵan sý tehnologııalyq úderiske qaıta paıdalaný úshin fabrıkaǵa qaıtarylady.
«Fabrıkada untaqtaýshy, mashınıst, slesar bolyp jas mamandar jumys isteıdi. Olar ózimizdiń jergilikti Jezqazǵan jáne Sátbaev qalalaryndaǵy tehnıkalyq kolledjdi támamdaǵan mamandar. Bizde óndiristik tájirıbeden ótip, keıin jumysqa turady. Jaǵymsyz ıis, shý, ylǵaldy sehta isteıtin jumysshylarǵa tamaq, talon, sút beriledi. Jumysshylardy arnaıy avtobýs tasymaldaıdy. Medısınalyq saqtandyrý tetigi de engizilgen», deıdi Jezqazǵan baıytý fabrıkasynyń dırektory Medet Abýtahıruly.
2022 jyly ekinshi bas korpýsta tozǵan «Mehanobr-5, 6, 7» sııaqty eski baıytý mashınalary zamanaýı MEK-25, MEK-70 baıytý mashınalaryna aýystyrylǵan. Jańa tehnıka sapaly konsentrat alýǵa jol ashty.
Budan keıin Jezqazǵan mys balqytý zaýytyna bas suqtyq. Zaýyttyń maqsaty – tehnologııalyq úderis negizinde mys konsentratyn óńdeý. Negizgi ónim – tazartylǵan mys 99,99% synamasy. Kásiporynda shıhta daıyndaý sehy, balqytý sehy, mys elektrolızi sehy, kúkirt qyshqyly sehy bar. Eki ken termııalyq pesh jumys isteıdi. Zaýyttyń jobalyq qýatyna jylyna 200 myń tonnaǵa deıin katodty mys óndirýge múmkindik beredi. Búginde munda 2 100 adam eńbek etedi.
Shıhta daıyndaý sehynda 204 adam jumys isteıdi. Jezqazǵan mys balqytý zaýytynyń Shıhta daıyndaý sehynyń bas ınjeneri Qaıyrbek Bolatulynyń aıtýynsha, sehtyń basty mindeti – baıytý fabrıkalarynan kelgen shıkizatty túıirshikke aınaldyryp, balqytý sehyna jiberý. Sol shıkizattyń quramynda 35-40% mys bar.
Balqytý sehynda jumys qarqyndy júrip jatyr. 484 adam úsh aýysymmen jumys jasaıdy. Jumyskerler úsh kún istep, eki kún demalady. Balqytý temperatýrasy 1 300 gradýs bolatyn sehta metallýrgter otpen arpalysady. Osy gradýsta shıhta balqyp, ári qaraı óńdeledi. Myń gradýstan asqan ystyqta peshten shteın aǵyzý úshin asqan tózimdilik kerek. Sehta eki kendi termııalyq pesh, kólemi 100 tonnalyq tórt konverter bar. Anod bóliminde kólemi 200 tonnalyq tórt anod peshi bar. Kendi termııalyq peshke túsken kennen balqytý úderisi arqyly shteın alynady.
«Shteın – mystyń bastapqy túri. Alynǵan shteınniń quramynda 48-58%-ǵa deıin mys bolady. Qazirde biz 50%-dy shteınmen jumys istep jatyrmyz. Alynǵan shteındi konvertteýge jiberemiz. Konvertteý arqyly qara mys alamyz. Onyń quramy – 98,4%. Bul alynǵan qara mys anod peshine jóneltiledi. Bizdiń sehtyń alatyn ónimi – anod mysy. Anod mystyń salmaǵy – 250 kılo, quramy – 99,4%. Jumystyń eń sońǵy ónimi – 99,9% katod mysy, bul ónim eksportqa shyǵarylady», dep túsindiredi Balqytý bóliminiń basshysy Isaǵaly Sátbekov.
Kásiporyndaǵy mysty baıytý jáne mys konsentratynyń sapasy álemdik úlgige saı. Daıyn ónimder tutynýshynyń suranysyna baılanysty dúnıe júziniń ár túkpirine eksporttalǵan paket kúıinde jóneltiledi.
Ulytaý oblysy
