Tabıǵat • 30 Qazan, 2025

Semeıde orman tuqymbaǵy ashyldy

120 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

«Atadan mal qalǵansha, tal qalsyn» degen babalarymyz ekojúıeniń tepe-teńdigin tereń túsingendikten aıtsa kerek. Osy rette elimiz úshin «Semeı ormany» orny bólek. Ony ot pen otaýdan qorǵaý óz aldyna, onyń genetıkalyq tuqym qoryn saqtaý da mańyzdy másele, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Semeıde orman tuqymbaǵy ashyldy

Byltyrdan beri Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstr­liginiń Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi komıteti Dúnıejúzilik qormen birlesip elimizdegi landshafttardy turaqty qalpyna keltirýdi qolǵa alǵany belgili.

Qazir álemde ósimdikterdiń bıoalýan­túr­­liligin saqtaýǵa arnalǵan aýyl sharýashylyǵy da­qyl­darynyń, tabıǵı flora­nyń, jemis ósimdikteriniń jáne t.b. myń­nan asa tu­qym qory bar. Al elimiz keıin­gi on­jyl­dyqta ormandardyń azaıýy­ jáne ormannyń tabıǵı alýan túr­liliginiń joıylý problema­syna tap kelip otyr. Alaıda qa­zaq jerinde ormandy qalpyna kel­tirý jáne ekojúıeni saqtaý­da mańyzdy aǵash, tal túrleri tu­qymdarynyń resýrstary mol ekenin aıtady mamandar.

Osyǵan oraı, «Búkilqazaqstandyq kóshet otyrǵyzý kúni» ekologııalyq aksııasy aıasynda Semeı qalasyndaǵy Beıbitshilik aralynda orman tuqymbaǵy ashyldy. Oǵan oblys ákimi Berik Ýálı, «Semeı ormany» memlekettik tabıǵı revervatynyń qyzmetkerleri, sala mamandary men belsendi jastar qatysty.

Tuqymbaqtyń jalpy aýmaǵy 100 gektardy quraıdy. Qurylysy 2026 jyldyń jeltoqsan aıynda aıaqtalady dep josparlanyp otyr. Tuqymbaqta qylqan japyraqty jáne japyraqty aǵashtardyń egistik alańy, jabyq tamyr júıesine arnalǵan konteınerlik jylyjaılar, sheberhanalar, qoımalar, keńseler salynatyn bolady. Sondaı-aq 3 gektar aýmaqta ınjenerlik jeliler men qosalqy alańdar ornalasyp, 5 gektar jer analyq plantasııalar men tuqymbaǵyna arnalady.

Resmı derekterge súıensek, bıyl oblysta 65 myńnan astam aǵash kósheti otyrǵyzyldy. «Semeı ormany» aýmaǵyndaǵy órtterdiń saldaryn joıý úshin jyl saıyn 20 mıllıonnan astam qaraǵaı egiledi. Bul is-sharalar orman qoryn qalpyna keltirýge jáne ekologııalyq tepe-teńdikti saqtaýǵa baǵyttalyp otyr. Jańa orman tuqymbaǵy oblysty kógaldandyrýǵa, óńirdiń ekologııalyq qaýipsizdigin arttyrýǵa yqpalyn tıgizýge tıis. Sondaı-aq, Semeı qalasynyń sol jaǵalaýynda jasyl beldeý qurý kózdelgen.

Aımaq basshysy joba óńirdiń ekologııalyq jaǵdaıyn jaqsartýǵa jáne orman qoryn qalpyna keltirýge baǵyttalǵan mańyzdy bastama ekenin aıtty.

«Búgin biz «Búkilqazaqstandyq kóshet otyrǵyzý kúnin» jáne orman tuqymbaǵynyń saltanatty ashylýy syndy erekshe mańyzdy eki is-sharany atap ótýge arnaıy jınalyp otyrmyz. Bul bastama – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń kóshet otyrǵyzý jáne elimizdiń orman qoryn ulǵaıtý jónindegi tapsyrmasyn iske asyrý aıasynda qolǵa alynǵan ıgi isterdiń jalǵasy. Prezıdentimizdiń bul ıgi bastamasy qazirgi álemdik ekologııalyq jaǵdaımen qosa halqymyzdyń baı tanymymen de astasyp jatyr. Ultymyzdyń ekologııalyq mádenıeti talaı ǵasyrlardyń synynan ótip, urpaq tárbıesiniń mańyzdy bóligine aınalǵanyn barshańyz jaqsy bilesizder. Sondyqtan halqymyzda «Atadan mal qalǵansha, tal qalsyn» degen dana sóz bar. Tuqymbaq qolaıly jerde ornalasqan. Janynan Ertis ózeni aǵyp ótip jatyr. Aǵash kóshetterin kóbeıtip, jasyl aımaqqa aınaldyrýǵa taptyrmas oryn. Sonymen qatar, búgin biz orman sharýashylyǵy qyzmetkerleriniń kásibı merekesin atap ótýdemiz. Tabıǵatty qorǵaý jolynda aıanbaı eńbek etip júrgen sala mamandaryn kásibı merekelerimen shyn júrekten quttyqtaımyn! Sizderdiń eńbekterińizdiń arqasynda jasyl baılyǵymyz – ormanymyz saqtalyp, ulǵaıyp keledi. О́ńir ekologııasyn jaqsartyp, týǵan jerimizdi kózimizdiń qarashyǵyndaı qorǵaý – barshamyzdyń otan aldyndaǵy qasıetti boryshymyz. Tabıǵatty aıalaý ult bolashaǵyna qyzmet etý ekenin esten shyǵarmaýymyz kerek», dedi oblys ákimi.

Jıynda orman salasynyń mamandary tuqymbaqtyń Semeı qalasy úshin mańyzy zor ekenin aıtty.

«Qazir zeınetkermin. Osyndaı ıgi sharalarǵa únemi atsalysyp, qoldaý kórsetýge tyrysamyn. Búgin nemerelerimdi ertip keldim. Tuqymbaǵymyz kórkeıip, aǵashtary jaıqalyp óse bersin. Bul – Semeı qalasy úshin óte qajetti joba. Osy tuqymbaq arqyly aǵashtardy satyp almaı-aq, ózimiz ósire alamyz», – dedi Qurmet Muhamadıev.

Aımaq basshysy ashylý saltanatynan keıin ormanshylarmen jáne jastarmen birge aǵash kóshetterin otyrǵyzýǵa qatysty. Is-shara barysynda tuqymbaqqa on myńǵa jýyq qylqan japyraqty jáne japyraqty aǵashtardyń kósheti egildi.

«Taza Qazaqstan» ekologııalyq baǵdarlamasy aıasynda Semeı qalasynda alǵash ret 75 myń aǵashty tolyq túgendeýdi qamtıtyn dendrologııalyq jospar ázirlendi.

 

Abaı oblysy