Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
О́kinishke qaraı, aramyzda eldiń yryzdyǵyn jeke basynyń dúnıesindeı kórip, memlekettiń qaltasyna qol salatyndar áli de jetip artylady. Mundaı quqyq buzýshylyq jasaǵandardyń áreketi el aldynda áshkere bolyp, zań aıasynda tıisti jazasyn alýy kerek. О́ıtkeni bul oqıǵalar – ózgege sabaq. Sondaı keleńsiz jaıttyń biri Mańǵystaý oblysynda kózge tústi.
Oblystyq prokýratýra taıaý kúnderi bıýdjet qarajatyn negizsiz jumsaýǵa talpynǵan qylmystyq árekettiń aldyn aldy. Atap aıtqanda, jyl basynan beri zańdy belshesinen basqan áldekimder 9 mlrd teńge bıýdjet qarajatyn qaltalaryna basqysy kelgen. Degenmen prokýratýranyń tıisti jumysy nátıjesinde bul aılakerliktiń joly kesilip, 121 adam tártiptik, 34 adam ákimshilik jaýapqa tartyldy.
Zań buzýshylyqtyń basym bóligi taýarlardyń baǵasyn joǵary qoıý, artyq ári qajetsiz taýarlar, jumys pen qyzmetterdi satyp alýdy josparlaý, bıýdjettik ótinimsiz negizsiz qarajatty bólý arqyly jasalǵan. Osyǵan uqsas zań buzýshylyq oblystyń barlyq qala men aýdanynda oryn alǵan.
Al Astanada elimizdiń túrli óńirindegi bes adamdy aldaǵan alaıaq sottaldy. Ol «Bizdiń balalarǵa arbalar» dep atalatyn «What’s App» tobyna múmkindigi shekteýli balalarǵa arnalǵan, paıdalanylǵan kreslo-arbalardy satý týraly aqparat taratqan. Jábirlenýshiler habarlandyrýǵa nazar aýdaryp, kreslo-arbalardy poshta arqyly jiberýge ýáde bergen alaıaqtyń kartasyna 40-tan 114 myń teńgege deıin aqsha aýdarypty. Alaıda alaıaqtyń aılasy ony alysqa aparmady. Quqyq qorǵaý organdarynyń qolyna túskennen keıin kinásin moıyndaýy, shyn júrekten ókinýi jáne keltirgen zalaldy óteýi sııaqty jeńildetetin mán-jaıdy eskere otyryp, sot úkimimen er adamǵa probasııalyq baqylaý belgilenip, 2 jyl bas bostandyǵyn shekteý jazasy taǵaıyndaldy. Úkim zańdy kúshine engen joq.
Áleýmettik salaǵa qatysty taǵy bir qylmys, Shymkent qalasynda tirkelip otyr. Munda qala prokýratýrasy áleýmettik tólemderdiń taǵaıyndalý zańdylyǵyna júrgizgen taldaý nátıjesinde Ý. esimdi azamattyń zańsyz is-áreketin áshkereledi. Taldaý barysynda atalǵan azamat jeke kásipkerlerdiń elektrondy sıfrlyq qoltańba kiltterin paıdalanyp, júkti áıelderdi kásiporyndarǵa jalǵan jumysqa ornalastyrǵany anyqtaldy. Ári qaraı ol júkti áıelderdiń atyna zańsyz túrde áleýmettik tólemderdi rásimdep, belgilengen qarajatty óz qajetine jumsaǵan. Zańsyz áreket saldarynan memleketke 217 mln teńge kóleminde shyǵyn keltirilgen. Atalǵan fakt boıynsha QK-tiń 190-baby 4-bóligine sáıkes qylmystyq is tirkelip, Shymkent qalasy boıynsha Ekonomıkalyq tergeý departamentine ári qaraı tergep-tekserý úshin joldandy. Qazirgi ýaqytta istiń mán-jaıyn tolyq anyqtaý maqsatynda tergeý amaldary júrgizilip jatyr.
Endi jaǵymdy jańalyqtarǵa da kezek bersek. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen memleket qazynasyna qaıtqan aktıvter elge paıdaly iske jumsalyp keledi. Sonyń bir jarqyn mysaly – Batys Qazaqstan oblysy Syrym aýdanynyń Buldyrty aýylynda qaıtarylǵan aktıvter esebinen salynǵan jańa dárigerlik ambýlatorııa.
Jańa nysannyń ashylý saltanatyna aýdan prokýrory Ershat Kambetov, oblys ákiminiń orynbasary Tilepbergen Qaıypov, aýdan ákimi Jumageldi Batyrnııazov, aýyl turǵyndary qatysty.
Buǵan deıin jergilikti jurtqa medısınalyq qyzmet 1968 jyly salynǵan eski ambýlatorııa ǵımaratynda kórsetilip kelgen. Ýaqyt óte kele ǵımarat apatty jaǵdaıǵa jetip, zamanaýı talaptarǵa saı bolmaı qaldy.
Aýyl halqynyń kóz qýanyshyna aınalǵan jańa ambýlatorııa bir aýysymda 40 adamdy qabyldaı alady ári turǵyndarǵa sapaly ári der kezinde alǵashqy medısınalyq kómek kórsetedi. Bul – halyqtyń ómir súrý sapasyn arttyrý men densaýlyǵyn nyǵaıtý jolyndaǵy mańyzdy qadam. Medısınalyq mekeme zamanaýı qural-jabdyqpen tolyq qamtylǵan, pasıentterdi qabyldaýǵa, profılaktıkalyq tekserý ótkizýge qolaıly jaǵdaı jasalǵan.
Jalpy, óńirde qaıtarylǵan aktıvter esebinen densaýlyq saqtaý men sýmen jabdyqtaý salalaryn qosa alǵanda, áleýmettik nysandardy salý men qaıta jańartý jobalary belsendi júzege asyp keledi.
