Bilim • 19 Qarasha, 2025

Jumysshy mamandyqtarynyń áleýeti zor

80 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Elordada «Jastar rýhy» jastar qanatynyń uıymdas­ty­rýy­men «Bolashaqtyń jumysshy mamandyqtary» forýmy ótti. Aýqymdy is-sharaǵa tehnıkalyq jáne óndiristik salalarǵa qyzyǵýshylyq tanytatyn, kásibı órlegisi keletin bes júzden astam jas qatysty. Qatysýshylar suranysqa ıe mamandyqtar týraly jan-jaqty aqparat alyp, sarapshylardyń keńesin tyńdady. Sondaı-aq Astanadaǵy jetekshi jumys berýshilermen pikir almasyp, zamanaýı óndiristiń qalaı jumys isteıtinin óz kózimen kórdi. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ótken jylǵy Joldaýynda 2025 jyldy «Jumysshy mamandyqtary jyly» dep jarııalap, jastardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrýǵa tapsyrma bergen. «Osy ýaqyt ishinde tehnıkalyq jáne kásibı bilim júıesin reformalaý qajet. Ári biz jumysshy maman­dyq­taryn dárip­teý arqyly qoǵamda eńbekqor jáne naǵyz maman bolý ıdeıasyn nasıhattaımyz», degen edi Prezıdent. Atalǵan is-shara osy maqsatta uıymdastyrylyp otyr.

Jumysshy mamandyqtarynyń áleýeti zor

Forýmǵa qatysýshylar aldymen «MetalFormer» JShS óndi­ris alańyna bardy. Olar zamanaýı jabdyqtalǵan jeliler­diń jumysymen tanysyp, ón­di­­ris barysynyń ár kezeńin baqy­lap, shatyr men qaptama materıaldarynyń jasalý tehnologııasyn, bólshekterdi da­ıyndaý men óńdeý qadamdaryn qadaǵalap kórdi. Sonymen qatar stýdentter óndiris oryndarynda qaýipsizdik talaptary, eńbek mádenıeti, kásibı daǵdylardyń mańyzy týraly aqparat aldy. Qatysýshylar ásirese «Knauf», «TP-Link», «GROHE» sııaqty halyqaralyq brendterdiń resýrs ortalyqtaryna qyzyǵýshylyq tanytty. Onda mehatronıka, jelilik ákimshilendirý, telekommýnıkasııalar, «aqyldy úı» teh­no­logııalary boıynsha oqý zerthanalary tanystyryldy. «FESTO» aımaqtyq ortalyǵy stýdentterge ónerkásiptik avtomatıka jumysyn kórsetý arqyly sıfrlyq óndiris dáýirinde bilikti maman qalyptastyrýdyń mańyzdy daǵdylaryn úıretti. Bul tájirıbe olarǵa tek óndiris barysyn ǵana emes, bola­shaqta kásibı tehnıkalyq maman retin­de qalyp­tasý­dyń mańyzyn túsin­dir­di.

Ekskýrsııadan keıin Polı­teh­nıkalyq kolledjde dıalog alańy uıymdastyryldy. Is-sha­raǵa memlekettik organdardyń, iri kompanııalardyń, jastar uıymdarynyń ókilderi qatysty. Qatysýshylar tájirıbeli mamandarmen tikeleı sóılesip, ınjenerlik jáne óndiristik baǵyttardaǵy mansap múmkindigi týraly jan-jaqty surap bildi. Sonymen qatar stýdentter qa­zir­gi eńbek naryǵyndaǵy talap­tar, kompanııalarda bolyp jatqan tehnologııalyq jańa­lyq­tar men jas mamandar úshin mańyzdy ká­sibı daǵdylar týraly suraq­ta­ry­na jaýap aldy. Atap aıtsaq, «Jastar rýhy» jastar qanatynyń tóraǵasy Aqerke Eskendirova, «BI Group» damý dırektory Beksultan Oljabaı, «QazaqGaz» ulttyq kompanııasynyń tehnıkalyq dırektory Ýálıhan Qymbatov, Astana qalasy Energetıka bas­qar­masynyń orynbasary Maqsat Esmaǵulov sóz sóıledi.

va

«Jastar rýhy» jas­tar qana­­­tynyń tóraǵasy Aqerke Eskendirova jumysshy maman­dyq­­­ta­­ryn damytý ulttyq deń­geı­de­g­i basym baǵyt ekenin atap ótti. Ol jastardyń tehnıka­lyq jáne óndiristik salalarda sapaly bilim alýyna memleket tarapynan jasalyp jatqan naqty múmkindigine toqtaldy.

«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2025 jyldy Jumys­shy mamandyqtary jyly dep jarııalady. Bul elimizdiń turaqty damýy úshin bilikti kadr­lar­dy daıarlaýdyń mańyzyn kór­setedi. Búginde jastardyń teh­nıkalyq daǵdylardy meńge­rip, eńbek naryǵyna senimdi kirýi úshin kóp múmkindik jasalyp jatyr. Mundaı bas­ta­ma­lar kásibı biliktilikti art­tyrýmen ǵana shektelmeı, jas­tar­dyń shyǵarmashylyq oılaý qabiletin, jaýapkershilik sezimin jáne praktıkalyq daǵ­dylaryn qalyptastyrýǵa sep­tigin tıgizedi. Sonymen qatar jas­tar­dyń óndiris oryndaryn­da tájirıbe jınaýy, iri kompanııalar­men tikeleı baılanys ornatýy olardyń mansabyn ósiredi», dedi ol.

Pikirtalas barysynda «BI Group» kompanııasynyń damý jónindegi dırektory Beksultan Oljabaı sóz alyp, qurylys sala­syndaǵy jas tehnıkalyq maman­dar­ǵa degen suranystyń artqanyn aıtty.

«Qazirgi tańda qurylys ındýs­trııasynda bilikti jas kadrlarǵa qajet­tilik kúnnen-kúnge artyp keledi. Kompanııalar teorııa­lyq bilimge ǵana emes, naqty óndiris­tik tájirıbesi bar mamandarǵa basym­dyq beredi. Sondyqtan jastardyń oqý barysynda prak­tıkalyq daǵdylaryn jetil­dirýi óte mańyzdy. Jastar uıym­da­ry­men birlesken jobalar arqy­ly stýdentter óndiris barysyn óz kózimen kórip, tájirıbe jınaı alady. Bul bolashaqta olardyń kásibı mansabyn jyldam bas­taýǵa múmkindik beredi. Biz jas kadr­lar­dy oqytyp qana qoımaı, olardy naqty jobalarǵa tartý ar­qyly da qol­daý­dy maqsat etemiz», dedi ol.

Energetıka mamandyǵynyń ekinshi kýrs stýdenti jas maman­dar­dyń jumysqa ornalasý jáne tájirıbe jınaqtaý múmkindigi týraly suraq qoıdy: «Men energetıka fakýltetiniń 2-kýrs stý­dentimin. Bolashaqta óz maman­dy­ǵym boıynsha jumys istegim keledi. Búginde jas mamandar úshin qandaı múmkindik bar jáne oqý kezinde mansapty bastaýǵa bola ma?» dep surady forýmǵa qatysýshy. Bul suraqqa Astana qalasy Energetıka basqarmasy basshysynyń orynbasary Maqsat Qaıyrkeshuly jaýap berdi. Ol aldymen elordada energetıkalyq ınfraqurylymdy jańǵyrtýǵa ba­ǵyt­­­talǵan iri jobalardyń júze­­ge asyrylyp jatqanyn atap ótti.

«Bul jobalar jas ınjener­lerge suranystyń joǵary ekenin kórsetedi. Elordadaǵy ener­ge­tıkalyq sektorda maman­darǵa degen qajettilik artyp otyr. Qazir­gi kezde stýdentterge óndiris­tik tájirı­beden ótý, salalyq joba­larǵa qaty­sý, mamandyq boıynsha jumysqa ornalasý múmkindigi qaras­­tyrylǵan. Belsendilik tanyt­­qan stýdentter oqyp júrip-aq kásibı jolyn bastaı alady. Tájirı­beden ótken jastar eńbek naryǵynda básekege qabiletti maman retinde qalyptasady», dedi ol.

pr

Qalalyq máslıhat depýtaty, «Jastar rýhy» Astana qalalyq fılıalynyń tóraǵasy Arslanbek Maǵzum forýmnyń mańyzyn atap ótip, mundaı alańdardyń jastarǵa bilimmen shektelmeı, eńbek naryǵyndaǵy ózgerister men qazirgi zamanǵy talaptardy túsinýge kómektesetinin aıtty.

«Biz jastarǵa óndiristi óz kóz­de­rimen kórsetýge tyrysamyz. Qalaı uıymdastyrylǵanyn, qan­daı jumystar júretinin, damý­dyń qan­daı keleshegi bar ekenin kórsetý mańyzdy. Búgingi stýdent­ter erteń ulttyq jáne jeke kompanııalarda jumys isteıtin bolady. Jastar óz qabiletin kórsete otyryp, kásibı ósýge, mansap jolyn senimdi bastaýǵa múm­kindik alady. Mundaı tá­jirı­beler olarǵa teorııalyq bilim­men shektelmeı, óndiristi túsinýge, zamanaýı tehnologııalarmen tanysýǵa, bolashaq maman retinde qajetti daǵdylardy qalyptastyrýǵa kómektesedi. Forýmǵa qatysqan jas basshylar elimizde talantty bolsań, kez kelgen salada joǵary satyǵa kóterilýge bolatynyn dáleldep otyr. Bul jastarǵa senim beredi dep oılaımyn», dedi depýtat.

Uıym­dastyrýshylardyń aı­­týyn­sha, mundaı kezdesýler aldaǵy ýaqytta turaqty ótkizilip, jastardyń jumys berýshilermen tikeleı baılanys ornatýyna, óndiris oryndaryn aralaýyna, mamandyq tańdaý boıynsha naqty keńes alýyna múmkindik jasalatyn bolady. Forým jastardyń jumysshy mamandyqtaryna degen qyzyǵýshylyǵyn arttyryp, bul baǵyttyń turaqtylyqty qam­ta­masyz etetin ǵana emes, sonymen qatar naqty kásibı órleýge múmkindik beretinin kórsetti. Sondaı-aq is-shara stýdentterge ınjenerlik jáne tehnıkalyq salalardaǵy bilikti maman bolýǵa baǵyt siltep, jastardy qoldaýǵa daıyn iri kompanııalarmen baılanys ornatýǵa septigin tıgizdi.