Foto: Daýd Abý Alkas, Reuters
Onyń aıtýynsha, kóp jyldyq qozǵalys shekteýleri men soǵys saldary ondaǵan jyldyq progresti kúıretip, Gazany da, Batys jaǵalaýdy da quldyratty.
«Jaǵdaı asa alańdatarlyq. Gaza tarıhta bolmaǵan ekonomıkalyq daǵdarysty bastan ótkerip jatyr», dedi ol.
Gazadaǵy JIО́ 83 paıyzǵa tómendedi
UNCTAD derekterine sáıkes, 2024 jyly Gazanyń JIО́ aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 83%-ǵa quldyraǵan. Jan basyna shaqqandaǵy JIО́ jylyna 161 dollarǵa deıin tómendegen – bul táýligine 50 sentten de az, álemdegi eń tómen kórsetkishterdiń biri. Sektor ekonomıkasynyń kólemi 2022 jylǵy deńgeıdiń nebári 13%-yn quraıdy.
UNCTAD-tyń palestınalyq halyqty qoldaý baǵdarlamasynyń jetekshisi, aǵa ekonomıst Mýtasım Elagraanyń aıtýynsha, daǵdarys Gazany 70 jylǵa artta qaldyrdy.
«2022 jyldan beri Gazanyń ekonomıkasy óz qunynyń 87 paıyzyn joǵaltty. Jan basyna shaqqan JIО́ 22 jyl burynǵy deńgeıge tústi. Bul sońǵy ondaǵan jyldaǵy eń aýyr ekonomıkalyq daǵdarys», dedi ol.
Onyń aıtýynsha, jumyssyzdyq deńgeıi jalpy eseppen 50%-ǵa jetken, al Gazada 80%-dan asyp ketken.
Batys jaǵalaý da quldyrap barady
Batys jaǵalaý da tarıhtaǵy eń kúrdeli ekonomıkalyq tómendeýdi bastan ótkerdi. 2024 jyly JIО́ 17%-ǵa, jan basyna shaqqan kiris shamamen 19%-ǵa azaıdy.
UNCTAD baǵalaýynsha, turaqsyzdyqtyń kúsheıýi, qozǵalysqa qoıylǵan qatań shekteýler, qonystardyń keńeıýi jáne Batys jaǵalaýdaǵy aýylsharýashylyq jerleriniń 60%-yna qoljetimdiliktiń joǵalýy «ekonomıkalyq ósimdi ondaǵan jyl boıy tunshyqtyryp», qalpyna kelý múmkindikterin aıtarlyqtaı tejep otyr.
Morenonyń aıtýynsha, Palestınanyń qarjylyq jaǵdaıy «tarıhtaǵy eń nashar deńgeıde».
Bilim berý júıesi kúıredi
Baıandamada Gazadaǵy barlyq mektep pen JOO-nyń qıraýy balalardy bilim alý múmkindiginen aıyrǵany aıtyldy. Sarapshylardyń aıtýynsha, munyń zardabyn birneshe urpaq kóredi.
«Bilim berý, daǵdy qalyptastyrý júıesi jáne adamı kapıtaldyń búkil irgetasy talqandaldy. Gaza 70 jyldyq damýyn joǵaltty», dedi Mýtasım Elagraan
BUU, EO jáne Dúnıejúzilik banktiń birlesken baǵalaýy boıynsha Gazany qalpyna keltirý úshin 70 mlrd dollardan astam qarajat qajet.
Qıraǵan nysandardy tolyq tazartý 22 jylǵa sozylýy múmkin, al jarylmaǵan oq-dárilerdi joıý 10 jylǵa deıin uzaıdy.
