«Eki eldiń dıplomatııalyq qatynas ornatqanyna 33 jyldan asty. Osy kezeńde tyǵyz memleketaralyq yntymaqtastyqqa qol jetkizdik. Syndarly saıası dıalog qurdyq. Úkimetaralyq ekonomıkalyq komıssııa belsendi jumys atqarýda. Parlamentaralyq baılanys jolǵa qoıyldy. Aýqymdy sharttyq-quqyqtyq negiz qalyptasty, elýden astam kelisim jasaldy. Halyqaralyq uıymdar aıasynda yqpaldastyǵymyz jalǵasyp jatyr. Bul dástúrli dostyq pen áriptestigimizdiń aıqyn dáleli ekeni sózsiz», dedi Prezıdent.
Iran Prezıdenti Masýd Pezeshkıan ıran-qazaq qatynastary tereńnen tamyr tartatynyna toqtaldy. Sondaı-aq ózara saýda-sattyqty 3 mıllıard dollarǵa deıin jetkizýge kúsh salatynyn aıtty.
«Eki el arasyndaǵy baılanystar Uly Jibek joly dáýirinen bastaý alady. Táýelsizdik alǵanǵa deıin de Qazaqstanmen aradaǵy qarym-qatynas úzilgen joq. Sizdiń elińizben yntymaqtastyq biz úshin óte mańyzdy. Úkimetaralyq, vedomstvoaralyq yqpaldastyq jolǵa qoıylǵan. Kóptegen halyqaralyq jáne aımaqtyq máseleler boıynsha qos memlekettiń ustanymy uqsas. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq, Shanhaı yntymaqtastyq uıymy, Islam yntymaqtastyq uıymy aıasynda tyǵyz áreket etemiz. Bul baǵyttaǵy jumysty kúsheıtý – ortaq mindet. Qazaqstanmen aradaǵy taýar aınalymy 40 paıyzǵa artty. Bul – óte jaqsy kórsetkish. Budan buryn ózara saýda-sattyqty 3 mıllıard dollarǵa deıin jetkizýge ýaǵdalasqan edik. Osy kelisimdi júzege asyrýǵa kúsh sala beremiz. Sonymen qatar Iran Islam Respýblıkasy men Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq arasynda jasalǵan erkin saýda kelisimi eki eldiń saýda-ekonomıkalyq baılanystaryn keńeıtýge berik negiz qalaıdy», dedi Iran Prezıdenti.
Memleket basshysy Qazaqstan Iranǵa jalpy quny keminde 200 mıllıon dollar bolatyn taýar tasymaldaýǵa daıyn ekenin aıtty. Kelissóz barysynda saýda-ekonomıka, ınvestısııa salalaryndaǵy yqpaldastyq perspektıvasy qarastyryldy.
«О́zara taýar aınalymy jyldan jylǵa artyp keledi. Degenmen saýda-sattyqty ártaraptandyrý máselesin oılastyrý kerek. Ásirese, aýyl sharýashylyǵy, kólik-logıstıka, taý-ken, óndiris, medısına jáne ozyq tehnologııalar salalaryndaǵy qarym-qatynasty jandandyrý qajet. Búgin qol qoıylatyn qujattar saıası jáne ekonomıkalyq alys-beristi damytýǵa tyń serpin beredi dep senemin», dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev Tegeranda Qazaqstannyń Saýda úıin ashý bastamasyna qoldaý bildirip, Iskerlik keńestiń jumysyn jandandyrýdyń, Qazaqstan-Iran birlesken saýda-ónerkásip palatasynyń áleýetin tolyq paıdalanýdyń mańyzyn atap ótti.
Jyl basynan beri Iran Qazaqstan ekonomıkasyna 17,8 mıllıon dollar tikeleı ınvestısııa salǵan. Iran kásipkerleri Almaty oblysynda irimshik zaýytyn, Batys Qazaqstan oblysynda mal terisin óńdeý kombınatyn ashý sekildi jobalarǵa belsene atsalysyp jatyr. Qazaqstan bıznesmenderi de Iran naryǵynda birqatar jobany júzege asyryp jatyr. Taraptar Soltústik – Ońtústik kólik dálizi men Qazaqstan – Túrikmenstan – Iran temir jolynyń áleýetin odan ári arttyrýǵa múddeli ekenin jetkizdi.
Bıylǵy 10 aıdyń nátıjesi boıynsha atalǵan baǵyttarmen tasymaldanǵan júktiń kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 53 paıyzǵa artqan. Prezıdentter aımaqaralyq baılanysty kúsheıtý úshin kólik-tranzıt joldaryn odan ári ártaraptandyrý, ásirese, Kaspıı teńizindegi port ınfraqurylymyn birlese damytý máselelerin talqylady. Budan bólek, kelissózde aýyl sharýashylyǵy, energetıka, taý-ken, sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt salalarynda birlesken jobalardy iske asyrý perspektıvasyna nazar aýdaryldy.
Eki el basshylary mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy jandandyrý máselesin de qozǵady
«Irannyń muraǵattarynda qazaq tarıhyna qatysty kóptegen jádiger saqtalǵan. Ǵalymdarymyz ál-Farabı murasyn birlese zertteýdi qolǵa aldy. Qazaq jerinde uly oıshylǵa arnalǵan tarıhı-mádenı keshen salý máselesi qarastyrylyp jatyr. Sonymen qatar búgin Iran delegasııasy Qazaqstan tarıhyna qatysty birqatar qundy eski qoljazbanyń kóshirmesin ala keldi. Sol úshin Sizge zor rızashylyǵymdy bildiremin. Bul qadam qos halyqtyń tarıhı baılanysynyń tereń ekenin dáleldeı túsedi», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Taraptar eki eldiń rýhanı qundylyqtaryn keńinen tanystyrý úshin aldaǵy jyldary Mádenıet kúnderin ótkizý, joǵary oqý oryndary arasynda stýdent almasýdy jandandyrý, medısınalyq uıymdar men farmasevtıkalyq óndiris oryndary arasynda seriktestik ornatý jóninde ýaǵdalasty.
