Shynynda da damyǵan elderdiń deni jańǵyrmaly energııa kózderin damytýǵa kóshkeni anyq. Sodan da bolsa kerek, jasyl energııa kózderin kóbeıtý jumysy bizdiń elde de aıryqsha qarqyn aldy. Aýqymdy jobalardyń sany jyl saıyn artyp jatyr. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń ózi bul máseleni jeke baqylaýyna alǵaly jergilikti atqarýshy bılik ókilderi de JEK stansalarynyń sanyn kóbeıtýge aıryqsha den qoıyp otyr.
О́ńirde kúnnen, jelden, sýdan energııa óndiretin stansalar salý jumysy 15 jyl buryn bastalǵan bolatyn. Erte bastan qamdanǵannyń arqasynda shyǵar, Jambyl oblysy jańǵyrmaly energııa qýatyn óndirý boıynsha respýblıkada kóshbasshy óńirlerdiń qataryna enip úlgeripti. Oblystyq energetıka jáne turǵyn-úı kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń basshylary keltirgen derekke júginsek, bul jumys ilki sátke de toqtamaq emes.
«Oblysta jańǵyrmaly energııa kózderin óndiretin nysandar sanyn arttyrý boıynsha jumys isteýge barlyq jaǵdaı qarastyrylǵan. JEK nysandaryn salý jumysy oblys aýmaǵynda 2010 jyly bastalǵan bolatyn. Shynynda da kúnnen, jelden, sýdan elektr energııasyn alýǵa barlyq múmkindigimiz bar. Endi qolǵa alǵan jańa jobalardy ýaqtyly aıaqtaýǵa kóńil bólgen lázim.
Keıingi ýaqytta iri ınvestorlar da osy baǵytty qoldaýǵa basa nazar aýdaryp otyr. Prezıdent tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda jergilikti atqarýshy bılik ókilderi de bilek sybanyp jumys istep jatyr. О́ńirde 15 jyldan beri jańǵyrmaly energııa kózderi arqyly elektr energııasyn alýǵa qatysty jumystar júıeli atqarylyp jatyr.
Resmı derekke súıensek, 2010 jyly jalpy qýaty 2 MVt quraıtyn 2 JEK nysany paıdalanýǵa berildi. 2015 jyly jalpy qýaty 114 MVt quraıtyn 9, 2021 jyly jalpy qýaty 387,8 MVt quraıtyn 17, 2022 jyly jalpy qýaty 451,3 MVt quraıtyn 21 nysan boldy. О́tken jyly jalpy qýaty 571,3 MVt quraıtyn nysandardyń sany 22-ge jetkizildi», deıdi basqarma basshysy Ǵalym Isaqov.
О́ńirde jumys istep turǵan 22 nysannyń jalpy qýaty 551,3 MVt quraıdy. Onyń 6-sy sý elektr stansasy (24,4 MVt), 10-y jel elektr stansasy (275,65 MVt), 6-sy kún elektr stansasy (251,25 MVt) ekenin aıta ketken jón.
«Jalpy alǵanda, Jambyl óńiri jańǵyrmaly energııa kózderin paıdalaný boıynsha elimizdegi kóshbasshy óńirlerdiń qataryna engen. Osy jyldyń basynda saǵatyna 214,7 mln kVt elektr energııasy óndirildi. Bul kórsetkish ýaqyt ótken saıyn artpasa, kemimek emes.
Keıingi 3 jyldyń ishinde oblysta birqatar iri jáne shaǵyn qýattylyqpen jumys isteıtin jobalar iske asyryldy. Olardyń deni aýdan aýmaqtarynda qosylǵanyn jergilikti jurt jaqsy biledi.
Naqtyraq aıtsaq, 2021 jyly óńirdegi iri jobalardyń biri, quny 49 mlrd teńgeni quraıtyn qýaty 100 MVt «Jańatas» jel elektr stansasy paıdalanýǵa berilse, qýaty 9,2 MVt quraıtyn «Tasótkel» sý qoımasyndaǵy sý elektr stansasynyń ekinshi kezeńi iske qosyldy.
2022 jyly Jambyl aýdanyndaǵy qýaty 50 MVt shamalas «AEC ASA» kún elektr stansasy jáne Talas aýdanynda jalpy qýaty 13,5 MVt quraıtyn «Shengeldi», «Shengeldi-2» jáne «Novateks JES – 3» jel elektr stansasy (ár qaısysynyń qýaty 4,5 MVt) jobasy iske asyryldy.
2024 jylǵy qańtarda Sarysý aýdanynda jalpy qýaty 100 MVt quraıtyn «Shoqpar JES» elektr stansasy jobasynyń qurylysy aıaqtalǵanyn da aıta ketken jón. Aldaǵy jyldary óńirimizde úsh birdeı aýqymdy joba júzege asyrylady. Ol kezde óńirde óndiriletin energııa qýatynyń kólemi eselep artatyny belgili. Qazirgi kezde bul baǵytta aýqymdy jumys qolǵa alynǵan», deıdi Ǵ.Isaqov.
Jaýapty basqarma ókilderi keltirgen derekke júginsek, óńirde aldaǵy birneshe jylda úsh birdeı aýqymdy jobany júzege asyrýǵa aıryqsha basymdyq berilip otyr eken. Irgeli jobanyń biri óńirdiń úshten bir bóligin alyp jatqan Moıynqum aýdanynda qolǵa alynbaq. Munda jalpy qýaty 1 GVt quraıtyn jel elektr stansasy salynbaq.
«Sarysý jáne Talas aýdanynda da iri jobalar qolǵa alynady. Birikken Arab Ámirlikteriniń «Masdar» kompanııasy tarapynan qýaty 500 MVt quraıtyn jel elektr stansasy, Sarysý aýdanynda «China Power International Holding Limited» kompanııasynyń bastamasymen jalpy qýaty 500 MVT bolatyn jel elektr stansasy jobasy iske asyrylady.
Jalpy alǵanda óńirde kúnnen, jelden, sýdan elektr energııasyn óndirýge múmkindik mol ekenin eskere otyryp, 2030 jylǵa deıin jańǵyrmaly energııa kózderin óndirý jumysyn órkendetý maqsatynda arnaıy karta ázirlengen.
Josparǵa sáıkes 2028 jylǵa qaraı jańǵyrmaly energııa kózderiniń sany 2,5 gıgavatt qýatty quraıtyn 28 nysanǵa deıin jetkiziletin bolady. Jalpy alǵanda, belgilengen barlyq jobany iske asyrý ekologııaǵa zııan keltirmeı, óńirdi sapaly elektrmen jabdyqtaýǵa jáne oblys aýmaǵyn jasyl energııamen qamtamasyz etýge múmkindik beredi», deıdi basqarma basshysy óńirde qolǵa alynǵan jobalar jaıly tolǵanyp.
Qalaı desek te, Jambyl óńirinde jasyl energııa óndiretin nysan sany jyl ótken saıyn arta túskenin kóz kórip otyr. Jergilikti atqarýshy bılik ókilderi 15 jyl buryn bastalǵan júıeli jumysty aldaǵy ýaqytta odan ármen qaraı damytýǵa bilek sabanyp kiriskeni qýantady. Qysqasy, jasyl energııaǵa basymdyq bergen óńirde qolǵa alynǵan aýqymdy jobalar jetkilikti.
Jambyl oblysy
