Keńeste ınvestısııalardy súıemeldeýdiń jańa ekojúıesiniń biryńǵaı qurylymyn qalyptastyrýǵa qatysty Úkimet, Bas prokýratýra, ulttyq kompanııalar men ózge de uıymdar júrgizip jatqan jumystar qaraldy.
«Prezıdent barlyq memlekettik organ men uıymnyń aldyna sapaly ınvestısııalar aǵynyn arttyrý men qosylǵan quny joǵary serpindi jobalardy júzege asyrýdy qamtamasyz etý mindetin qoıdy. Investısııalyq saıasattyń 2030 jylǵa deıingi tujyrymdamasy ózektendirildi. Qolaıly ınvestısııalyq ahýal qalyptastyrý, ónimdi eńbekti yntalandyrý, ınvestor quqyǵyn qorǵaý, júzege asyrýdyń barlyq kezeńinde elge mańyzdy jobalardy qoldaý maqsatynda birlesip jumys isteýimiz qajet», dedi Oljas Bektenov.
Qoıylǵan mindetterge qol jetkizýge memlekettik apparattyń ınvestısııa tartý men jańa jobalar portfelin qalyptastyrý tásilderi qaıta qaraldy. Atap aıtqanda, ınvestorlardy nysanaly túrde tartýdy kúsheıtýdi, sondaı-aq aldyn ala ázirlengen ári kelisilgen paket túrinde «ınvestısııaǵa tapsyrys» qalyptastyrýdy kózdeıtin proaktıvti modelge kóshý júzege asyrylyp jatyr.
Premer-mınıstrdiń orynbasary – Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın ótken jyly negizgi kapıtalǵa quıylǵan ınvestısııa kólemi 22,7 trln teńgeni quraǵanyn baıandady. Bıyl 31,5 trln teńge deńgeıinde negizgi kapıtalǵa ınvestısııalar boıynsha nysanaly baǵdar belgilenip, al tikeleı sheteldik ınvestısııalar aǵyny – 25,5 mlrd dollar. 1,1 myńnan astam turaqty jumys ornyn quryp, 16 trln teńgege 475 ınvestısııalyq jobany júzege asyrý josparlanypty.
Búginde Ulttyq sıfrlyq ınvestısııalyq platformada júzege asyrý satysynda jalpyulttyq pýldyń quny 74,5 trln teńge bolatyn 1 047 jobasy tur. Byltyrǵy jyldyń qorytyndysy boıynsha 2,49 trln teńgege 273 joba iske qosyldy. Al jalpy alǵanda, Investısııalyq saıasat tujyrymdamasyna sáıkes ınvestısııalar kólemin 3 ese ulǵaıtý qajet.
Sheteldik ınvestorlar tartý isin nyǵaıtý týraly Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Álibek Qýantyrov baıandady. Ol ınvestorlardy nysanaly túrde tartý men ınvestısııalyq usynystardy qalyptastyrýǵa qatysty naqty jumys nátıjelerinen mysaldar keltirdi. Olardyń arasynda «CHN Corporation» (Qaraǵandy oblysyndaǵy kómir-hımııa kesheni, quny – 4 mlrd dollar), «Roca Group» (Qyzylorda oblysyndaǵy jýynatyn bólmege arnalǵan santehnıka men jıhaz óndiretin zaýyt, quny – 70 mln dollar), «Fufeng Group» (Jambyl oblysyndaǵy júgerini tereń óńdeý zaýyty, quny – 800 mln dollar), «UBM Group» (Qostanaı men Almaty oblystaryndaǵy qurama jem daıyndaý zaýyttary, quny – 58 mln dollar), «Shandong Yuwang Industrial» (soıany tereń óńdeý jobasy, quny – 250 mln dollar) kompanııalary bar. Sondaı-aq halyqaralyq konsýltanttarmen birlesip basym baǵyttar boıynsha ınvestısııalyq usynystar ázirlengeni aıtyldy. «Kazakh Invest» UK-nyń Germanııa, AQSh, QHR, Qatar, Reseı, Túrkııa men Malaızııa sııaqty negizgi baǵyttarda ókildikterin ornalastyryp, sheteldik ókildikterdi ashý jumysy kúsheıtilip jatyr.
Buǵan qosa jıyn barysynda ınvestorlardyń quqyǵyn qorǵaý men jobalardy súıemeldeýdiń quqyqtyq tetikterin nyǵaıtý jónindegi sharalar qaraldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna oraı Bas prokýratýranyń Zańsyz aktıvterdi qaıtarý komıteti Investorlardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti bolyp qaıta quryldy, al Investısııalyq ombýdsmenniń fýnksııalary Bas prokýrorǵa júkteldi.
Premer-mınıstr bul elimizdegi kapıtaldyń quqyqtyq qorǵalýyn kúsheıtýge tıis mańyzdy qadam ekenin aıtty. Úkimet osy jańa ınstıtýtpen ózara is-qımyldy tolyq qamtamasyz etýi kerek. О́z kezeginde Bas prokýror Berik Asylov jergilikti jerlerde ınvest-prokýrorlar jumys isteı bastaǵanyna toqtaldy.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasyna qatysty prokýratýra ınvestısııalyq jobalardy súıemeldeıdi. Biz oryndalýy mindetti aldyn ala jazbasha eskertýler men nusqaýlar beremiz. Bul óte mańyzdy. Investorlardy qorǵaý maqsatynda halyqaralyq quqyqtyq yntymaqtastyq jónindegi qyzmetti úılestiremiz ári júzege asyramyz. Memlekettik organdarmen birge barlyq ınvestısııalyq jobaǵa tekserý júrgizemiz. Tutas kórinisi aıqyndalǵan soń, barlyq jobany jedel súıemeldeýge kóshemiz», dedi B.Asylov.
Búginde ákimshilik qysymdy tómendetýdiń negizgi quraly «prokýrorlyq súzgi» bolyp otyr. Memlekettik organdardyń 27 myń sheshimi zerdelenip, myńnan astam negizsiz bastama keıin qaıtarylǵan, 500-ge jýyq ákimshilik is júrgizý joıylyp, 400 zańsyz tekserý toqtatylypty. О́zge de 200 shekteý sharalaryn qoldanýǵa jol berilmegen. Jalpy alǵanda, bul sharalar ınvestorlardyń qatysýymen bolǵan sot daýlaryn 30%-ǵa, ákimshilik quqyqbuzýshylyq týraly isterdiń 10%-ǵa, qylmystyq isterdiń 2 ese tómendeýine yqpal etken.
Mańyzdy baǵyt retinde ınvestısııalyq jobalardy súıemeldeýdi sıfrlandyrý sharasy ataldy. Ol árbir bastamaǵa onlaın rejimde monıtorıng jasaýǵa ári táýekelder men kidiristerdi naqty ýaqytta anyqtaýǵa múmkindik beredi. Bas prokýratýranyń málimetinshe, sonyń arqasynda 2 myńǵa jýyq ınvestordyń máselesi sheshilip, 25 myń jumys ornyn qurýǵa jol ashatyn 250 joba iske qosylǵan.
Oljas Bektenov ınvestorlardyń quqyǵyn qorǵaý men qolaıly ınvestısııalyq ahýal qalyptastyrý barlyq memlekettik organnyń, ásirese bıznespen ózara is-qımyldyń aldyńǵy qatarynda turǵan organdardyń ortaq mindeti ekenin eskertti.
«Árbir sheteldik nemese otandyq ınvestor óz múddeleriniń qorǵalǵanyna, daýlar ádil túrde sheshiletinine, al memlekettik ınstıtýttar ashyq ári boljamdy erejeler sheńberinde áreket etetinine senimdi bolýǵa tıis. Kóptegen máseleniń túp-tamyry bıýrokratııa men jergilikti jerlerdegi úderisterdiń sozbalańǵa salynýynda jatyr. Bizdiń ekonomıkamyzǵa ınvestısııa salýǵa daıyn ınvestordyń birneshe aı boıy qarapaıym tehnıkalyq sharttardy nemese jerge quqyq belgileıtin qujattardy ala almaýy – jol berilmeıtin jaǵdaı. Bul – el ekonomıkasyna tikeleı shyǵyn», dedi O.Bektenov.
Premer-mınıstr «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasy men ákimdikterdiń qyzmetine qatysty syn aıtty. Búginde óńirlerge júzege asyrýǵa usynylǵan 25 jobanyń úsheýi ǵana belsendi túrde júrgizilip jatyr. Osy úshin «Kazakh Invest» UK AQ basqarma tóraǵasy Sultanǵalı Kenjequlovqa eskertý jasaldy.
Oljas Bektenov memlekettik organdarǵa úsh kúnde qalǵan ınvestısııalyq jobalarǵa qatysty barlyq qajetti sheshimderdi qabyldaýdy tapsyrdy. Naqty nátıje bolmaǵan jaǵdaıda kináli laýazymdy tulǵalardyń tártiptik jaýapkershiligi qaralady. Investorlar qyzmetine kedergi keltirý faktilerine qatysty barlyq materıal Bas prokýratýraǵa joldandy.
