Memlekettik keńesshiniń aıtýynsha, quramyna barlyq óńirler men túrli salalardyń ókilderi engen Konstıtýsııalyq komıssııa ashyq formatta jumys istedi. Ol jańa Konstıtýsııa jobasy azamattardyń, saıası partııalardyń, qoǵamdyq uıymdar men sarapshylar qaýymdastyǵynyń usynystaryn jan-jaqty taldaý men ashyq talqylaýlardyń nátıjesi ekenin jetkizdi. Otyrystar tikeleı efırde ótti, árbir bap pen norma egjeı-tegjeıli talqylanyp, azamattardan túsken barlyq usynystar muqııat saralandy.
О́tken jyldyń qazan aıynan bastap e-Otinish jáne e-Gov platformalary arqyly konstıtýsııalyq reforma máseleleri boıynsha 2 myńnan astam usynys kelip tústi. Joba jarııalanǵannan keıin azamattar qosymsha 10 myńnan astam usynys joldaǵan. Erlan Qarınniń atap ótýinshe, bul qujatty shyn máninde halyqtyq Konstıtýsııa dep ataýǵa tolyq negiz bar.
Jańa Ata zań jobasy 11 bólim men 96 baptan turady. Memlekettik keńesshiniń aıtýynsha, onda el damýynyń túbegeıli jańa tásili bekitilgen.
«Eń aldymen, Konstıtýsııanyń ózegine adam, onyń quqyqtary men bostandyqtary qoıylǵan. Eger qoldanystaǵy redaksııa kóbine memlekettiń múddesi men ókilettikterin aıqyndaýǵa baǵyttalsa, jańa nusqa el damýyndaǵy adamı ólshemdi engizedi. II bólim – «Negizgi quqyqtar, bostandyqtar men mindetter» osy salaǵa tolyq arnaldy, al damýdyń strategııalyq negizi retinde adamı kapıtal – azamattardyń bilimi, qabileti men eńbegi jarııalandy», dep atap ótti Memlekettik keńesshi.
О́z sózinde Erlan Qarın jańa Ata zańnyń qarapaıym adamdardyń múddesine baǵyttalǵanynyń dáleli retinde qoldanystaǵy jáne jańa qujattardaǵy «adam» sóziniń kezdesý jıiligin de mysalǵa keltirdi. Bir qyzyǵy, jańa Konstıtýsııa jobasynda «adam» sózi 53 ret qoldanylǵan, al 1995 jylǵy redaksııada bul sóz 27 ret kezdesedi eken.
«Sebebi, memlekettiń basty qazynasy da, tiregi de – onyń azamattary. Bul jańa Konstıtýsııada naqty aıqyndaldy. Sondyqtan, bul – azamattarǵa úmit beretin Konstıtýsııa», dedi ol.
Erlan Qarınniń aıtýynsha, ekinshi mańyzdy baǵyt – memlekettilikti nyǵaıtý. Ártúrli baptarda Táýelsizdik, Egemendik jáne Aýmaqtyq tutastyq qaǵıdattary kórinis taýyp, jan-jaqty ashylǵan. Máselen, «Konstıtýsııalyq qurylys negizderi» bóliminiń 3-babynda memleket qyzmetindegi basty qaǵıdat retinde Egemendik pen Táýelsizdikti qorǵaý tikeleı bekitilgen.
«Bul Memleket basshysynyń keń taralǵan «Táýelsizdik bárinen qymbat» degen sózimen tolyq úndesedi. Sondyqtan, bul – elge qorǵan bolatyn Konstıtýsııa», dedi Erlan Qarın.
Úshinshi aspekt retinde Memlekettik keńesshi ulttyq biregeılikti kúsheıtýdi atady. Preambýlada Uly dalanyń myńdaǵan jyldyq tarıhynyń sabaqtastyǵy týraly tujyrym bekitilgen. Bul, onyń aıtýynsha, memlekettiń tarıhı tamyry men tól bolmysyn aıqyndaı túsedi. Sondyqtan, bul Ata zań – azamattarǵa naqty quqyqtyq kepildikter usynatyn qujat qana emes, sonymen qatar, ár azamatqa oqyǵan saıyn rýh beretin Konstıtýsııa eken.
Budan bólek, Erlan Qarın jańa Konstıtýsııanyń eń mańyzdy ereksheliginiń birine arnaıy toqtalyp, jańa Ata zańnyń basynan bastap tuńǵysh ret qazaq tilinde – memlekettik tilde ázirlengenine kópshiliktiń nazaryn aýdardy.
«Bizde memlekettik til – bireý, jalǵyz. Ol – qazaq tili. Basqa memlekettik til joq. Jańa Konstıtýsııany ázirleý úshin syrttan eshkim shaqyrylǵan joq. Bul – óz azamattarymyz, búkil el bolyp talqylaǵan, ázirlegen Konstıtýsııa. Iаǵnı, memlekettik, eldik, ulttyq múdde turǵysynan jazylǵan Konstıtýsııa. Sondyqtan bul – barsha halyqqa senim beretin Konstıtýsııa», dedi Memlekettik keńesshi.
Strategııalyq jańashyldyqtardyń qataryna bilim berý, ǵylym, ınnovasııalar, mádenıet pen ónerdiń basymdyǵyn bekitýdi jatqyzýǵa bolady. Sondaı-aq, alǵash ret Ata zań deńgeıinde sıfrlyq keńistikte derbes derekterdi qorǵaý normasy engizildi. Bul adam quqyqtaryn qorǵaýdyń jańa ólshemi men eldiń tehnologııalyq damýǵa degen umtylysyn kórsetedi.
«Osyndaı strategııalyq basymdyqtardy aıqyndaı otyryp, Qazaqstan bolashaqta bilimdi, ǵylym men ınnovasııa jetistikterine súıenetin azamattar eline aınalýǵa, sondaı-aq tehnologııalyq turǵydan damyǵan memleketterdiń qataryna qosylýǵa degen umtylysyn naqty bildiredi. Sondyqtan bul – el damýyna jańa serpin beretin Konstıtýsııa», dedi Memlekettik keńesshi.
Eleýli ózgerister saıası júıege de qatysty boldy. Bir palataly Parlamentti engizý, Vıse-Prezıdent ınstıtýtyn qalyptastyrý, Halyq keńesin qurý, birqatar joǵary laýazymdy tulǵalar úshin ókilettik merziminiń rettigin bireýmen shekteý – munyń bári basqarýdyń zamanaýı ári serpindi modelin qalyptastyryp, burynǵy saıası qurylymnan bas tartýdy bekitedi.
Erlan Qarın qoldanystaǵy Konstıtýsııa Táýelsiz Qazaqstannyń qalyptasýynda mańyzdy ról atqaryp, qol jetkizilgen tabystardyń berik irgetasyna aınalǵanyn atap ótti. Alaıda qazirgi tańda álem geosaıası, geoekonomıkalyq jáne tehnologııalyq ózgeristermen sıpattalatyn jańa damý kezeńine qadam basty. Bul saıası júıelerdi jańa syn-qaterlerge beıimdeýdi talap etedi.
