Referendým • Búgin, 09:20

Referendým – álemdik BAQ nazarynda

20 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Elimizde ótip jatqan Konstıtýsııalyq reformaǵa qatysty referendým halyqaralyq aqparat quraldarynyń da nazaryn aýdardy. Álemdik basylymdar daýys berý barysyn, usynylǵan ózgeristerdiń mazmunyn jáne qoǵamdaǵy pikirtalasty taldap, túrli qyrynan saraptama jasap jatyr. Solardyń biri – brıtandyq BBC medıasy, dep jazady Egemen.kz.

Referendým – álemdik BAQ nazarynda

Foto: bbc.co.uk

BBC tilshisiniń materıalynda referendýmnyń maqsaty men mańyzyna toqtalǵan. 77 bapqa ózgeris engizilgenin, bul shamamen qujattyń 80 paıyzyna yqpal etetinin tilge tıek etken.

Qazaqstannyń basqarý júıesi «sýperprezıdenttik» úlgisinen yqpaldy parlamenti bar prezıdenttik respýblıkaǵa ótýdi kózdeıtinin jáne habarlaǵan.

BBC nazar aýdarǵan basty máselelerdiń biri – parlament qurylymynyń ózgerýi. Jobaǵa sáıkes, qazirgi eki palataly parlamenttiń ornyna bir palataly zań shyǵarýshy organ qurylyp, onyń ataýy Quryltaı dep ózgeretini. Sonymen birge depýtattardyń birqatar ókilettikteri qaıta qaralatyny aıtylǵan.

Japonııada júrgen Qazaqstan azamaty referendýmda óz tańdaýyn jasady

Halyqaralyq basylym jańa Konstıtýsııa jobasynda qoǵamdaǵy dástúrli qundylyqtarǵa qatysty normalar aıqyndalǵanyn jazady. Atap aıtqanda, nekege «er men áıeldiń erikti odaǵy» degen anyqtama beriledi. Oıyn qýattaý úshin Premer-mınıstrdiń orynbasary – mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaevanyń sózin usynady. Bul onyń aqpan aıynyń basynda konstıtýsııalyq reforma jónindegi komıssııa otyrysynda oqyǵan baıandamasy edi:

«Bul norma qoǵamdaǵy otbasy ınstıtýtynyń mańyzyn aıqyndaı túsedi. Mundaı qaǵıdany oryndy dep sanaımyn. Ol otbasynyń turaqtylyǵyn nyǵaıtýǵa, dástúrli qundylyqtardy quqyqtyq deńgeıde qorǵaýǵa, sondaı-aq áıelderdiń quqyqtary men zańdy múddelerin kúsheıtýge yqpal etedi», deıdi A. Balaeva.

BBC óziniń «demokratııalyq» ustanymyna sáıkes bul zań oǵash oı, qorash kóńilmen qaraǵany ańǵarylady. Atalǵan túzetýdiń LGBT nasıhatyna tyıym salý týraly zań jobasy qabyldanǵan tusta usynylǵanyn eske túsiredi. Ári qaraı Qazaqstannyń  LGBT ókilderiniń qalaýyn «belden basqan» áreketin aıtyp ótedi:

«Quqyq qorǵaýshylar men halyqaralyq uıymdardyń bul qujatty qabyldamaýǵa shaqyrǵan birneshe ótinishine qaramastan, zań jobasyn Parlamenttiń joǵarǵy palatasy Senat maquldap, 2025 jyldyń jeltoqsanynda Prezıdent qol qoıǵan», deıdi BBC tilshisi.

Naýryznama onkúndigi aıasynda «Referendým – 2026» atty onlaın marafon ótedi

Sondaı-aq basylym shetelden qarjylanatyn uıymdarǵa qatysty normalar jónindegi pikirlerdi keltiredi. Keıbir sarapshylar bul talaptardyń qajet ekenine kúmán keltiredi. Al bılik ókilderi qoǵamdyq uıymdardyń ashyqtyǵyn kúsheıtý mańyzdy ekenin aıtady.

BBC dereginshe, referendým ótti dep tanylýy úshin saılaý quqyǵy bar azamattardyń jartysynan astamy daýys berýge qatysýy qajet. 2026 jyldyń basyndaǵy málimet boıynsha Qazaqstanda 12,4 mıllıonnan astam saılaýshy tirkelgen. Demek keminde 6,2 mıllıon azamat daýys berýi kerek.

Halyqaralyq sarapshylar Qazaqstandaǵy konstıtýsııalyq ózgeristerdi eldiń saıası júıesine yqpal etetin mańyzdy kezeń dep baǵalap otyr. 

15 naýryz kúni «Invataksı» qyzmeti tegin bolady  

Sońǵy jańalyqtar