Bul kúnderi Almaty metrosynyń qurylysy 90 paıyzǵa aıaqtalyp, endi ony tehnıkalyq turǵydan qamtamasyz etý bastaldy. Sársenbiniń sátinde ońtústik astanaǵa metronyń alǵashqy elektr poıyzdary jetkizilip, qos relske tústi.
Jıyrma jyldan astam ýaqyttan beri tynymsyz qazylyp-salynyp kele jatqan metropolıten keler jyly, táýelsizdigimizdiń 20 jyldyǵy qarsańynda qalalyqtardyń ıgiligine berilýi tıis. Almaty metrosyn jyljymaly qurammen qamtamasyz etýdi ońtústikoreıalyq “Hyundai” korporasııasy qolǵa alyp otyr.
Almatylyqtar úshin aıtarlyqtaı oqıǵa bolyp tabylatyn osynaý saltanatty oqıǵaǵa qala ákimi Ahmetjan Esimov, “Hyundai” korporasııasynyń prezıdenti Kım ´ng Nam, metro qurylysynyń jumysyn úzdiksiz basqaryp kele jatqan “Metropolıten” QMM dırektory Murat Úkshebaev, “Almatymetroqurylys” AQ bas dırektory Isabek Aqatov pen BAQ ókilderi qatysty.
Dızaıny elimizdiń kók baıraǵymen úndes jasalynǵan vagondar – otandyq tehnıkalyq talaptarǵa ǵana emes, álemdegi zamanaýı metro poıyzdaryna qoıylatyn talaptarǵa sáıkes keledi. Munda jolaýshylar úshin jaılylyq, qaýipsizdik máseleleri túgel eskerilgen. Jolaýshylar vagondardan vagondarǵa emin-erkin óte alady. Eń bastysy, jyljymaly quramdardyń tejegishi eski ádispen emes, dısk arqyly jumys isteıdi. Joǵary jyldamdyqpen júretin poıyzdy dısk arqyly tejeý onyń dóńgelekterin tez eskirtpeıdi ári shýdy azaıtyp, jóndeýge ketetin shyǵyndardy da aıtarlyqtaı únemdeıdi eken. Iаǵnı, buryn kolodkalyq tejegishterge tán frıksııalyq shań jańa poıyzdarda joq. Bul da ekologııalyq turǵydan óte tıimdi ekeni aıtylýda.
Saltanatty oqıǵa barysynda sóz alǵan qala ákimi Ahmetjan Esimov:
– Elbasynyń Joldaýyna sáıkes, biz Qazaqstandaǵy tuńǵysh metronyń – Almaty metrosyn qoldanysqa engizý jumystaryn kezeń-kezeńimen atqaryp otyrmyz. Búgingi oqıǵany osy tapsyrmany oryndaý barysyndaǵy basty kezeńderdiń birine jatqyzýǵa bolady. Eki aı buryn Elbasy osy jerde bolyp, jumys barysymen tanysqan. Metro qurylysy bekitilgen kestege sáıkes júrgizilip jatyr. Kelesi jyly el táýelsizdiginiń 20 jyldyǵy qarsańynda Almaty metrosy paıdalanýǵa beriledi degen senimdemiz. Al búgin biz qala turǵyndary men qonaqtaryna qyzmet kórsetetin metronyń alǵashqy tórt quramyn tanystyryp otyrmyz. Tórt vagonnan turatyn 4 quram, bul – 16 vagon. Taǵy úsh quram – 12 vagon tamyz-qyrkúıek aılarynda jetkiziledi, – dedi.
Qala ákimi tapsyryspen jasalǵan vagondar ońtústik astanaǵa der kezinde jetkizilgenin, atalmysh korporasııa metro vagondaryn jasaýda álemdegi jetekshi kompanııalardyń qataryna enetindigin atap ótti. Almaty ákimi ońtústikoreıalyq kompanııaǵa tańdaý tegin túspegendigin, onyń tájirıbesi men vagondardyń jaılylyǵy, sapasy zerttelgendigin aıtady.
– Búginde álemdegi iri qalalardyń bári ekologııalyq turǵydan taza kólik túrlerine kóshýde. Sondyqtan da tańdaý kóbine temir joldarmen júretin elektr poıyzdaryna túsedi. Qaýipsiz tehnologııalar men qaýipsiz materıaldardan jasalynǵan vagondar Almatynyń ekologııalyq ahýalyn jaqsartýǵa septesedi dep senemiz. Keleshekte bul qalada metro jelileri keńeıe beredi dep oılaımyz. Sondyqtan bizdiń kompanııa osynaý jobaǵa úlken mán berip otyr, – dedi “Hyundai Rotem” kompanııasynyń ókili Lı ´ Song myrza.
Saǵatyna 80 shaqyrymdyq jyldamdyqpen júretin jyljymaly quram bir mezette 940 jolaýshy tasymaldaıdy. Qaýipsizdik turǵysynan alǵanda vagondardan vagondarǵa ótý ońaı jáne poıyzdar kondısıonerlermen jabdyqtalǵan, arnaýly beınebaqylaý júıesi ornatylǵan.
Memleketimiz úshin strategııalyq mańyzdy nysan bolyp tabylatyn Almaty metropolıteniniń 4 stansasy tolyq abattandyrylǵan, qalǵan úsh stansada árlendirý jumystary jalǵasýda. Qazir jer asty joldarynda rels salý jumystary qyzý qarqyn alǵan.
Kún saıyn ósip kele jatqan megapolıstegi alǵashqy kezeńniń 7 beketimen Almatynyń kólik keptelisi, jolaýshy tasymaly máselesin sheshý múmkin emes. Sondyqtan metro qurylysyn ári qaraı damytý maqsatynda qazir Abaı dańǵylynan bastap Qalqaman-3 shaǵyn aýdanyna deıin jáne “Raıymbek batyr” stansasynan bastap “Almaty-1” vokzalyna deıin jer asty jolyn salý qarastyrylýda.
Sondaı-aq keleshekte metronyń ekinshi kezegin “Dýman” shaǵyn aýdanynan bastap Ortalyq saıabaqqa deıin salý josparlanýda.
Aınash ESALI, ALMATY. Sýretterdi túsirgen Samat QUSAIYNOV.
