YNTYMAQTASTYQ AIаSY KEŃEIE TÚSÝDE

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynda “Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyǵy jáne aımaqtyq qaýip-qaterler” atty dóńgelek ústel bolyp ótti. QR Syrtqy ister mınıstr­li­gimen birlesip uıym­das­tyrylǵan jıynda negizinen Eýr­azııa qaýipsizdigin qamta­ma­syz etýdegi Eýropadaǵy qaýip­sizdik pen yntymaqtastyq uıymynyń atqaratyn róli men mindetteri keńinen tal­qy­landy. Sonymen qatar Qazaq­stannyń EQYU-ǵa tóraǵaly­ǵy­nyń alǵashqy qorytyndy­lary týraly da sóz boldy. Bas­qosýda QR Syrtqy ister mınıstrligi halyqaralyq aqparat komıtetiniń tóraǵasy Roman Vasılenko, EQYU departamentiniń dırektory, erekshe tapsyrmalar boıynsha elshi Serjan Ábdikárimov, QSZI-diń dırektory Bolat Sultanov jáne dıplomatııa­lyq ókildikterdiń qyzmetker­leri kún tártibine qoıylǵan máseleler tóńireginde óz pikirlerin ortaǵa saldy. Bıylǵy jyldyń maýsym aıynda Qyrǵyzstanda oryn alǵan qaıǵyly oqıǵa bul el­men kórshi memleketterdi ǵana emes, sonymen qatar búkil álem­niń alańdaýshylyǵyn týǵyzǵandyǵy belgili. Soǵan oraı bul basqosýda kórshi mem­lekettegi kúrdelilikter tóńi­reginde jan-jaqty túrde baıandaldy. QSZI-diń dırek­to­ry Bolat Sultanovtyń aı­týynsha, kópshilik nazaryn ózi­ne aýdaryp otyrǵan bul jaǵ­daı jan-jaqty ári tereń taldaýdy qajet etetindigi sóz­siz. О́ıtkeni, osy saraptamalar negizinde EQYU-ǵa naqty usy­nystar daıarlaý qajet. Shyn mánisinde de, bul jaǵdaıdyń aýyrtpalyǵy mol ekendigi aıt­pasa da túsinikti. Kezdesýge qa­tysýshylar habarlaǵan resmı derekterge qaraǵanda Qyrǵyz­standa oryn alǵan qaıǵyly oqıǵa kezinde segiz júzden astam adam qaza bolǵan. Al júz­ge jýyq qyrǵyzstandyqtar kórshiles О́zbekstanǵa bas saýǵalamaq nıetpen qashqan. Sóz reti kelgende atap aıtar­lyǵy, olardyń kópshiligi áıel­der men balalar jáne qarttar bolatyn. EQYU tóraǵasy retinde Qazaqstan keleńsizdik qurbanyna aınalyp, qasiretke tap bolǵan el turǵyndaryna kó­mek pen qamqorlyq kórse­týge umtylýda. Sonymen, EQYU-nyń Qyrǵyzstanǵa kómek kórsetýge qatysty is-sharalary, sondaı-aq qyrǵyz daǵdarysynyń sebepteri de nazardan tys qalǵan joq. “Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyǵy jáne aımaqtyq qaýip-qaterler” atty dóńge­lek ústelge qatysyp, sóz al­ǵan­dar “Qazaqstannyń ózine tapsy­ryl­ǵan isti atqarýda joǵary jaýapkershilik tany­týy jáne munyń ózi EQYU tarıhyndaǵy eń bir tabysty tóraǵalyq” ekendigin de atap aıtty. Máse­len, EQYU-nyń Is basyndaǵy tóraǵasy, eli­miz­diń Memlekettik hatshysy – Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaevtyń búgingi kúnge deıin jıyrmaǵa jýyq memle­ketke barǵandyǵy kóp nárse­den habar berse kerek. Halyq­aral­yq sarapshylardyń EQYU-daǵy tóraǵalyqqa ońdy baǵa berýi de atqarylǵan is-sharalardyń talap deńgeıine saı ekendigin aıqyn dálel­deıdi. QR Syrtqy ister mı­nıstrligi halyqaralyq aqparat komıtetiniń tóraǵasy Roman Vasılenko “EQYU-nyń basty maqsaty – beıbitshilikti ny­ǵaıtyp, shıelenister men daý-janjaldardyń aldyn alý ekendigin ashyp aıtady. – Memleket basshysynyń bı­ylǵy jyly EQYU-nyń sam­mıtin ótkizý týraly usy­ny­sy Uıymǵa qatysýshy elder úshin aýqymdy keńistiktegi qaýip-qaterlerge, kúrdelilik­ter­ge qarsy laıyqty jaýap tabýdaǵy tarıhı úlken múm­kindik. Al munyń ózi Qazaq­stan­nyń EQYU-ǵa tóraǵaly­ǵyn­daǵy negizgi ári mańyzdy is-sharalardyń biri bolyp eseptelinýde. Eýroatlan­tı­ka­lyq jáne eýrazııalyq qaýip­sizdikke jańartylǵan strate­gııa­lyq kózqarastardy qalyp­tastyrý jáne ózge de búgingi kún tártibinde turǵan máse­le­lerdiń óz sheshimin tabýynyń bereri mol ekendigi sózsiz. Ashyǵyn aıtqanda sammıt Eýrazııadaǵy yntymaqtastyq pen qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa qo­maqty úles qosýǵa ıgi yqpal et­pek, – deıdi Roman Vası­lenko óz oıyn ortaǵa salyp. Sarapshylar pikirinshe, Qazaqstan – EQYU tóraǵasy retinde qaýipsizdiktiń eýrazııa­lyq tıimdi júıesin qurýda birqatar jetistikterge qol jetkizýde. Aımaqaralyq ha­lyqaralyq deńgeıdegi ynty­maq­tastyq aıasy keńeıe túsýde. Jıynda “Kazakhstan Today” agenttiginiń Eýropadaǵy qaýip­sizdik pen yntymaqtastyq uıy­mynyń qalyptasýy men damýy­na arnalǵan mono­gra­fııalary­nyń tusaýkeseri bol­dy. Qazaq­stan strategııa­lyq zertteýler ınstıtýtynyń jınalǵandar nazaryna “Qa­zaqstannyń EQYU-daǵy tór­aǵalyǵy qazaq­standyqtar kózi­men” atty so­sıologııalyq sa­rap­tamasy usy­nyldy. Saýal­da­ma nátıjesinde respondent­terdiń 65 paıyzynyń tujy­rymdaýynsha, bizdiń eli­mizdiń halyqaralyq mıssııasy – eń mańyzdy oqıǵa. Baqyt BALǴARINA, ALMATY.