Foto: istockphoto.com
Keıingi jyldary kýrerlik qyzmet eńbek naryǵyndaǵy eń qoljetimdi tabys kózderiniń birine aınaldy. Ásirese turaqty jumys taba almaǵandar, stýdent jastar men qosymsha tabys izdegen azamattar úshin bul sala ýaqyt talabynan týǵan múmkindik boldy. Alaıda onyń syrt kózge baıqala bermeıtin qıyndyqtary da az emes.
Qarjy mınıstrliginiń málimetinshe, tapsyrys jetkizýshilerdiń ortasha aılyq tabysy 400-500 myń teńge aralyǵynda. Bir qaraǵanda bul jaman kórsetkish emes. Degenmen mundaı tabysqa jetý úshin kóptegen kýrer kúnine 12-15 saǵatqa deıin eńbek etýge májbúr. Iаǵnı joǵary tabys kólemi jumystyń qarqyny men eńbek júktemesiniń aýyrlyǵyna tikeleı baılanysty. Qolaısyz aýa raıy, joldaǵy qaýip-qater, ýaqytpen sanasqan tyǵyz jumys kestesi olardyń kúndelikti kásibiniń ajyramas bóligine aınalǵan.
Keıingi ýaqytta elektrovelosıpedpen qatynaıtyn kýrerlerge qatysty baqylaýdyń kúsheıýi de qoǵam nazaryn osy saladaǵy ózekti máselelerge aýdardy. Zań talaptaryn buzǵan júrgizýshilerdiń kóligi aıyp turaǵyna qoıylyp jatyr. Quqyq qorǵaý organdary mundaı sharalardy qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý maqsatymen túsindirse, kýrerler ony eńbek etý múmkindigin shekteıtin faktor retinde baǵalaıdy.
Tapsyrys jetkizýshisi Marat Toılybaıdyń aıtýynsha, elektrovelosıped kýrerler úshin jaı ǵana kólik emes, eńbek ónimdiligin arttyryp, densaýlyqqa túsetin salmaqty azaıtatyn qural.
«Nápaqamyzdy osy jumystan taýyp júrmiz. Jaıaý júrgen kezde aıaǵym jıi aýyratyn. Elektrovelosıped jumysymyzdy jeńildetedi. Keıingi kezde reıdter jıilep, keıbir áriptesterimizdiń kóligi aıyp turaǵyna qoıylyp jatyr. Zań talaptaryn túsinemiz, biraq eńbek etýge de qolaıly jaǵdaı jasalsa deımiz», deıdi ol.
Kýrerlerlik qyzmettiń máselesi tek kólikpen shektelmeıdi. Keıingi jyldary platformalyq jumyspen qamtý júıesin zańdastyrý maqsatynda memleket bul saladaǵy azamattardy salyq jáne mindetti áleýmettik tólemder júıesine engizdi. Alaıda kóptegen kýrer tabysynan tıisti tólemderdi aýdarǵanymen, eńbek qaýipsizdigi men áleýmettik kepildikter turǵysynan ózin tolyq qorǵalǵan sezinbeıtinin aıtady. Iаǵnı olar ekonomıkanyń belsendi qatysýshysyna aınalǵanymen, áleýmettik qoldaýdyń naqty tetikterin áli de jetkilikti deńgeıde sezine qoıǵan joq.
Salanyń taǵy bir ózekti máselesi – qyzmet kórsetý sapasy. Keıingi ýaqytta tutynýshylar tarapynan jetkizý mádenıeti men sanıtarlyq talaptardyń saqtalýyna qatysty syn-pikirler jıilegen. Ásirese tasymal sómkeleriniń tazalyǵy men tapsyrysty jetkizý sapasyna baılanysty shaǵym kóp.
Almatyda sábıimen kýrer bolyp júrgen áıeldiń atynan alaıaqtar aqsha jınaǵan
Tutynýshy Azamat Qanatuly jetkizý qyzmetiniń kúndelikti ómirdi jeńildetkenin aıtqanymen, sapa máselesine de nazar aýdarý qajet dep sanaıdy.
«Jetkizý qyzmeti halyqqa óte yńǵaıly ári qoljetimdi. Degenmen keıde tapsyrystyń búlinip nemese tógilip keletin jaǵdaılary kezdesedi. Mundaı kemshilikter bolǵanymen, adal eńbek etip júrgen kýrerlerdiń eńbegin de joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy», deıdi ol.
Kýrerlerge qatysty túıtkilder Úkimet nazarynan da tys qalǵan joq. Premer-mınıstr Oljas Bektenov jaýapty memlekettik organdarǵa elektrovelosıpedter men skýterler qozǵalysyn quqyqtyq turǵydan retteý máselesin qarastyrýdy tapsyrdy. Bul eń aldymen jaıaý júrginshiler qaýipsizdigin qamtamasyz etý qajettiliginen týyndap otyr.
Sarapshylar kýrerlik qyzmettiń keń taralýyn eńbek naryǵyndaǵy ózgeristerdiń kórinisi retinde baǵalaıdy. Bir jaǵynan, bul sala myńdaǵan adamdy jumyspen qamtyp, turaqty tabys tabýǵa múmkindik berip otyr. Ekinshi jaǵynan, joǵary bilim alǵan jastardyń bir bóliginiń mamandyǵy boıynsha jumys taba almaı, platformalyq jumyspen aınalysýy eńbek naryǵyndaǵy qurylymdyq máselelerdiń bar ekenin ańǵartady.
Sondyqtan máseleni tek jol qozǵalysy erejeleri nemese jetkizý qyzmetiniń sapasy aıasynda qarastyrý jetkiliksiz. Bul – eńbek qatynastary, áleýmettik qorǵanys jáne jumyspen qamtý saıasaty toǵysqan kúrdeli másele.
Vıse-mınıstr kýrer bolyp júrgen jas anaǵa qatysty pikir bildirdi
Memleket basshysy eńbek adamynyń mártebesin kóterýdiń mańyzyn birneshe ret atap ótken bolatyn. Osy turǵydan alǵanda, kýrerlerdiń de eńbegi laıyqty baǵalanyp, olardyń qaýipsiz eńbek etýine jáne áleýmettik qorǵalýyna qajetti jaǵdaı jasalýǵa tıis. Qoǵamdyq qaýipsizdik pen zań talaptaryn saqtaý mańyzdy. Alaıda bul talaptar kúndelikti tirshilik qamymen eńbek etip júrgen azamattardyń múddesimen ushtasqanda ǵana óz nátıjesin beredi.
Damıra TО́LEGEN,
EUÝ stýdenti.
