Almatyda kezinde Ermuhan Bekmahanov turǵan Panfılov kóshesindegi №126 úıge eskertkish taqta ornatyldy
Saltanatty jıynda sóz sóılegen Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Záýresh Amanjolova eskertkish taqtanyń ashylýyn – Qazaq handyǵynyń qurylǵanyna 550 jyl tolýy men belgili tarıhshy Ermuhan Bekmahanovtyń týǵanyna 100 jyl tolýyna oraı uıymdastyrylǵanyn atap ótti.
Ermuhan Bekmahanov 1915 jyly Pavlodar oblysynda dúnıege kelgen. Eńbek jolyn Almatydaǵy joǵary oqý oryndarynda oqytýshy bolyp bastady. 1946-1947 jyldary Qazaq KSR Ǵylym akademııasynda jańadan qurylǵan Tarıh, arheologııa jáne etnografııa ınstıtýty dırektorynyń ǵylymı jumys jónindegi orynbasary, 1947 jyldan 1966 jylǵa deıin Qazaq memlekettik ýnıversıtetinde ózi uıymdastyrǵan Qazaqstan tarıhy kafedrasyn basqardy. Ǵalymnyń eń basty eńbegi 1947 jyly Almatyda orys tilinde jaryq kórgen «XIX ǵasyrdyń 20-40-jyldaryndaǵy Qazaqstan» atty monografııasy boldy. Osy taqyrypta 1946 jyly Máskeýde tarıh mamandyǵy boıynsha doktorlyq dıssertasııa qorǵaǵan. Alaıda, 1951 jyly KSRO-nyń basty basylymy – «Pravda» gazetinde syn maqala jarııalanyp, ǵalymdy ultshyl dep qýdalaý bastaldy. Sol jyly ýnıversıtettegi jumysynan bosatylyp, partııa qatarynan shyǵaryldy. Aqyr sońynda joǵarydaǵy aıyptaý negizge alynyp, 1952 jyly E.Bekmahanov 25 jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy. Sóıtip GÝLAG-tyń Sibirdegi bólimshesine aıdaldy. 1954 jyly is qaıta qaralyp, aqtalyp shyqty.
Eskertkish taqtany ashý kezindegi jıynda kınorejısser Satybaldy Narymbetov taıaýda elimiz boıynsha prokatqa «Amanat» fılminiń shyǵatynyn aıtty. Kıno sheberiniń uly tulǵanyń beınesin somdaý jolynda uzaq jyldar ter tókkeninen ónersúıer qaýym habardar. Rejısser basty rólge tanymal akter Berik Aıtjanovty tańdapty. Kenesary handy taǵy bir belgili akter Sanjar Mádıev somdaıdy. Qapshaǵaı jaǵasynda sońǵy kadrlary túsirilgen týyndyda Qarlyǵash Muhametjanova, Áziz Beıshenálıev, Erden Telemisov, Artem Mıtnev jáne Dmıtrıı Skrıta sııaqty óner ıeleri oınady.
Jınalǵan qaýym ómiri shyrǵalańǵa toly ult qaıratkeriniń rýhyna bas ıip, taǵzym etti.
Talǵat SÚIINBAI, «Egemen Qazaqstan».
Sýretti túsirgen Aıtjan Murzanov.
ALMATY.
Saltanatty jıynda sóz sóılegen Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Záýresh Amanjolova eskertkish taqtanyń ashylýyn – Qazaq handyǵynyń qurylǵanyna 550 jyl tolýy men belgili tarıhshy Ermuhan Bekmahanovtyń týǵanyna 100 jyl tolýyna oraı uıymdastyrylǵanyn atap ótti.
Ermuhan Bekmahanov 1915 jyly Pavlodar oblysynda dúnıege kelgen. Eńbek jolyn Almatydaǵy joǵary oqý oryndarynda oqytýshy bolyp bastady. 1946-1947 jyldary Qazaq KSR Ǵylym akademııasynda jańadan qurylǵan Tarıh, arheologııa jáne etnografııa ınstıtýty dırektorynyń ǵylymı jumys jónindegi orynbasary, 1947 jyldan 1966 jylǵa deıin Qazaq memlekettik ýnıversıtetinde ózi uıymdastyrǵan Qazaqstan tarıhy kafedrasyn basqardy. Ǵalymnyń eń basty eńbegi 1947 jyly Almatyda orys tilinde jaryq kórgen «XIX ǵasyrdyń 20-40-jyldaryndaǵy Qazaqstan» atty monografııasy boldy. Osy taqyrypta 1946 jyly Máskeýde tarıh mamandyǵy boıynsha doktorlyq dıssertasııa qorǵaǵan. Alaıda, 1951 jyly KSRO-nyń basty basylymy – «Pravda» gazetinde syn maqala jarııalanyp, ǵalymdy ultshyl dep qýdalaý bastaldy. Sol jyly ýnıversıtettegi jumysynan bosatylyp, partııa qatarynan shyǵaryldy. Aqyr sońynda joǵarydaǵy aıyptaý negizge alynyp, 1952 jyly E.Bekmahanov 25 jylǵa bas bostandyǵynan aıyryldy. Sóıtip GÝLAG-tyń Sibirdegi bólimshesine aıdaldy. 1954 jyly is qaıta qaralyp, aqtalyp shyqty.
Eskertkish taqtany ashý kezindegi jıynda kınorejısser Satybaldy Narymbetov taıaýda elimiz boıynsha prokatqa «Amanat» fılminiń shyǵatynyn aıtty. Kıno sheberiniń uly tulǵanyń beınesin somdaý jolynda uzaq jyldar ter tókkeninen ónersúıer qaýym habardar. Rejısser basty rólge tanymal akter Berik Aıtjanovty tańdapty. Kenesary handy taǵy bir belgili akter Sanjar Mádıev somdaıdy. Qapshaǵaı jaǵasynda sońǵy kadrlary túsirilgen týyndyda Qarlyǵash Muhametjanova, Áziz Beıshenálıev, Erden Telemisov, Artem Mıtnev jáne Dmıtrıı Skrıta sııaqty óner ıeleri oınady.
Jınalǵan qaýym ómiri shyrǵalańǵa toly ult qaıratkeriniń rýhyna bas ıip, taǵzym etti.
Talǵat SÚIINBAI, «Egemen Qazaqstan».
Sýretti túsirgen Aıtjan Murzanov.
ALMATY.
