Etnomádenı birlestikter qataryna fın-ýgorlar qosyldy. Oblys ortalyǵyndaǵy Dostyq úıinde Qazaqstan halqynyń birligi kúni jáne Assambleıa jyly aıasynda fın-ýgor birlestiginiń tanystyrylymy bolyp ótti. Jańa ortalyqtyń ashylýyna oraı alystaǵy Mordovııanyń mádenıet mınıstrligi, Marıı El Respýblıkasynyń prezıdenti quttyqtaýlaryn joldapty. Bizdiń oblys ortalyǵyndaǵy fın-ýgorlar etnomádenı birlestiginiń ashylýyna oraı Ýdmýrtııadan arnaıy qonaqtar da keldi.
Alys joldan kelgen qonaqtardyń biri Olga Iаısovanyń aıtýynsha, qonaqjaı, beıbitshilik pen ultaralyq qatynastyń úlgisi bolyp tabylatyn Qazaqstanǵa kelý – úlken mártebe. Endi fın-ýgorlar birlestiginiń ashylýymen ekijaqty dostyq qarym-qatynas artyp, barys, keliske qurylatyn jaqsy baılanys jalǵasatyn bolady. Fın-ýgorlar etnomádenı birlestiginde oblysta turatyn mordva, ýdmýrt, komı-permıak, marıı jáne vengrler bar. Al jalpy álemde fın-ýgorlar dep eki topqa bólinetin halyqtar qatarynda osy tilde sóıleıtin komı, komı-permıaktar, ýdmýrttar, marıılar, karelder, fınder, estondar, vepster, saamdar, mordva, ıjorlar, býrtastar, qarataılar, mokshandar, chýdtar, shokshalar bolsa, ýgorlar tobynda vengrler, sekeıler, chanǵoshtar, hanty-mansylar sııaqty ulystar bar kórinedi.
Fın-ýgorlar halqynyń sany 25 mıllıon dep esepteledi eken. Bizdiń oblysta turyp jatqan sanaýly ǵana bul halyq ókilderi endi birge bas qosyp, ózderiniń de bar ekenin bildirip, bir etnomádenı birlestik qurǵylary keletindikterin ótinse kerek. Elbasy qurǵan Assambleıanyń shapaǵatyn fın-ýgorlar da qoldap, án-bılerin, ulttyq salt-dástúrlerin jınap, jıystyryp birge ala kelipti. Jyl saıyn oblystyq fılıalda Dostyq úıimen birlesip 400-den asa is-sharalar ótkiziledi. Bul kúnderi bul úıde oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń hatshylyǵy, 23 etnomádenı birlestik, Assambleıanyń jastar birlestigi, ulttyq órkendeý mektebi, «Ana tili» tilderdi damytýdyń oqytý-ádistemelik ortalyǵy, «Qazaq tili» qoǵamy ornalasqan. Sonymen qatar, 20 etnostyń mádenıetin dáripteıtin 42 shyǵarmashylyq ujym jumys isteıdi.
Aýdandarda Assambleıanyń 13 fılıaly, aýyldardy qosqanda 83 etnomádenı birlestik jumys isteıdi. Al Assambleıada bizdiń oblystan qyzmet jasaıtyn 18 etnomádenı birlestik ókilderi bar. Jaqynda «Aırenık» armıan etnomádenı birlestiginiń 20 jyldyǵy atalyp ótse, Pavlodar aýdany Efremov aýylynda koreı etnomádenı birlestiginiń fılıaly ashyldy. 1996 jyly etno-lıngvıstıkalyq mektep ashyldy. Qazir bul mektepte ózge ult ókilderiniń ul-qyzdary bilim alatyn, óz ana tilderin úırenetin 16 ulttyq oqý bólimi bar, jyl saıyn 500-den astam oqýshy oqıdy. Sondaı-aq, «Ertis – dostyq ózeni» shekaralas yntymaqtastyqtyń halyqaralyq festıvalin ótkizý dástúrge aınaldy. Oblystyń qalalary men aýdandarynda, kásiporyndarynda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kúni bekitilgen.
Sóıtip, fın-ýgorlar da jergilikti Assambleıadaǵy 24-shi etnomádenı birlestik bolyp irge kóterdi. Ony Olga Nıkolashına basqarady. Jergilikti Assambleıanyń bir butaǵy sekildi bolyp kóktem aıynda qatarǵa qosylǵan fın-ýgorlar ókilderi ózderiniń mándi de sándi ulttyq kıimderin kıip konsert qoıdy. Dastarqan basyna jınalǵan ózge ult ókilderi fın-ýgorlar jasaǵan ulttyq taǵamdardan dám tatty.
Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan».
PAVLODAR.
Sýretterdi túsirgen Vera LIVINSOVA.
